I SA/Sz 834/09

WyrokWSA w Szczecinie2010-02-11

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo oznaczył stronę postępowania (współwłaścicieli nieruchomości) w decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości, pomijając osobę zmarłą, która zgodnie z postanowieniem sądu była współwłaścicielem?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek pełnego oznaczenia strony postępowania, w tym wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, jako adresatów decyzji. Pominięcie zmarłego współwłaściciela, o którym organ posiadał wiedzę, narusza ten obowiązek, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy powinien wyjaśnić, czy uwzględniono ewentualnych następców prawnych zmarłego współwłaściciela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009. Skarżące zarzuciły organowi, że nie uwzględnił w decyzji J.J. jako współwłaściciela, mimo postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Organ odwoławczy uznał, że J.J. zmarł przed wszczęciem postępowania podatkowego i nie jest podatnikiem. Skarżące podniosły, że organ wiedział o śmierci J.J. i nie uwzględnił jego następców prawnych, naruszając tym samym art. 122 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. C., M.M., M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. i 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania procesowego. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania A.C., M.M. i M.S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Odpowiednio za rok 2008 na kwotę [...] i za rok 2009 na kwotę [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy T. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości w latach 2008 – 2009 za grunty i budynki położone w D., według stawki jak za grunty pozostałe i budynki mieszkalne. Odwołanie od tej decyzji wniosły A.C., M.M. i M.S. zarzucając, że w gronie podatników nie wymieniono J.J., który także został uznany sądownie za współwłaściciela. Rozpoznające odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności podkreśliło, że decyzja Wójta Gminy T. jest decyzją podatkową wydaną w postępowaniu podatkowym i nie mają z nią niczego wspólnego kwestie spadkowe. Obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie wysokości podatków należnych od podatników. Podatnikami są właściciele, posiadacze samoistni, użytkownicy wieczyści i w niektórych przypadkach posiadacze zależni. Przedmiotem opodatkowania są grunty i budynki. W niniejszej sprawie, jak wyjaśnił organ odwoławczy grunt i budynek mieszkalny położony w D. z racji zaniedbań rodziny pierwotnych właścicieli miał nieustalonych właścicieli, a ich posiadaczka samoistna A.K., zaprzestała płacenia podatku od nieruchomości. W tej sytuacji gmina zainicjowała postępowanie sądowe w celu ustalenia kręgu spadkobierców, na podstawie czego dałoby się ustalić krąg osób współodpowiedzialność za podatek od nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zawarł stwierdzenia, że z chwilą wszczęcia postępowania sądowego wszyscy spadkobiercy stali się uczestnikami postępowania na równych prawach, co oznacza że mogli i powinni zgłaszać sądowi wnioski dowodowe i uwagi. Organy podatkowe, jak stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie są władne wnikać w materię spadkową i stosunki wewnątrzrodzinne. Organy są w posiadaniu postanowienia Sądu, w którym wymienione są osoby będące współwłaścicielami nieruchomości w D. Ponieważ podatnikami mogą być jedynie osoby żyjące, decyzja podatkowa skierowana jest do tych spośród współwłaścicieli, którzy żyją. W ocenie organu odwoławczego ujawnienia innych współwłaścicieli oprócz wymienionych w decyzji organu I instancji należy do obecnych współwłaścicieli. Decyzja organu podatkowego I instancji również w pozostałym zakresie tj. podstawy wymiaru i stawki podatkowej została oceniona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako zgodne z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżące A.C., M.M. i M.S. wniosły o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi skarżące wyjaśniły, że w postanowieniu Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku został wymieniony jako spadkobierca J.J. Po wszczęciu postępowania podatkowego, w którym wymieniono współwłaścicieli nieruchomości w D. A.C. zgłosiła Wójtowi Gminy T., aby wśród spadkobierców wymienił również J.J. zgodnie z postanowieniem Sądu. Pismem z dnia 6 sierpnia 2009r. A.C. ponownie zgłosiła sprostowanie do postanowienia o wszczęciu postępowanie podatkowego, twierdząc że do kręgu podatników powinien być zaliczony J.J. Jak dalej poinformowały skarżące we wrześniu 2009r. skontaktował się z A.C. B.J., który ją poinformował, że J.J. nie żyje od 15 lat. Podjęto więc próbę wyjaśnienia sprawy w Urzędzie Gminy i ustalono, że prawdopodobnie już od 18 sierpnia 2008r. Urząd Gminy wiedział, że J.J. nie żyje, a mimo to nie dostarczył sądowi jego aktu zgonu. Skarżące zarzuciły więc, że Urząd Gminy prowadził sprawę niestarannie przez co naruszony został art. 122 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej "Organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji ...". Natomiast stosownie do art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej "decyzja zawiera : 1) oznaczenie organu podatkowego; 2) datę jej wydania; 3) oznaczenie strony; 4) powołanie podstawy prawnej: 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie o trybie odwoławczym – jeżeli od decyzji służy odwołanie; 8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Oznaczenie strony decyzji podatkowej, jako bardzo ważnego składnika decyzji należy do organu podatkowego, który orzeka w danej sprawie. Element ten pozwala na ustalenie podmiotu, który jest adresatem decyzji. Oznaczenie strony powinno zatem być pełne i należy do tych elementów decyzji, które muszą być zawarte w piśmie, aby można było uznać je za decyzję administracyjną. Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., Nr 9 poz. 84) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Odnosząc powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że to na organie podatkowym ciąży obowiązek pełnego oznaczenia strony decyzji podatkowej czyli w tym przypadku współwłaścicieli nieruchomości w D. Zaznaczyć należy, że wątpliwość Sądu co do tego czy prawidłowo oznaczono adresatów decyzji pochodzi nie tylko z informacji zawartych w skardze, ale również z uzasadnienia decyzji organu podatkowego I instancji, który zastrzeżenie A.C., że do kręgu podatników powinien być zaliczony J.J. uznał za okoliczność bez znaczenia dla sprawy i stwierdził, że postępowanie podatkowe dotyczy 2008r., a J.J. zmarł 18.06.1994r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło, czy wiedząc o fakcie śmierci J.J. uwzględniono jego ewentualnych następców prawnych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wyjaśnić i ustalić w sposób nie budzący wątpliwości adresatów decyzji podatku od nieruchomości położonej w D. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o kosztach postępowania, natomiast na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło