I SA/Sz 830/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi Ł. Ł. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ) odmówił Ł. G. R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (spółka) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu Kamieńskiego w G. (organ I instancji) z 25 czerwca 2025 r. w sprawie przyznania spółce płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2025. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzja organu I instancji z 25 czerwca 2025 r w sprawie przyznania spółce płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 została wysłana przez Platformę Usług Elektronicznych PUE i doręczona spółce 25 czerwca 2025 r. o godzinie 14:50. Natomiast 11 lipca 2025 r. (data osobistego złożenia) wpłynęła prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 25 czerwca 2025 r. Organ zaznaczył, że w odpowiedzi na wezwanie spółka w zakreślonym terminie 7 dni uzupełniła braki formalne wniosku o przywrócenie terminu przez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji z 25 czerwca 2025 r. oraz określenie daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminowi. Organ odnotował, że według spółki, przyczyną uchybienia terminowi była awaria systemu informatycznego i brak możliwości zapoznania się z treścią decyzji w firmie. Przyczyna uchybienia terminowi ustała 10 lipca 2025 r. Spółka tłumaczyła, że 25 czerwca 2025 r. przeczytała decyzję organu I instancji, ale jej nie wydrukowała. Odnosząc się do rozpatrywanego wniosku spółki, organ nawiązał do art. 58 § 1, § 2, § 3, art. 39 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 - K.p.a.), art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych (Dz.U.2026.3). Na kanwie tych unormowań prawnych organ tłumaczył, że organ I instancji wysyła decyzje lub jakiekolwiek pismo przez Platformę Usług Elektronicznych. Strona otrzymuje wiadomość sms lub e-mail o nowym piśmie w sprawach o przyznanie płatności z podaniem znaków spraw pomocowych. Takie powiadomienie spółka otrzymała 25 czerwca 2025 r. o godzinie 14:46:47. Zgodnie z potwierdzeniem odebrania, doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło 25 czerwca 2025 r. o godzinie 14:50:56. Jest to data skutecznego doręczenie spółce decyzji organu I instancji z 25 czerwca 2025 r. W konsekwencji organ przyjął, że termin na wniesienie odwołania upłynął 9 lipca 2025 r. W dalszej kolejności organ motywował: "Problem Strony związany z awarią sieci w firmie nie jest powodem aby Strona w ustawowo przewidzianym terminie mogła złożyć odwołanie tym bardziej, że sama w piśmie potwierdza fakty "przeczytania" decyzji, a więc doręczenia jej. W ocenie Organu Strona nie uprawdopodabniała braku winy w uchybieniu terminu na złożenie odwołania. Nawet w sytuacji gdyby Strona po odebraniu - "przeczytaniu" decyzji w dniu 25 czerwca 2025 roku nie mogła z jakichkolwiek przyczyn powtórnie otworzyć pisma, to mogła ten fakt zgłosić do ARiMR lub stawić się w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w celu ponownego poznania treści decyzji i złożyć od niej odwołanie." W ocenie organu, spółka w zaistniałych okolicznościach zachowała się biernie, co skutkowało uchybieniem terminowi do złożenia odwołania. W przekonaniu organu, brak możliwości pobrania decyzji nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. W podsumowaniu organ stwierdził, że wniosek spółki o przywrócenie terminu był pozbawiony uzasadnienia, bowiem spółka nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie organu. Zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 8, art. 12 § 1 K.p.a. przez: - prowadzenie postępowania w sposób ukierunkowany na rozstrzygnięcie niekorzystne dla spółki; - niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminowi; - pobieżną ocenę okoliczności sprawy; - przedstawienie teoretycznych rozważań z pominięciem konkretnych okoliczności faktycznych; - art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 K.p.a z powodu pominięcia twierdzeń spółki dotyczących niezawinionej awarii systemu. W następstwie formułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka wykazywała, że 25 czerwca 2025 r. organ I instancji wydał decyzję, którą wysłał przez Platformę Usług Elektronicznych PUE w tym samym dniu. Spółka, mając jedynie możliwość zapoznania się z pierwszą stroną decyzji, nie dostrzegła pouczenia o terminie do wniesienia odwołania zawartego na stronie 18. tej decyzji. Spółka zapoznała się jedynie z pierwszą stroną decyzji organu I instancji, czyli z jej przedmiotem. Pozostawała w przekonaniu, że jak wszystkie decyzje i dokumenty do tej pory w tej konkretnej sprawie otrzyma w tradycyjnej formie papierowej listem poleconym. Z upływem czasu, kiedy przesyłka polecona z decyzją organu I instancji nie nadchodziła pocztą, spółka podjęła próby ponownego odczytania i wydrukowania całej decyzji. Jednak z powodu awarii systemu informatycznego było to niemożliwe 9 lipca 2025 r. Następnie spółka tłumaczyła, że 9 lipca 2025 r., orientując się, że termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, chcąc ponownie otworzyć decyzję organu I instancji i ją wydrukować, spółka nie mogła tego uczynić z uwagi na awarię systemu informatycznego. Dlatego 11 lipca 2025 r. z zachowaniem terminu 7 dni, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Zdaniem spółki, okoliczności związane z awarią systemu informatycznego mogą stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego terminu. Problemy techniczne w zakresie działania systemu informatycznego nie muszą mieć charakteru awarii krytycznej, aby spółka mogła uzyskać przywrócenie uchybionego terminu. Spółka podkreśliła, że organ nie ustalił, "czy niemożność doręczenia mogła mieć miejsce". Na zakończenie spółka zwróciła uwagę, że przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest dla niej niezwykle istotne, ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie nieprawdziwych danych w postaci dokumentacji fotograficznej, w której wykryto ingerencje co do terminów wykonania i opisów. Wykrycie to było możliwe dopiero po otrzymaniu cyfrowych kopii od ARiMR wraz z postanowieniem z 2 września 2025 r. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu nie jest zgodne z prawem. Istota sporu spółki z organem koncentrowała się na ustawowych przesłankach przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Wobec tego trzeba przypomnieć, że w myśl art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 K.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Według zaś art. 59 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 K.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.). Stosownie zaś do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub służy od niego sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie. W dalszej kolejności wymaga również odnotowania, że w myśl art. 10a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2025.1363 ze zm. - ustawa o ARiMR), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 (art. 10a ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10a ust. 1a). W świetle przytoczonego stanu prawnego sąd ocenia, że organ dotychczas w istocie rzeczy nie rozpoznał wniosku spółki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Z jednej strony organ nie zakwestionował twierdzenia spółki o awarii jej sytemu informatycznego, a jednocześnie z drugiej strony stwierdził, że pomimo tej awarii spółka miała możliwość skontaktowania się z organem I instancji w celu złożenia odwołania w ustawowym terminie. W tym miejscu trzeba przytoczyć tok argumentacji organu, według którego "Problem Strony związany z awarią sieci w firmie nie jest powodem aby Strona w ustawowo przewidzianym terminie mogła złożyć odwołanie tym bardziej, że sama w piśmie potwierdza fakty "przeczytania" decyzji, a więc doręczenia jej. W ocenie Organu Strona nie uprawdopodabniała braku winy w uchybieniu terminu na złożenie odwołania. Nawet w sytuacji gdyby Strona po odebraniu - "przeczytaniu" decyzji w dniu 25 czerwca 2025 roku nie mogła z jakichkolwiek przyczyn powtórnie otworzyć pisma, to mogła ten fakt zgłosić do ARiMR lub stawić się w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w celu ponownego poznania treści decyzji i złożyć od niej odwołanie." Rzecz jednak w tym, że organ nie dysponował żadną wiedzą w zakresie: od kiedy do kiedy awaria trwała, na czym polegała, jaki był jej zakres, jakiego elementu systemu informatycznego spółki konkretnie dotyczyła, a w konsekwencji na ile spółka obiektywnie mogła mieć dostęp do pełnej treści decyzji organu I instancji przesłanej przez system PUE ARiMR, od kiedy. Na obecnym etapie analizowanej sprawy - co do zasady - nie można arbitralnie wykluczyć, że awaria systemu informatycznego w spółce przełożyła się na brak realnej możliwości złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z zachowaniem ustawowego terminu. Ocena tego kluczowego aspektu sprawy - konkretnego związku między awarią systemu informatycznego spółki a możliwością zapoznania się przez spółkę z pełną treścią decyzji organu I instancji i złożenia od niej odwołania - wymagała bowiem konkretnych okoliczności. Niewątpliwie na spółce, wnioskującej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny uchybienia terminowi i brak winy z jej strony. W tej mierze spółka powołała się na awarię jej systemu informatycznego. Jednak wysoki poziom ogólności tak przedstawionej przez spółkę przyczyny uchybienia terminowi obiektywnie nie pozwalał organowi na rzetelną oceną związku tej awarii z uchybieniem terminowi, nie dawał organowi podstaw ani do uwzględnienia wniosku spółki, ani do odmowy przywrócenia terminu. W takiej sytuacji organ dowolnie, arbitralnie wybrał odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W analizowanym stanie sprawy na organie spoczywały ustawowe obowiązki z art. 10a ust. 1a pkt 1, pkt 3 ustawy o ARiMR. Stojąc na straży praworządności, organ nie był uprawniony do odmowy spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącznie na podstawie własnych arbitralnych założeń, stwierdzeń pozbawionych umocowania w okolicznościami, w jakich spółka obiektywnie mogła znaleźć się w terminie od 25 czerwca do 9 lipca 2025 r. Skoro spółka domagała się przywrócenia terminu do złożenia odwołania w związku z awarią jej systemu informatycznego, organ miał obowiązek pouczyć spółkę o konieczności konkretnego opisania: przebiegu, zakresu, czasu trwania awarii, możliwości jej usunięcia i czynności podjętych w tym celu. Dopiero wówczas organ uzyska podstawy do obiektywnej, bezstronnej oceny, czy ta awaria rzeczywiście może stanowić uprawdopodobnienie braku winy spółki w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, czy też jednak spółka ponosi winę za to uchybienie. Organ, działając bezstronnie, w myśl art. 8 § 1 K.p.a., miał ustawowy obowiązek wyjaśnić spółce, że jej argument o awarii systemu informatycznego wymaga doprecyzowania, aby mógł zostać rzetelnie oceniony z perspektywy winy bądź braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, zwłaszcza że spółka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie można też tracić z pola widzenia rozwiązania przyjętego w art. 81a § 1, § 2 K.p.a. Te przepisy nie zostały wyłączone przez art. 10a ustawy o ARiMR. Tak więc do organu należało rozważenie i omówienie zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, możliwości zastosowania tej zasady (bądź braku możliwości) przy rozpatrywaniu wniosku spółki o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Każde stanowisko organu w tej materii wymagało uzasadnienia z perspektywy okoliczności faktycznych przedstawionych przez spółkę i prawa. Poza tym należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną istotną kwestię. Gdyby bowiem okazało się, że awaria systemu informatycznego miała ten skutek, że spółka została pozbawiona obiektywnej możliwości zapoznania się z pełną treścią decyzji organu I instancji, organ powinien rzetelnie przeanalizować, czy wówczas można zasadnie przyjąć, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona spółce, weszła do obrotu prawnego na ustawowych zasadach. W podsumowaniu sąd ocenia, że dotychczasowe argumenty organu, pozbawione konkretnego, adekwatnego powiązania z twierdzeniem spółki o awarii systemu informatycznego, noszą znamiona dowolnych, arbitralnych tez. Nie stanowią rzetelnej i bezstronnej oceny konkretnej sytuacji spółki, w jakiej się znalazła w terminie przewidzianym na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji. W konsekwencji zaskarżone postanowienie organu nie mogło zostać zaakceptowane przez sąd z punktu widzenia prawa. Stwierdzenie, że spółka utraciła prawo do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji w wyniku upływu czasu wymaga od organu rzetelności, wnikliwości i obiektywizmu przy analizie wniosku spółki o przywrócenie terminu. Dotychczasowe postępowanie, argumentacja organu tych standardów rzetelności, wnikliwości i obiektywizmu nie spełniły. W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm. - P.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi (100 zł).