I SA/Sz 833/19

WyrokWSA w Szczecinie2020-02-13

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Kazimierz Maczewski, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatniczka jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, jeśli łączna powierzchnia jej gospodarstwa rolnego, powiększonego o dzierżawione grunty, przekracza limit 100 ha, mimo że część gruntów została formalnie darowana synowi po złożeniu wniosku o zwolnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że limit powierzchni 100 ha, określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, dotyczy łącznej powierzchni całego gospodarstwa rolnego, zarówno nowo utworzonego, jak i powiększonego. Ponieważ na dzień złożenia wniosku o zwolnienie podatniczka posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej ten limit, nie spełniła przesłanki do skorzystania ze zwolnienia. Darowizna części gruntów synowi, dokonana po złożeniu wniosku, nie mogła wpłynąć na ocenę stanu faktycznego sprawy.
Stan faktyczny
Podatniczka złożyła wniosek o zwolnienie i ulgę w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Organ I instancji odmówił przyznania zwolnienia, uznając, że łączna powierzchnia gospodarstwa przekracza limit 100 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podatniczka zarzuciła błędy w ustaleniu stanu faktycznego, wskazując, że część gruntów została darowana synowi przed złożeniem wniosku, co zmniejszyłoby powierzchnię jej gospodarstwa poniżej limitu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia i ulgi w podatku rolnym oddala skargę. Sygn. akt #SYGNAT U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr [...] - wydaną po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez W. B. od decyzji Wójta Gminy S. [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy zwolnienia i ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów rolnych na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że [...] r. do organu podatkowego wpłynął wniosek Podatniczki o przyznanie zwolnienia oraz ulgi z tytułu nabycia gruntów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatku rolnym. W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdził, że Wnioskodawczyni na podstawie umowy dzierżawy nr [...] zawartej w dniu [...] r. objęła w trwałe zagospodarowanie na podstawie protokołu zdawczo- odbiorczego z dnia [...] r. grunty oznaczone geodezyjnie jako część działki nr. [...] część [...], obrębu R. , gmina S., o ogólnej powierzchni [...] ha, w tym grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Z przedłożonego wraz z wnioskiem oświadczenia (uzupełnionego w dniu 5 czerwca 2019 r. o formularz informacji wnioskodawcy o pomocy de minimis) wynika, ze Wnioskodawczyni nie korzystała w 2019 r. oraz w dwóch latach poprzedzających z pomocy de minimis w rolnictwie w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą na pokrycie których ma być udzielana pomoc de minimis w rolnictwie. Ponadto, wg danych zawartych w informacji w sprawie podatku rolnego oraz we wniosku o udzielenie zwolnienia i ulgi wynika, że Wnioskodawczyni, przed objęciem ww. gruntów rolnych w trwałe zagospodarowanie była już właścicielką użytków rolnych o powierzchni [...] ha (na terenie gminy G., powiat K.). Niesporne jest zatem, że przedmiotowe grunty zostały nabyte na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego, na podstawie umowy dzierżawy gruntów rolnych wchodzących w skład [...], objęte w trwałe zagospodarowanie. Łączna powierzchnia posiadanych i nowo nabytych gruntów na dzień złożenia wniosku przekracza jednak [...] ha i dlatego organ I instancji uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka nabycia powierzchni gruntów do [...] ha, gdyż wskutek objęcia gruntów w trwałe zagospodarowanie na podstawie umowy dzierżawy z [...] r., Wnioskodawczyni weszła w posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, zaś zwolnienie przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym dotyczy gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Podatniczka zarzuciła błędy w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 4, ust. 3 i 4 w zw. z art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.) – dalej: "u.p.r." - wskutek błędnego uznania, iż Strona nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego od gruntów przeznaczonych na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego, co najmniej począwszy od [...] r. W związku z tym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy lub zmianę decyzji i potwierdzenie przysługiwania wnioskowanej ulgi od [...] r. W uzasadnieniu odwołania Strona podniosła, że umową darowizny z [...] r. darowała część nieruchomości stanowiących jej własność nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przez nią prowadzonego na rzecz syna, prowadzącego na tej nieruchomości własne gospodarstwo rolne. Fakt, że areał objęty umową z [...] r. był w samoistnym posiadaniu Ł. M. B. (syna Strony) od [...] r. i nie stanowił części gospodarstwa rolnego Strony co najmniej od [...] r., winno uzasadniać potwierdzenie jej prawa do korzystania z ulgi w podatku rolnym. W ocenie Strony, to na Ł. M. B. od 1 [...] r. jako samoistnym posiadaczu gruntów będących własnością Strony o pow. [...] ha ciążył obowiązek podatkowy w podatku rolnym, zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.r. Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że spór w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Podatniczka jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.r. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha, wchodzące w skład [...], objęte w trwałe zagospodarowanie. Istotą zwolnienia określonego w tym przepisie jest zatem objęcie w trwałe zagospodarowanie gruntów rolnych [...], z przeznaczeniem na utworzenie nowego lub powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Pojęcie gospodarstwa rolnego zostało wyjaśnione w art. 2 ust., 4 omawianej ustawy, w myśl którego, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym, spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Tak więc, gospodarstwo rolne tworzą zarówno grunty, które stanowią własność, jak i te, które znajdują się w posiadaniu osoby prawnej lub fizycznej, bez rozróżniania jakiego rodzaju ma być to posiadanie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt. I SA/Sz 526/05, LEX 858288). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu złożenia wniosku o zwolnienie ([...] r.), ale także w dacie wydania decyzji organu I instancji ([...] r.) Podatniczka była właścicielką użytków rolnych o powierzchni [...] ha (na terenie gminy G., powiat K.) - co wprost wynika z informacji w sprawę podatku rolnego na 2019 rok, którą Podatniczka złożyła [...] r., jak też Podatniczka za ten grunt opłacała podatek rolny za 2019 rok (decyzję przedłożyła do wglądu w organie podatkowym w dniu [...] r.). Na datę złożenia wniosku o zastosowanie ulgi ([...] r.) nie kwestionowała zatem, iż to ona jest właścicielem ww. gruntów i jest podatnikiem podatku rolnego od tych gruntów. Kolegium ustaliło więc, że do [...] r. (data umowy darowizny zawartej z synem) to Podatniczka była posiadaczem ww. gruntów w całości jako ich właściciel, zaś twierdzenia zawarte w odwołaniu o przekazaniu części tych gruntów ([...] ha) na rzecz syna, i to już od 1 stycznia 2019 r., stanowi jedynie przyjęte stanowisko procesowe i to ex post, jedynie na potrzeby postępowania przed organem II instancji. Także pełnomocnik Podatniczki godzi się, aby skutki związane z przekazaniem gruntów rolnych synowi Podatniczki wiązać z datą [...] r., a więc już po dacie złożenia wniosku o zwolnienie, ale też po dacie wydania decyzji przez organ I instancji. W ocenie Kolegium, stwierdzić należy, że datą wiążącą organ I, ale i II instancji, dla rozstrzygania w sprawie jest data złożenia wniosku o ulgę ([...] r.). W dacie tej Podatniczka posiadała zaś gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni przekraczającej [...] hektarów. Prócz ww. własnych gruntów, na podstawie umowy dzierżawy nr [...] zawartej [...] r. objęła ona w trwałe zagospodarowanie na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] r. grunty oznaczone geodezyjnie jako część działki nr: [...] część III, obrębu [...], gmina S., o ogólnej powierzchni [...] ha, w tym grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Z woli ustawodawcy, wskazany limit powierzchni (norma obszarowa) dotyczy posiadania całego gospodarstwa rolnego, zarówno nowo utworzonego przez to nabycie, jak i powstałego w wyniku powiększenia gospodarstwa rolnego. Zdaniem Kolegium, oczywiste jest bowiem, że użyty w art. 12 ust. 1 pkt 4 zwrot "do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha" dotyczy warunków zastosowania zwolnienia, nie odnosi się wprost do gruntów będących przedmiotem zwolnienia. Zasadność takiego stanowiska wynika z wykładni gramatycznej ww. artykułu. Ustawodawca zastosował w nim spójnik "lub", co jednoznacznie wskazuje, że norma obszarowa [...] ha odnosi się zarówno do nowoutworzonego gospodarstwa rolnego jak i do istniejącego gospodarstwa powiększonego o nowe grunty. Wykładnia gramatyczna nakazuje więc odczytywać ww. przepis w ten sposób, że ze zwolnienia korzystać mogą nowo nabyte grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego, których powierzchnia nie przekroczy [...] ha, a także dotychczas istniejące gospodarstwa rolne powiększone o nabyte/objęte grunty, których łączna powierzchnia również nie przekroczy [...] ha. A zatem kupno/objęcie zarówno gruntów o powierzchni ponad [...] ha, jak również suma powierzchni gruntów dotychczasowo tworzących gospodarstwo rolne i dokupionych/objętych w trwałe zagospodarowanie przekraczająca [...] ha, powodują, że w sytuacji Podatniczki objęte w trwałe zagospodarowanie grunty nie będą podlegały zwolnieniu. Zasadnie zatem organ I instancji stosując art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r. odmówił Podatniczce prawa do zwolnienia i ulgi podatkowej, zgodnie z prawidłową wykładnią gramatyczną ww. przepisu, który ma zastosowanie z woli ustawodawcy w określonym stanie faktycznym. Kolegium podkreśliło przy tym, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny, interpretacja przepisów prawa regulujących ulgi i zwolnienia podatkowe powinna być dokonywana za pomocą wykładni językowej, bowiem wykładnia funkcjonalna rozszerza katalog przywilejów podatkowych. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż wszelkiego rodzaju zwolnienia i ulgi w prawie podatkowym są wyjątkiem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości, których nie można interpretować rozszerzająco (tak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 maja 2015 r., sygn. I SA/Sz 185/15). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżąca – reprezentowana przez radcę prawnego - zaskarżonej decyzji organu II instancji zarzuciła naruszenie: 1) art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 z późn.zm.) – dalej: "O.p." - w zw. z art. 187 § 1, art. 190 § 1, art. 122 i art. 197 § 1 tej ustawy, przez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie zarzutów przesłanek dla uchylenia decyzji organu I instancji, 2) art. 191 O.p,, przez niewłaściwą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i uznanie z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 4, ust. 3 i 4 w zw. z art. 6a ust. 2 u.p.r. wskutek błędnego uznania, iż Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego od gruntów przeznaczonych na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego co najmniej począwszy od [...] r. Podnosząc takie zarzuty Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca stwierdziła, że jej zarzuty podniesione w odwołaniu nie zostały w istocie rozpoznane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, która oparta została na ustaleniach stanu faktycznego poczynionych niezgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej. Skarżąca kwestionuje więc prawidłowość oceny przez organ II instancji zarzutów dotyczących odmowy zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej. Zdaniem Skarżącej, mając na względzie treść dowodu z umowy darowizny z [...] r. przedłożonej do odwołania, w której Skarżąca darowała część nieruchomości stanowiących jej własność, niewchodzących w skład gospodarstwa rolnego przez nią prowadzonego, na rzecz syna, prowadzącego na tej nieruchomości własne gospodarstwo rolne, organ II instancji dokonał błędnej subsumpcji treści normy art. 12 ust. 1 pkt 4, ust. 3 i 4 w zw. z art. 6a ust. 2 u.p.r. Bezsporne jest, iż w dacie objęcia gruntów [...] w trwałe zagospodarowanie Skarżąca faktycznie była właścicielem gruntów o powierzchni ponad [...] ha, jednak błędnie organy obu instancji uznały, że cały areał tworzył gospodarstwo Skarżącej, a formalne zbycie części nieruchomości [...] r. jest obojętne prawnie dla możliwości nabycia ulgi w dacie wydzierżawienia gruntów KOWR. Część z gruntów będących formalnie własnością Skarżącej była od początku 2019 r. w związku z zamiarem zawarcia umowy dzierżawy z [...] w samoistnym posiadaniu syna Skarżącej, który prowadzi odrębne gospodarstwo rolne na terenie Gminy G.. Potwierdzeniem tego jest zawarta przez Skarżącą umowa darowizny z [...] r. W istocie więc, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 maja 1999 r. w sprawie [...], objęcie gruntów [...] w trwałe zagospodarowanie nie doprowadziło do powstania powiększonego gospodarstwa o powierzchni pow. ponad [...] ha, bowiem na dzień objęcia gruntów dzierżawionych od [...] Skarżąca prowadziła gospodarstwo o pow. 3,02 ha, a umowa darowizny przeniosła własność gruntów w samoistnym posiadaniu syna Skarżącej trwającego przed [...] r. na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży tych gruntów. Areał objęty umową z [...] r. był zatem w samoistnym posiadaniu syna Skarżącej od 1 stycznia 2019 r. i nie stanowił części gospodarstwa rolnego Skarżącej co najmniej od [...] r., co winno uzasadniać potwierdzenie prawa Skarżącej do korzystania z ulgi w podatku rolnym. W ocenie Skarżącej, zatem to jej syn od 1 stycznia 2019 r., jako samoistny posiadacz gruntów będących własnością Skarżącej o pow. [...] ha, winien być uznany za posiadacza zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, dodatkowo stwierdzając, że nie mogło uwzględnić faktu podarowania przez Skarżącą synowi części gospodarstwa rolnego pozwalającą na spełnienie przesłanki "do [...] ha", bowiem fakt taki nastąpił już po złożeniu wniosku o zwolnienie z podatku rolnego ([...].) i po wydaniu przez organ I instancji decyzji w tej sprawie ([...] r.). Zarówno organ I instancji jak i Kolegium mogło, zgodnie z przepisami, oceniać stan faktyczny sprawy według stanu na dzień złożenia wniosku, a w tym dniu (28 maja 2019 r.) Skarżąca była posiadaczką gospodarstwa rolnego przekraczającego [...] ha, czyli normę obszarową pozwalającą na udzielenie zwolnienia na 5 lat gruntów nabytych na powiększenie gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie podlega uwzględnieniu bowiem decyzja ta nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r., zwalnia się od podatku rolnego: "grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha: a) będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze sprzedaży, b) będące przedmiotem umowy o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, c) wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie;". Zasadnie więc organ odwoławczy stwierdził, że przesłanką zwolnienia podatkowego określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.r. jest objęcie w trwałe zagospodarowanie gruntów rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na utworzenie nowego lub powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Definicja gospodarstwa rolnego została zawarta w art. 2 ust. 4 u.p.r., zgodnie z którym: "Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym, spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.". Zgodnie z tą definicją, gospodarstwo rolne tworzą więc zarówno grunty, które stanowią własność, jak i te, które znajdują się w posiadaniu osoby prawnej lub fizycznej, bez rozróżniania jakiego rodzaju ma być to posiadanie. Odnosząc taki stan prawny do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że składając w dniu [...] r. do organu podatkowego wniosek o przyznanie zwolnienia z tytułu nabycia (objęcia) gruntów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.r. Skarżąca była posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej [...] ha, a zatem przekraczającej limit obszarowy określony w tym przepisie. Powierzchnia gospodarstwa rolnego Skarżącej, zarówno w dniu objęcia w trwałe zagospodarowanie gruntów [...] ([...] r.), jak i w dniu wpływu do organu wniosku o zwolnienie (28 maja 2019 r.) i jego uzupełnienia ([...] r.), a także w dniu wydania decyzji przez organ I instancji ([...] r.) wynosiła bowiem łącznie 105,9745 ha. Na tę powierzchnię składał się obszar dotychczas posiadanego gospodarstwa rolnego ([...] ha) stanowiącego własność Skarżącej oraz obszar gruntów rolnych o łącznej powierzchni 95,3445 ha objętych w trwałe zagospodarowanie na podstawie ww. umowy z 23 maja 2019 r. Niesporne jest przy tym, że grunty te zostały nabyte na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego Skarżącej – co formalnie też potwierdziła, składając przedmiotowy wniosek o zastosowanie zwolnienia podatkowego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.r. Wprawdzie w odwołaniu a następnie w skardze Skarżąca podniosła, że już od 1 stycznia 2019 r. posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni wynoszącej tylko 3,02 ha, bowiem – w związku z zamiarem przejęcia gruntów od KOWR - na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży przekazała synowi do jego gospodarstwa rolnego w samoistne posiadanie [...] ha gruntów rolnych i fakt ten potwierdziła umową darowizny zawartą w dniu [...] r. (co miało wskazywać, że powierzchnia powiększonego gospodarstwa rolnego Skarżącej nie przekraczała [...] ha), jednak zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji zasadnie i przekonująco uznano, że fakty te nie znajdują wiarygodnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Z materiału tego wynika bowiem, że w informacji w sprawie podatku rolnego na rok 2019 złożonej przez Skarżącą w dniu [...] r. wskazała ona, że jest właścicielką użytków rolnych o powierzchni [...] ha, a ponadto za taki obszar gruntów rolnych opłacała podatek rolny za 2019 r. (decyzję podatkową przedłożyła do wglądu w organie podatkowym w dniu [...] r.). W chwili składania przedmiotowego wniosku o zastosowanie ulgi ([...] r.) nie kwestionowała więc, że jest zarówno właścicielem ww. gruntów jak i podatnikiem podatku rolnego od tych gruntów. Zauważyć przy tym należy, że podatnikiem podatku rolnego jest także samoistny posiadacz gruntów rolnych, a zatem to syn Skarżącej powinien być podatnikiem podatku rolnego od ww. [...] ha gruntów rolnych – a fakt przekazania tego gruntu zarówno Skarżąca jak i jej syn powinni wykazać w stosownej informacji złożonej organowi podatkowemu, czego jednak nie uczynili. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że do [...] r. (data umowy darowizny zawarta z synem) to Skarżąca była posiadaczem ww. gruntów w całości (tj. [...] ha) jako ich właścicielka, a twierdzenia zawarte w odwołaniu (i powtórzone w skardze) o przekazaniu części tych gruntów ([...] ha) na rzecz syna, i to już od 1 stycznia 2019 r., stanowi jedynie przyjęte stanowisko procesowe i to ex post, na potrzeby postępowania przed organem II instancji, mające podważać ustalenia organu I instancji. Również logicznie organ odwoławczy zauważył, że w istocie także pełnomocnik Skarżącej godzi się, aby skutki związane z przekazaniem gruntów rolnych synowi Podatniczki wiązać z datą [...] r. (i taki pogląd wyraził też w skardze), a więc już po dacie złożenia wniosku o zwolnienie, ale też po dacie wydania decyzji przez organ I instancji – co także potwierdza prawidłowość stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, datą wiążącą organy obu instancji przy rozstrzyganiu sprawy jest data złożenia wniosku o ulgę ([...] r.), a w tej dacie Skarżąca posiadała gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni przekraczającej [...] hektarów. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, dokonując wykładni zawartego w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.pr. wyrażenia "do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha" Sąd uznał, że wskazany limit powierzchni (norma obszarowa) dotyczy posiadania całego gospodarstwa rolnego, zarówno nowo utworzonego przez to nabycie jak i powstałego w wyniku powiększenia gospodarstwa rolnego – jak w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie więc organ odwoławczy stwierdził, że określenie to dotyczy warunków zastosowania zwolnienia, a nie odnosi się wprost do gruntów będących przedmiotem zwolnienia. Przemawia za tym wykładnia językowa tego przepisu. Taki pogląd wyrażony też został w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1999 r. o sygn. [...], w której stwierdzono, że: "[...], objęte w trwałe zagospodarowanie w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenia gospodarstwa już istniejącego, podlegają okresowemu zwolnieniu od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz.431 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym, o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 91, poz. 409), wówczas gdy powierzchnia utworzonego lub powiększonego gospodarstwa nie przekroczy [...] ha." (vide: OSP 1999 nr 9, poz. 163, Biul. Inf. Pr. 1999 nr 3, str. 46, ONSA 1999 nr 4, poz. 113, Biul. Inf. Pr. 2000 nr 1, str. 58, Biul. Inf. Pr. 2000 nr 4, str. 50). W uzasadnieniu tej uchwał y NSA stwierdził m.in., że "zawarte w treści przepisu ograniczenie obszarowe nie odnosi się do przedmiotu zwolnienia, to jest nabywanych lub dzierżawionych gruntów, lecz dotyczy ustawowej przesłanki zwolnienia, czyli zrealizowania celu, na jaki grunty te mają zostać przeznaczone. Normatywna treść art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym przypisuje decydujące znaczenie powierzchni gospodarstwa nowo tworzonego lub powiększonego w wyniku nabycia lub wydzierżawienia gruntów Skarbu Państwa, nie zaś powierzchni gruntów podlegających zwolnieniu. W tym zakresie jego sformułowania są jednoznaczne i kategoryczne. Zwrot "do powierzchni nie przekraczającej [...] ha" został zamieszczony w tej (końcowej) części przepisu, która odnosi się do przesłanki zwolnienia, to jest do powierzchni gospodarstwa, a nie do nabywanych lub obejmowanych w trwałe zagospodarowanie gruntów. Od spełnienia tej przesłanki, to jest by grunty objęto w trwałe zagospodarowanie "w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenia gospodarstwa już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej [...] ha", ustawodawca uzależnił zwolnienie gruntów od podatku. (...). W tym jednak wypadku zamiarem ustawodawcy było zwolnienie od podatku tylko tych nabywanych lub dzierżawionych gruntów, które miały na celu utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rolnego do powierzchni nie przekraczającej [...] ha. Nie można pominąć tego, iż po nowelizacji art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym kształt, a tym samym i cel zwolnienia uległy zasadniczej zmianie. Z jednej strony bowiem poszerzono jego zakres przedmiotowy, gdyż objęto nim - oprócz gruntów Państwowego Funduszu Ziemi - wszelkie grunty przejęte do [...], (...). Z drugiej strony jednak zwolnienie z podatku rolnego w istotny sposób ograniczono przez ustanowienie wspomnianej już przesłanki dotyczącej obszaru tworzonego gospodarstwa. Objęcie w trwałe zagospodarowanie gruntów [...] musiało nastąpić przy tym "w celu utworzenia nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa" (uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. FPK 11/97, ONSA 1998, z. 1, poz. 10, z uzasadnienia s. 111).". W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę poglądy wyrażone w ww. uchwale NSA zachowują aktualność, pomimo dokonanych w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r. zmian, bowiem zmiany te nie miały istotnego dla rozpoznawanej sprawy znaczenia, a przede wszystkim, zachowano beż zmian omawiany zwrot "do powierzchni nie przekraczającej [...] ha". Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło