I SA/Sz 829/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-12-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik jest odpowiedzialny za dług celny powstały w wyniku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru stanowiącego nadwyżkę ponad ilość zadeklarowaną w procedurze tranzytu, jeśli nie udowodniono mu bezpośredniego przyczynienia się do tego nielegalnego wprowadzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za dług celny w przypadku ujawnienia nadwyżki towaru, jeśli nie udowodniono mu, że poprzez swoje działanie lub zaniechanie przyczynił się do nielegalnego wprowadzenia tego towaru na polski obszar celny. Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej (WPT) unormowała odpowiedzialność za dług celny w taki sposób, że obowiązek uiszczenia cła nie dotyczy przewoźnika, chyba że zostanie mu udowodniona wina.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej o określeniu kwoty długu celnego wobec wspólników spółki cywilnej "Z.", będących przewoźnikami. W trakcie kontroli celnej ujawniono nadwyżkę towaru (bielizny) w stosunku do zgłoszenia tranzytowego T1. Organy celne uznały przewoźników za odpowiedzialnych za dług celny na podstawie przepisów Kodeksu celnego. Sprawa przeszła przez kilka instancji sądowych, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił wcześniejsze orzeczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na potrzebę właściwej wykładni przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej (WPT).
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Z., J. Z. wspólników Spółki Cywilnej "Z." w I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I GSK 779/07, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 920/06 w sprawie ze skargi K.. Z. i J. Z., prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą "Z" w I., na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] r. o nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 15 sierpnia 2001 r. J. Z., wykonując w ramach działalności gospodarczej pod nazwą "Z" S.C., usługę transportową na rzecz spółki z o.o. C. przedstawił na przejściu granicznym w K. towar w postaci majtek i bokserek objętych procedurą tranzytu w oparciu o notę tranzytową T1 nr [...] z dnia [...] r. oraz międzynarodowy list przewozowy CMR, według zgłoszenia [...] z dnia [...] r. W wyniku pełnej rewizji celnej dokonanej podczas powtórnej kontroli celnej w dniu [...] r. stwierdzono nadwyżkę towaru w ilości 94 176,00 sztuk majtek. W związku z powyższym towar zgłoszony do odprawy celnej według przyjętego zgłoszenia celnego zwolniono i dopuszczono do dalszego tranzytu, natomiast towar niezgodny ze zgłoszeniem zatrzymano do postępowania karnego skarbowego. Naczelnik Urzędu Celnego w Sz. w dniu [...] r. decyzją nr [...] wymierzył należności celne przywozowe od ujawnionej nadwyżki towaru, kierując ją do importera, kierowcy oraz przewoźnika (skarżącego w sprawie). W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Celnej w Sz., wydając w dniu [...] r. decyzję o nr [...], podzielił stanowisko organu I instancji, że wspólnicy firmy transportowej, na podstawie art. 210 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), dalej: Kodeks celny, są zobowiązani do uiszczenia długu celnego, gdyż byli podmiotem wprowadzającym nielegalnie towar na polski obszar celny. Organ uznał, że w sprawie miały zastosowanie przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzonej w Genewie 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49 , poz. 238 ze zm.). Organ wskazał także, że w myśl art. 8 Konwencji CMR przewoźnik przy przyjęciu towaru jest zobowiązany sprawdzić dokładność danych listu przewozowego dotyczących ilości sztuk, jak również ich cech i numerów oraz widoczny stan towaru i jego opakowania, a gdy nie ma możności sprawdzenia, wpisuje zastrzeżenia do listu przewozowego. Z tego względu bezskuteczne, zdaniem organu odwoławczego, jako wykluczające odpowiedzialność skarżących jest twierdzenie, że przewoźnik nie miał żadnej możliwości sprawdzenia zawartości transportowanych kontenerów, które były oplombowane i w stanie nienaruszonym przedstawione do odprawy celnej. Ponadto, strona mogła zwrócić się do organów z wnioskiem o zbadanie towaru, przed nadaniem mu przeznaczenia celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu skargi K. Z. i J. Z., uchylił wymienioną wyżej decyzję wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005 r. o sygn. akt I SA/Sz 2126/03. Na skutek wniesienia przez strony skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt I GSK 3181/05 uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 7 marca 2007 r. o sygn. akt I SA/Sz 920/06, oddalił skargę stwierdzając, że istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności przewoźnika za dług celny powstały w wyniku wprowadzenia na polski obszar celny towaru niezgłoszonego do procedury tranzytu odbywanego na podstawie dokumentu T 1. Powołując się na przepisy art. 210 i art. 9 ust. 1 Kodeksu celnego, Sąd podniósł, że nielegalnym wprowadzeniem towaru (art. 210 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy) jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 1 powołanego aktu prawnego. Jest nim zatem niedopełnienie obowiązku przedstawienia w formie deklaracji, organowi celnemu towarów dostarczonych do granicznego urzędu celnego. Obowiązek dokonania przedstawienia spoczywa zaś na osobie, która wprowadziła towar lub na osobie, która przejęła odpowiedzialność za ten towar po wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd podkreślił, że niezależnie od obowiązków, jakie Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej nałożyła na głównego zobowiązanego (osoba, która sama lub przez upoważnionego przedstawiciela, przez złożenie odpowiedniego zgłoszenia, wyraziła wolę realizacji procedury tranzytowej), obowiązek przedstawienia towarów w niezmienionym stanie, urzędowi przeznaczenia, w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów - spoczywa także na przewoźniku lub odbiorcy towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej. Sąd za uzasadnioną uznał tezę, że postanowienia Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej w zakresie uprawnień i obowiązków podmiotów biorących udział w tej procedurze odnoszą się wyłącznie do towarów zgłoszonych do tej procedury, a nie do wszelkich towarów, jakie w związku z nią zostają wprowadzone na polski obszar celny. Sąd stwierdził, że osoba, która na polski obszar celny, obok towaru objętego zgłoszeniem tranzytowym T1, wprowadza również inny towar - nieobjęty tym zgłoszeniem i nieprzedstawiony organowi celnemu, a więc wprowadzony nielegalnie, nie podlega w tym zakresie postanowieniom Konwencji. Zakres uprawnień i obowiązków związanych z wprowadzeniem tego innego towaru wyznaczają przepisy krajowe, zawarte w Kodeksie celnym. Przyjmując zatem, że wprowadzenie na polski obszar celny towaru nieobjętego zgłoszeniem tranzytowym T1 nie jest jedynie naruszeniem przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej lub nieprawidłowością mającą miejsce w toku tej procedury lub w związku z nią (rodzącymi po stronie głównego zobowiązanego powinność uiszczenia należnego cła oraz innych opłat stosownie do art. 11 ust. 1 załącznika I do Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej), lecz stanowi również nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, którego skutkiem jest powstanie długu celnego w przywozie, jaki należny jest w związku z przywozem tego towaru - za uzasadnione Sąd uznał stanowisko organów celnych, że w stanie faktycznym sprawy znajdują zastosowanie, wskazane w zaskarżonej decyzji, przepisy Kodeksu celnego. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd przyjął, że powoływanie się przewoźnika, zajmującego się profesjonalnie międzynarodowym przewozem towarów, na fakt przyjęcia do przewozu towaru, którego sprawdzenia zgodności ze stanem rzeczywistym nie dokonał ze względu na zamknięcia celne, pozostaje bez wpływu na jego odpowiedzialność za dług celny powstały w następstwie nielegalnego wprowadzenia takiego towaru na polski obszar celny, jakkolwiek może nie pozostawać bez wpływu na jego relacje wzajemne z nadawcą i odbiorcą towaru. Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, K. Z. i J. Z. "Z" S.C., wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten, wyrokiem z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I GSK 779/07, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie budzi sporu organów celnych i strony skarżącej fakt powstania długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny nadwyżki towaru, jaka została ujawniona w trakcie rewizji celnej. Kwestia sporną jest natomiast to, czy do odpowiedzialności za dług celny mają zastosowanie przepisy prawa krajowego, czy też przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej (WPT) sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r., ratyfikowanej i ogłoszonej przez Polskę. Oceniając obie regulacje prawne i dokonując w tym zakresie wykładni, Sąd jednoznacznie przyjął, że konwencja WPT unormowała zagadnienie dotyczące odpowiedzialności osób za dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru w toku procedury tranzytu i w związku z nią, a zatem, według Sądu, obowiązek uiszczenia cła i innych opłat nie dotyczy przewoźnika, o ile nie zostanie mu udowodnione, że poprzez swoje działanie (zaniechanie) jest odpowiedzialny za nielegalne wprowadzenie towaru. Wobec tego, że z akt sprawy nie wynika w jaki sposób, kto i kiedy umieścił nadwyżkę towaru w kontenerze oraz czy przyczynił się do tego przewoźnik, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po ponownym rozpoznaniu sprawy u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Prowadząc w tym zakresie rozważania Sąd związany jest oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I GSK 779/07. Wyrok ten został bowiem wydany po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. Z. i J. Z., prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą "Z" w I., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 920/06 w przedmiocie określenia przez organy celne - skarżącym - kwoty długu celnego. Stosownie bowiem do treści art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. W związku z powyższym, przyjmując wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę prawną stwierdzić należy, że rację ma strona skarżącą, iż organy celne wydając w dniu [...] r. decyzję nr [...], w przedmiocie określenia przewoźnikom K. Z. i J. Z. - "Z" spółce cywilnej, kwoty długu celnego, naruszyły przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz naruszyły przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przypomnieć należy, że w ustalonym stanie faktycznym w dniu 15 sierpnia 2001 r. J. Z., wykonując w ramach działalności gospodarczej "Z" S.C. usługę transportową na rzecz spółki z o.o. C., przedstawił na przejściu granicznym w K. towar w postaci majtek i bokserek objętych procedurą tranzytu w oparciu o notę tranzytową T1 nr [...] z dnia 15 sierpnia 2001 r. oraz międzynarodowy list przewozowy CMR według zgłoszenia [...] z dnia 15 sierpnia 2001 r. Zarówno w zgłoszeniu celnym T1 [...], jak i liście przewozowym CMR, wskazane zostały oznaczenia kontenera, numer faktury oraz ilość kartonów, w których znajdowała się bielizna i te dane nie były rozbieżne ze stanem faktycznym. Kontener, w którym znajdowała się bielizna był zamknięty i opatrzony plombami. Nadwyżkę towaru wykazała dopiero pełna rewizja celna. W sprawie doszło zatem do nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru stanowiącego tę nadwyżkę i do powstania długu celnego. Kwestia powstania długu celnego w odniesieniu do nadwyżki towaru nie budzi wątpliwości, a spór w sprawie dotyczy jedynie odpowiedzialności przewoźnika (skarżących) za powstały dług celny. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt. I GSK 3181/05, że umowy międzynarodowe w zakresie, w jakim zawierają odmienne uregulowania od prawa polskiego co do praw i obowiązków związanych z wprowadzaniem towarów na polski obszar celny, co do zasady mają pierwszeństwo zastosowania przed prawem krajowym. W przypadku ujawnienia nielegalnej nadwyżki towaru należy zatem ocenić, w pierwszej kolejności, czy znajdą zastosowanie postanowienia Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej (WPT) sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (Dz.U.UE.L.87.226.2). W ocenie Sądu, unormowania zawarte odpowiednio w Kodeksie celnym i w Konwencji z Interlaken wskazują, że nie są to regulacje zbieżne. Oznacza to, że stosownie do postanowień art. 2 ust. 2 Kodeksu celnego, należy rozważyć czy w sprawie odpowiedzialności za dług celny znajdą zastosowanie przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken z dnia 20 maja 1987 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 46, poz. 290). Oceny tej należy jednak dokonać w aspekcie możliwości uwzględnienia zmian treści Załącznika I, wynikających z decyzji Komisji Mieszanej (organu uprawnionego na mocy art. 14 Konwencji m.in. do uchwalania w drodze decyzji zmiany załączników), które w Polsce nie zostały, w przewidziany prawem sposób, ogłoszone. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na płaszczyźnie międzynarodowej Polska zobowiązana jest zapewnić wykonanie Konwencji w brzmieniu zmienionym decyzjami Komisji Mieszanej, zgodnie z zasadą pacta sunt servanda - art. 26 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439), a także zgodnie z konstytucyjną zasadą poszanowania prawa międzynarodowego, zawartą w art. 9 Konstytucji. Wiążąc się umową międzynarodową Polska (a zatem także krajowe organy celne) nie może więc powoływać się wobec innych państw na niepublikowanie w swoim porządku prawnym przyjętych przez siebie zmian w umowie międzynarodowej (konwencji). Dlatego też w sferze polskiego prawa wewnętrznego należy przyjąć, że z powodu niewykonania przez Polskę obowiązków publikacyjnych, wynikających i z Konstytucji RP (art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 w zw. z art. 84, 217 i 27), i z ww. ustawy o umowach międzynarodowych, a także z samej Konwencji, nakazującej państwom - stronom realizację tych decyzji zgodnie z ich własnymi przepisami prawnymi (art. 15 ust. 3 in fine, a także art. 16 i 17), decyzje te (tj. wprowadzone nimi zmiany załączników do Konwencji) nie weszły do krajowego porządku prawnego i nie mogły być bezpośrednio stosowane jako źródło powszechnie obowiązującego prawa (art. 91 ust. 1 w zw. z art. 87 Konstytucji). Oznacza to, że nie mogły stanowić samodzielnej podstawy ustalanych na ich podstawie obowiązków o charakterze daninowym (w tym celnych). Pomimo, że przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca stanu "przedwspólnotowego", zgodzić się należy ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wielkiej izby) wyrażonym w wyroku z dnia 1 grudnia 2007 r. w sprawie C - 161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomouc (Dz. U. UE z 23.2.2008, C 51/21), że nie można powoływać się na obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego (...), wobec jednostek w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi przepisami przy użyciu innych środków (sentencja, pkt 1). W ocenie Sądu, wynikające z powołanego wyżej wyroku ETS zasady interpretacyjne sformułowane na tle przepisów prawa wspólnotowego, można w pełni odnieść do sytuacji z jaką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, tj. gdy nie zostały w języku polskim i w sposób przewidziany prawem ogłoszone - wiążące Polskę - zmienione przepisy załączników do Konwencji, określające nowy zakres obowiązków (odpowiedzialności), działających w Polsce podmiotów. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie winny być brane pod uwagę przepisy Konwencji WPT w brzmieniu opublikowanym w polskim urzędowym dzienniku promulgacyjnym. Zagadnienia związane ze stosowaniem procedury tranzytu T1 uregulowane zostały w zał. 1 do Konwencji. Z treści zawartych tam unormowań wynika, że znakomita większość zobowiązań związanych z prawidłową realizacją procedury spoczywa na głównym zobowiązanym. To przez niego musi być podpisane zgłoszenie tranzytowe i siłą rzeczy to on jest odpowiedzialny za prawdziwość zawartych w tym zgłoszeniu informacji i autentyczność załączonych dokumentów. Od głównego zobowiązanego wymagane jest złożenie zabezpieczenia "w celu poboru ceł i innych opłat, których mógłby zażądać kraj, przez którego obszar przewożone są towary (...)" ( art. 24 ust. 1 zał. 1 do Konwencji). W konsekwencji tych zobowiązań, w art. 11 zał. 1 do Konwencji, określone zostały w sposób zróżnicowany obowiązki poszczególnych podmiotów uczestniczących we wspólnej procedurze tranzytowej. Tak więc w myśl art. 11 ust. 1 załącznika nr 1 do Konwencji, główny zobowiązany jest obowiązany: - przedstawić towary w niezmienionym stanie oraz notę tranzytową T1 urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, - przestrzegać przepisy o wspólnej procedurze tranzytowej, - uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości, mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą. Niezależnie od odpowiedzialności głównego zobowiązanego, przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także zobowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 11 ust. 2 zał. nr 1 do Konwencji). Nie ma tam jednak mowy o zobowiązaniu do uiszczenia cła oraz innych opłat "jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z ta procedurą". Procedura tranzytu należy do procedur zawieszających, stąd też nie generuje powstania długu celnego. Nałożony na głównego zobowiązanego obowiązek zapłaty "cła i innych opłat" dotyczy więc sytuacji, gdy doszło do naruszeń skutkujących powstaniem długu celnego, a naruszenia te powstały w toku procedury tranzytu lub w związku z nią. Nie ulega wątpliwości, że omawiany przepis art. 11 ust. 1 tiret 3 obejmuje swą hipotezą taką sytuację jak w rozpoznawanej sprawie, w której nadwyżka towarów - ponad to, na co opiewała załączona do zgłoszenia i stanowiąca jego integralną część dokumentacja - "znalazła się" w zamkniętym i oplombowanym kontenerze. Zdaniem Sądu, Konwencja WPT unormowała zagadnienie dotyczące odpowiedzialności osób za dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru w toku procedury tranzytu i w związku z nią w taki sposób, że obowiązek uiszczenia cła i innych opłat w sytuacji ujawnionej w wyniku kontroli nadwyżki nie dotyczy przewoźnika, o ile nie zostanie mu udowodnione, że poprzez swoje działanie (zaniechanie) jest odpowiedzialny za nielegalne wprowadzenie towaru. W rozpoznawanej sprawie ani z zaskarżonej decyzji, ani też z akt administracyjnych nie wynika w jaki sposób, kto i kiedy umieścił nadwyżkę towaru w kontenerze. Bezsporne jest tylko to, że zdarzenie to zostało ujawnione w związku z procedurą tranzytu. W toku postępowania administracyjnego organ celny nie uzyskał dowodów wskazujących, że do powstania tej nadwyżki przyczynił się przewoźnik. Tymczasem, w świetle przedstawionych powyżej rozważań jest to niezbędne do obciążenia przewoźnika obowiązkiem uiszczenia długu celnego, gdyż przesłanką do wydania wobec niego decyzji jest udowodnienie mu, że poprzez swoje działanie (zaniechanie) jest odpowiedzialny za nielegalne wprowadzenie towaru. Wobec tego, że w sprawie niezbędnym jest dokonanie przez organ oceny określonych zachowań podmiotów uczestniczących we wprowadzeniu towaru na polski obszar celny, przy uwzględnieniu zaprezentowanej powyżej wykładni przepisów prawa, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego oraz powołanych powyżej przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej (WPT). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 tej ustawy, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 152 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło