I SA/Sz 818/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005r. sprawy ze skargi H S S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego w zakresie zaległości podatku od towarów i usług za [...] I u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S z dnia [...]. Nr [...] II z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w S na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia [...] ., wydaną w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S z dnia [...] . umarzającą postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem H S SA w S w sprawie restrukturyzacji zadłużenia w podatku od towarów i usług [...]. oraz za[...]. w [...]zł. Za podstawę prawną umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego powołano art. 21 ust.1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm./. W toku postępowania restrukturyzacyjnego, wszczętego na wniosek H S z[...] ., w dniu [...]. organ restrukturyzacyjny wydał decyzją o warunkach restrukturyzacji, w której warunki te określił stosownie do wymagań art. 18 ust.1 i 2 oraz wyznaczył opłatę restrukturyzacyjną zgodnie z art. 19 ust.1 powołanej ustawy. H S spełniła warunki określone w w/w decyzji, wobec czego organ restrukturyzacyjny w dniu [...]. sporządził projekt decyzji w sprawie umorzenia objętych wnioskiem zaległości podatkowych H wraz z odsetkami za zwłokę i równocześnie pismem z dnia [...]. organ wystąpił – za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S – do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie wydania opinii o w/w projekcie decyzji stosownie do art. 21 ust.2 powołanej ustawy. W opinii z dnia [...]. Prezes Urzędu O.K. i K. stwierdził niezgodność projektowanej pomocy dla H S z ustawą o pomocy publicznej. W uzasadnieniu opinii organ ten wskazał m.in. na opracowany przez Ministerstwo Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej i przyjęty przez Radę Ministrów w dniu[...]. program "[...].", który wymienia h w Polsce, którym może zostać udzielona pomoc na restrukturyzację, lecz nie wymienia H S. H S, po zapoznaniu jej przez organ restrukturyzacyjny z opinią Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgłosiła zastrzeżenie, że organ opiniujący nie doręczył jej opinii /choć wystąpiła o uznanie jej za stronę tego postępowania/ oraz nie zachował formy postanowienia przewidzianej w art. 209 § 5 Ordynacji podatkowej, pozbawiając ją czynnego udziału oraz możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji jak i do sądu administracyjnego . Organ restrukturyzacyjny I instancji jak i organ odwoławczy zgodnie stwierdziły, że nie miały wpływu na sposób postępowania organu opiniującego. Uznały, że opinia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów była wiążąca w postępowaniu głównym, a zatem negatywna jej treść, mimo spełnienia przez stronę warunków restrukturyzacji, przesądziła o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego z innych przyczyn niż wskazane w przepisach ustawy tj. w art. 8 ust.5, art. 18 ust.7 i art. 21 ust.1 pkt 2 i ust.3. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H S domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 123 w związku z art. 209 § 5 Ordynacji podatkowej polegające na nie doręczeniu opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pozbawieniu czynnego udziału w tym postępowaniu i możliwości zaskarżenia opinii. Wskazała też na naruszenie zasady równości z art. 2 i art. 32 ust.1 Konstytucji oraz zgłosiła zastrzeżenia co do merytorycznej słuszności opinii. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Art. 209 Ordynacji podatkowej stanowi: Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ /§ 1/. Organ podatkowy załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęciu stanowiska, zawiadamia o tym stronę /§ 2/. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia wystąpienia o zajęcie stanowiska /§ 3/. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej /§ 5/. Organ restrukturyzacyjny wykonał obowiązek wynikający z art. 21 ust.2 powołanej na wstępie ustawy restrukturyzacyjnej z 30 sierpnia 2002r. i przekazał projekt decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych objętych restrukturyzacją do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wydania opinii o zgodności z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Jednakże w aktach sprawy brak jest dowodu, że strona została o tym zawiadomiona, co wskazuje na naruszenie art. 209 § 2 Ordynacji podatkowej. Zawiadomienie o wystąpieniu do innego organu o zajęcie stanowiska jest istotne, bowiem postępowanie przed organem współdziałającym nie ma samodzielnego charakteru, jest ściśle związane z postępowaniem głównym, co oznacza, że stronom postępowania głównego przysługuje prawo do udziału w postępowaniu przed organem współdziałającym /szerzej na ten temat Komentarz do art. 209 Ordynacji podatkowej wydawnictwo [...] oraz uchwała NSA z [...] Opinia wydana przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydana została bez udziału strony skarżącej, nie ma wymaganej formy /nazwy/ postanowienia, jak również nie została stronie doręczona, co stanowi o naruszeniu przez ten organ art. 209 § 5 Ordynacji podatkowej. Nie jest to wprawdzie naruszenie ze strony organu restrukturyzacyjnego, ale organ ten wiedząc, że opinia organu współdziałającego nie została stronie doręczona - przyjmując, że mimo braku takiej nazwy spełniała zasadnicze wymagania dla postanowienia – powinien dostrzec, że w ogóle nie weszła ona do obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 218 Ordynacji podatkowej postanowienia, na które służy zażalenie doręcza się na piśmie, zaś zgodnie z art. 212 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał postanowienie jest nim związany, od chwili jego doręczenia. Doręczenie stronie postanowienia jest momentem, w którym wchodzi ono do obrotu prawnego. Zatem w sytuacji, gdy opinia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie została stronie doręczona, organ restrukturyzacyjny po upływie nieprzekraczalnego terminu 14 dni z art.21 ust.2 omawianej ustawy powinien był uznać, że organ współdziałający nie wydał opinii o projekcie decyzji kończącej postępowanie restrukturyzacyjne i wydać decyzję kończącą to postępowanie. Wbrew stanowisku organów obu instancji opinia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie miała charakteru wiążącego, lecz stanowić mogła jedynie element materiału dowodowego podlegający ocenie na ogólnych zasadach. Z tych wszystkich względów za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art.21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji przez organy obu instancji, co uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.