I SA/Sz 818/16

Dnia 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2017 r. zażalenia F. z siedzibą w J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 20 lutego 2017 r. wydane w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. F. z siedzibą w J., będąca organizacją pożytku publicznego o której mowa w przepisach ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.2016.239, ze zm.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. W dniu 22 sierpnia 2016 r. fundacja bez wezwania uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł. Na zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 29 sierpnia 2016 r. do akt sprawy dołączono wydruk ze strony internetowej www.pozytek.gov.pl potwierdzający, że fundacja jest organizacją pożytku publicznego (pkt 1 zarządzenia). Jednak, na podstawie art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznano, że mimo iż skarżąca jest organizacją o której mowa w tym przepisie, to sprawa dotyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (pkt 2 zarządzenia). Wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. W ustawowym terminie fundacja złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku podniosła, że z uwagi na to iż skarżąca ma status organizacji pożytku publicznego, wniosek ten jest zwolniony od opłaty. Jednak, w dniu złożenia wniosku, fundacja - bez wezwania – uiściła należną opłatę kancelaryjną w wysokości [...] zł. W dniu 23 stycznia 2017 r. fundacja wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku z 10 listopada 2016 r. W treści skargi, skarżąca podniosła, że jest zwolniona z wpisu sądowego od skargi, bowiem spór dotyczy działalności statutowej, a fundacja jest organizacją pożytku publicznego. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2017 r. wezwano fundację do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Fundacja wykonała wezwanie sądu, aczkolwiek w piśmie z dnia 22 lutego 2017 r. stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie, wskazała że jest zwolniona od wpisu sądowego bowiem sprawa wywołana przedmiotową skargą dotyczy jej działalności statutowej, a jako organizacja pożytku publicznego korzysta ze zwolnienia od wpisu w tym zakresie. Nadto, wcześniejszym pismem z dnia 15 lutego 2017 r. fundacja wniosła o zwrot opłaty sądowej od skargi oraz opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, podnosząc że spełnia warunki zwolnienia od opłat sądowych o którym mowa w art. 239 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na ww. pismo na zarządzenie przewodniczącego wydziału z dnia 20 lutego 2017 r. poinformowano pełnomocnika, że zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. oraz 29 sierpnia 2016 r. ustalono wpis od skargi w kwocie [...] zł uznając, że sprawa fundacji zainicjowana skargą z dnia 4 lipca.2016 r. jest sprawą dotyczącą prowadzonej przez fundację działalności gospodarczej, wobec czego nie przysługuje jej zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a., w tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Pismem z dnia 15 marca 2017 r. fundacja wniosła zażalenie na ww. zarządzenie przewodniczącego Wydziału wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę i zwrot wniesionej przez skarżącą kwoty w wysokości [...] zł. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 239 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i w rezultacie uznanie, że fundacji nie przysługuje zwolnienie od opłat sądowych; 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego zarządzenia na podstawie dokumentów, które nie istnieją. Równocześnie z wniesieniem zażalenia fundacja uiściła wpis sądowy od zażalenia w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przepis art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że: "Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 3) (uchylony); 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną." Zgodnie z art. 198 p.p.s.a. przepisy działu dotyczącego środków odwoławczych stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika, że zażalenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, kiedy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość jego wniesienia. Jeśli ustawa przewiduje wydanie postanowienia czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że na takie postanowienie lub zarządzenie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 995). Katalog przypadków, w których wniesienie zażalenia jest dopuszczalne, jest katalogiem zamkniętym. W sprawie skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie sędziego sprawozdawcy o poinformowaniu skarżącej o braku podstaw do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. W wykonaniu ww. zarządzenia przesłano stronie pismo informujące, które nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy kosztów co do istoty. W treści art. 194 § 1 p.p.s.a. nie wymieniono tego rodzaju zarządzenia, a jednocześnie prawo do zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia nie wynika z przepisów szczególnych. Tym samym, należy przyjąć, że takie zarządzenie jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, a zatem wniesione zażalenie jest niedopuszczalne. Jednocześnie wskazać należy, że - zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. - zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Z treści ww. przepisu wynika, że strona ma możliwość wniesienia - na ogólnych zasadach - zażalenia na każde postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w przedmiocie kosztów postępowania na podstawie art. Art. 211-263 p.p.s.a., gdy strona kwestionuje samą zasadę ponoszenia kosztów sądowych, jak i wówczas, gdy kwestionuje ich wysokość. Przy czym z przepisu tego wynika, również że jeśli strona wnosi środek odwoławczy co do istoty sprawy, wówczas - jeśli nie zgadza się z zarządzeniami przewodniczącego oraz postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych - w nich powinna zaskarżyć te postanowienia. W takiej sytuacji strona jest związana terminami do wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia, które podlegają opłaceniu na ogólnych zasadach (M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: komentarz do art. 227 [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 860). Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że skarżąca nie skorzystała z prawa do zaskarżenia zarządzeń przewodniczącego o ustaleniu wpisu sądowego, a część kosztów sądowych uiszczała bez wezwania. W związku z tym, jej prawo do zaskarżenia ww. zarządzeń - na obecnym etapie postępowania - zostało niejako skonsumowane. Doda przy tym jednak należy, że - z art. 227 § 1 p.p.s.a. - wynika również, iż w związku z tym, że strona złożyła skargę kasacyjną odnoszącą się do istoty sprawy, jej elementem mógł być również środek zaskarżenia dotyczący rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów. Mając powyższe na względzie, sąd - na podstawie art. 178 w związku z art. 198, art. 197 § 2 i art. 194 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.