I SA/Sz 836/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-30
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lokal mieszkalny wynajmowany przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, mimo że właściciel lokalu nie prowadzi działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego, który wynajmuje go przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą, jest podatnikiem podatku od nieruchomości i lokal ten podlega opodatkowaniu według wyższej stawki przewidzianej dla budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Fakt, że właściciel nie prowadzi działalności gospodarczej, nie wyłącza zastosowania podwyższonej stawki, gdy lokal jest zajęty przez najemcę prowadzącego taką działalność.Stan faktyczny
Właściciel lokalu mieszkalnego w K. wynajął lokal spółce prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na krótkotrwałym zakwaterowaniu turystów. Organ podatkowy wznowił postępowanie i uchylił wcześniejsze decyzje ustalające podatek od nieruchomości za lata 2012 i 2013, ustalając podatek według wyższej stawki dla lokali zajętych na działalność gospodarczą. Właściciel zaskarżył decyzje, kwestionując zastosowanie wyższej stawki podatku, argumentując, że lokal pozostaje lokalem mieszkalnym i że nie prowadzi działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 kwietnia 2017 r. utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. spraw ze skarg W.F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. - z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok, po wznowieniu postępowania - z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, po wznowieniu postępowania oddala skargi.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. (dalej: "organ I instancji") z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr [...] i nr [...] w sprawie uchylenia po wznowieniu postępowania i ponownego ustalenia W. F. (dalej: "Strona", "Skarżący") wymiaru podatku od nieruchomości odpowiednio na rok 2012 w kwocie [...]zł i na rok [...] zł.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie sprawy.
Organ I instancji decyzjami z dnia 30 stycznia 2012 r. nr [...] oraz z dnia 1 lutego 2013 r. nr [...] ustalił wysokość podatku od nieruchomości Stronie, jako właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w K. przy ul. [...] odpowiednio w kwocie [...]zł na rok 2012 i [...] zł na rok 2013.
Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. organ I instancji zwrócił się do przedsiębiorcy "[...]" M. [...] i M. [...] Spółka Jawna – dalej: "Spółka" m.in. o dostarczenie listy lokali wraz z podaniem imion i nazwisk właścicieli lokali, z którymi Spółka podpisała umowy najmu/dzierżawy, wraz z czasookresami trwania umowy. W odpowiedzi z dnia 19 lipca 2016 r. Spółka przedstawiła żądane informacje.
Następnie pismem z dnia 28 września 2016 r. organ I instancji wezwał Stronę do przedłożenia korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w celu uchylenia/zmiany wymiaru podatku od nieruchomości od dnia zawarcia umowy najmu ze Spółką, której przedmiotem jest ww. lokal, a także kopii umowy najmu. W treści pisma odwołał się do informacji, iż ww. lokal stanowi przedmiot najmu na prowadzenie działalności gospodarczej w ramach tzw. programu "[...]".
Natomiast pismem z dnia 7 listopada 2016 r. wezwał Spółkę do dostarczenia pisemnej informacji w zakresie sposobu zajęcia lokalu nr [...]. W odpowiedzi z dnia 16 listopada 2016 r. Spółka przesłała do organu informację, że zgodnie z umową najmu ww. lokal został jej przekazany do korzystania i pobierania pożytków (podnajmu), w zamian za czynsz naliczany za całomiesięczny najem (jego wysokość nie zależy od długości pobytu w nim podnajemców Spółki). Dodała, że dotychczasowy podnajem oparty był o krótkotrwałe zakwaterowanie (do odpowiedzi Spółka załączyła zestawienie pobytów).
Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. organ podatkowy ponownie wezwał Stronę do złożenia korekty ww. informacji oraz kopii umowy najmu zawartej ze Spółką wraz z protokołem przekazania lokalu. W odpowiedzi Strona wskazała, że nie widzi podstaw do złożenia korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (pismo z dnia 15 grudnia 2016 r.).
Natomiast za pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. Spółka przedłożyła kopie umów najmu lokalu nr [...] (program "[...]") z dnia 22 sierpnia 2011 r., aneks do umowy najmu zawarty w dniu 20 sierpnia 2014 r., aneks do umowy najmu zawarty w dniu 17 listopada 2015 r., aneks do umowy najmu zawarty w dniu 21 kwietnia 2016 r.
W kolejnym piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r. organ I instancji wezwał Spółkę do przedstawienia zestawień pobytów właścicieli lokalu nr [...], a w piśmie z dnia 16 stycznia 2017 r. zwrócił się o dodatkowe wyjaśnienia. Spółka udzieliła odpowiedzi odpowiednio pismami z dnia 5 stycznia 2017 r. i 25 stycznia 2017 r.
Postanowieniami z dnia 1 lutego 2017 r. organ I instancji, wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie uchylenia (zmiany) wymiaru podatku od nieruchomości na 2012-2016 r. w sprawie zakończonej decyzja ostateczna organu I instancji, włączył jako dowód do prowadzonego postępowania podatkowego dokumenty zgromadzone dotychczas w zakresie najmu lokalu mieszkalnego i wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Postanowienia zostały doręczone Stronie w dniu 13 lutego 2017 r.
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr [...] i nr [...] organ I instancji uchylił po wznowieniu postępowania i ponownie ustalił Stronie wymiar podatku od nieruchomości odpowiednio na rok 2012 w kwocie [...]zł i 2013 w kwocie [...]zł.
W treści uzasadnienia organ I instancji powołał przepis art. 240, art. 245 § 1 i art. 243 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej: "O.p." oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 201) – dalej: "u.p.o.l." oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Na wstępie organ I instancji wskazał, iż w toku prowadzonych czynności sprawdzających względem innego podatnika, wyszło na jaw, że Spółka zawierała umowy najmu lokali, w tym lokalu nr [...] należącego do Strony. W związku z tym pojawiła się przesłanka do wznowienia i uchylenia decyzji ostatecznej organu podatkowego.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że zajęcie lokalu mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczęło się od dnia 1 października 2011 r. Natomiast okresy objęte decyzjami to: od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.
Dodatkowo organ I instancji wyjaśnił, że w okresie 2012 r. objętym postępowaniem wyłączenie z opodatkowania najwyższą stawką nie dotyczyło miesięcy, w których Strona przebywała w lokalu, jako właściciel z uwagi na to, że lokal był wynajmowany również turystom. W roku 2013 Skarżący nie przebywał w spornym lokalu. Ponadto zdaniem organu zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i przekazanie go przez Stronę w posiadanie przedsiębiorcy, którego działalność gospodarcza polega na udostępnianiu lokali turystom (krótkotrwałe zakwaterowanie) powodowało, że lokal ten został zajęty przez tego przedsiębiorcę.
Organ I instancji odwołał się także do odpowiedzi Ministra Finansów na interpelację poselską ogłoszoną w dniu 8 maja 2014 r. oraz interpretacji podatkowej z dnia 29 czerwca 2016 r. Prezydenta Miasta S. ([...]).
Strona od decyzji organu I instancji, wniosła odwołania żądając uchylenia decyzji w zaskarżonej części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zastosowanie do posiadanego przez Stronę na własność lokalu mieszkalnego wraz z częściami wspólnymi podatku od nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l., tj. orzeczenie, że za rok 2012 oraz rok 2013 podatek od nieruchomości wynosić powinien odpowiednio [...] zł, zgodnie z równaniem [([...] zł i [...] zł, zgodnie z równaniem [...] zł.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 1a ust. 2a pkt 1) u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji pominięcie, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, podczas gdy organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznaje, iż lokal należący do Strony jest lokalem mieszkalnym,
b) art. 1a ust. 2a pkt 1) w zw. art. 5 ust. 1 pkt 2) lit. b) u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie przez organ, że podlegające opodatkowaniu lokal mieszkalny oraz przynależne do niego części wspólne budynku winny być opodatkowane według stawki dla budynków pod działalność gospodarczą, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że budynki mieszkalne i ich części nie są traktowane jak budynki związane z działalnością gospodarczą,
c) art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie stawki dla podatku od nieruchomości jak dla budynków lub ich części pod działalność gospodarczą, podczas gdy podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów i budynków, z których z kolei wynika, że należąca do Strony nieruchomość jest lokalem mieszkalnym,
d) art. 1a ust. 1 pkt 4) u.p.o.l. w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji pominięcie, że działalność gospodarczą prowadzi się w sposób zorganizowany i ciągły, a zatem dopuszczenie możliwości zastosowania niższego podatku za okres, w którym podatnik przebywał w lokalu i nie był on wynajmowany turystom, wyklucza możliwość jednoczesnego uznania danego lokalu jako nieruchomości pod działalność gospodarczą,
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a) art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) – dalej: "O.p." poprzez niewskazanie przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
b) art. 122 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p. i art. 191 O.p. polegającym na sprzeczności ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, powodującą dysharmonię pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł organ na podstawie tego materiału, a wyrażającą się w przyjęciu za ustalone fakty, jakoby:
- Strona przebywała w lokalu przy ul. [...] w K. jedynie przez kilka dni w miesiącu, podczas gdy organ ten jednocześnie podnosi, że w zestawieniu pobytów przekazanym przez Spółkę pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. pobyty podatników nie zostały w sposób szczególny opisane w zestawieniu ogólnym wszystkich pobytów,
- zajęcie lokalu mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczęło się od dnia 1 października 2011 r., podczas gdy jest to data nabycia lokalu przez Stronę, a nie jest ona przedsiębiorcą i nie prowadzi ona działalności gospodarczej,
c) art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie istotnej dla sprawy okoliczności polegającej na posiadaniu przez należącego do Strony lokalu statusu lokalu mieszkalnego, podczas gdy okoliczność ta wynikała chociażby z umowy najmu,
d) art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. oraz art. 181 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z księgi wieczystej prowadzonej dla posiadanego przez Stronę na własność lokalu mieszkalnego oraz wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla lokalu posiadanego przez Stronę, podczas gdy do takiego działania winna organ dyscyplinować treść art. 21 ust. 1 ustawy o geodezji i kartografii, co z kolei doprowadziło organ do błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło zajęcie lokalu mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej i rozpoczęło się ono od dnia 1 października 2011 r.,
3. wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrażającej się w przyjęciu, że:
a) organ podatkowy stosując stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2) u.p.o.l. uwzględnił czasokresy, które nie spełniały przesłanki z art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 1, 4, 5 art. 6 u.p.o.l., tj. wyłączył z opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości pełne miesiące, w których nie przebywali turyści oraz w których pobyt podatnika rozpoczynał się w danym miesiącu i kończył się w miesiącu następnym, przerywając ciągłość wykorzystania (zajęcia lokalu na działalność gospodarczą), przy jednoczesnym uwzględnieniu pełnych dwunastu miesięcy przy obliczaniu podatku od nieruchomości za 2012 r. i 2013 r. i stwierdzeniu, że w okresie objętym postępowaniem wyłączeniu z opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości budynków lub ich części nie został uwzględniony pobyt Strony w rzeczonym lokalu,
b) zawarcie umowy najmu na lokal mieszkalny i przekazanie go przez podatników w posiadanie przedsiębiorcy, którego działalność gospodarcza polega na udostępnianiu lokali turystom powoduje, że lokal ten zostaje zajęty przez tego przedsiębiorcę, podczas gdy organ utrzymuje, że najwyższej stawki podatku od nieruchomości nie stosuje się do tych miesięcy, w których w danym lokalu nie przebywali turyści, dopuszczając tym samym możliwość uznania swoistych przerw w zajęciu lokalu przez przedsiębiorcę,
c) podatek od nieruchomości winien zostać naliczony według najwyższej stawki określonej ustawą (i uchwałą Rady Miasta K.), a zajęcie na działalność gospodarczą to wykorzystanie budynku na działalność gospodarczą z wyłączeniem innych jego funkcji, podczas gdy organ dopuszcza możliwość wyłączenia spod opodatkowania najwyższą stawką podatku miesięcy, w których w lokalu nie przebywali turyści, ale podatnik.
Strona zwróciła, także uwagę na dowody uzasadniające jej żądanie, tj.: umowę najmu z dnia 22 sierpnia 2011 r. zawartą ze Spółką. Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu z odpisu zupełnego z księgi wieczystej o nr KO [...], odpisu zupełnego z księgi wieczystej o nr [...], wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], umowy sprzedaży oraz umowy darowizny z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...], umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży nr [...] z dnia 22 sierpnia 2011 r., na okoliczność stwierdzenia statusu przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz jego położenia w budynku o statusie budynku mieszkalnego posadowionego na terenach mieszkaniowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołania wskazało w pierwszej kolejności, na podstawy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznych organu I instancji za lata 2012 i 2013 w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości. Organ wyjaśnił, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bowiem przed dniem wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości Strona zawarła umowę najmu na lokal mieszkalny z przedsiębiorcą. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że Strona, jako właściciel lokalu wynajął go Spółce, wyłącznie do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej polegającej na wynajmie apartamentowców w celu krótkotrwałego zakwaterowania. Zdaniem organu odwoławczego, skoro lokal zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej, to uzasadnione było ustalenie w tej części podwyższonej stawki podatku od nieruchomości zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.
Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 i za 2013 r. ustalał i ewentualnie uwzględniał czasokresy, które nie spełniały przesłanki z art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 1, 4. 5 art. 6 u.p.o.l. Wyjaśnił, że organ I instancji zamierzał wyłączyć z opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości pełne miesiące, w których (w żadnym dniu tego miesiąca) nie przebywali turyści oraz w których pobyt Strony rozpoczynał się w danym miesiącu i kończył się w miesiącu następnym, wówczas bowiem pobyt ten przerywałby ciągłość wykorzystania (zajęcia lokalu na działalność gospodarczą). W 2012 roku i 2013 roku żaden z miesięcy nie podlegał wyłączeniu, gdyż w 2012 r. każdorazowo pobyt Strony odbywał się w tych miesiącach roku, w których w należącym do niej lokalu przebywali turyści, co powodowało, że nie została przerwana ciągłość miesięcy w zajęciu lokalu na działalność gospodarczą, a w 2013 r. nie stwierdzono takiego pobytu. Zgodnie z tymi okolicznościami lokal Strony podlegał opodatkowaniu najwyższą stawką podatku za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. i od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r., ponieważ obowiązek podatkowy ustala się bowiem proporcjonalnie do liczby miesięcy, a nie liczby dni.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów podatkowych i są zgodne ze stanem faktycznym sprawy, a ponadto zostały wydane na podstawie wiążących dokumentów urzędowych i innych dowodów.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżący zaskarżonym decyzjom zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 pkt 2) lit. b) u.p.o.l., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, ewentualnie błędną wykładnię, a to przyjęcie, że podwyższoną stawkę należną od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stosuje się także w przypadku, gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu położonym w takim budynku, a tylko posiadacz zależny (najemca),
b) art. 1a ust. 2a pkt 1) u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l i w zw. z jej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 pkt 2) lit. b), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie faktu, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, pomimo, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznaje, iż lokal należący do Skarżącego jest lokalem mieszkalnym,
c) art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie Skarżącemu stawki podatku od nieruchomości jak dla budynków lub ich części pod działalność gospodarczą, podczas gdy podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów i budynków, z których z kolei wynika, że należąca do Skarżącego nieruchomość jest lokalem mieszkalnym,
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 122 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p. i art. 191 O.p., poprzez zupełne nie ustosunkowanie się do większości zarzutów Skarżącego wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co sprowadza się do zarzutu nie rozpoznania istoty sprawy,
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skarg Skarżący powtórzył argumentację zamieszczoną w odwołaniu oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Sz 835/17, I SA/Sz 836/17, I SA/Sz 837/17, I SA/Sz 838/17, I SA/Sz 839/17, I SA/Sz 840/17 do wspólnego rozpoznania, do wspólnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Sz 836/17 i I SA/Sz 837/17 i prowadzić pod sygn. akt I SA/Sz 836/17 oraz spraw o sygn. akt I SA/Sz 838/17, I SA/Sz 839/17, I SA/Sz 840/17 i prowadzić pod sygn. akt I SA/Sz 838/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a".
Zauważyć należy, że przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Z kolei za "istotne" dowody lub okoliczności faktyczne przyjmuje się takie dowody i okoliczności faktyczne, których ocena miałaby znaczenie w sprawie i nie tylko prowadziłaby do wznowienia postępowania administracyjnego, ale także mogłaby wpłynąć na zmianę treści ostatecznej decyzji. Dlatego istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść orzeczenia. Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie.
Mając na uwadze okoliczności sprawy bezspornie zasadnie organ wznowił postępowania dotyczące ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013 z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności i nowych dowodów, które wpływają na wysokość ustalonego w decyzjach z dnia 21 kwietnia 2016 r. podatku. Okoliczności i dowody wynikają z informacji Spółki [...] M.[...] i M.[...]i spółka jawna organowi zawartych w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r., w zakresie wynajęcia od 1 października 2011 r. lokalu mieszkalnego przez Skarżącego Spółce [...] M.[...] i M.[...]i spółka jawna prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie m.in. hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania, w piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. co do zakresu najmu, .w piśmie z dnia 5 stycznia 2017 r. co do zakwaterowania i przebywania Skarżącego w przedmiotowym lokalu, z umowy najmu z dnia 22 sierpnia 2011 r. wraz z aneksami.
Bezsporne jest także, że Skarżący w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych nie wykazał zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego.
Mając na uwadze zarzuty skargi, poddając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję kontroli legalności Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Wydana przez organ decyzja jest wyrazem prawidłowo dokonanej subsumpcji przepisów prawa, na tle ustalonego prawidłowo stanu faktycznego.
Sąd stwierdza, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie. Sąd nie dopatrzył się też uchybień organów w zakresie postępowania dowodowego. Organ oparł się o przedłożone dokumenty przez Skarżącego i wyjaśnienia złożone przez Skarżącego, informację Spółki [...] spółka jawna, dane z KRS, zapisy ewidencji gruntów i budynków, umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] wraz z aneksami.
Ponadto zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji dokonano trafnej wykładni przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczących podatku od nieruchomości w tym co do pojęcia osoby podatnika, obowiązku podatkowego i stawki podatku od nieruchomości a także zajęcia na działalność gospodarczą lokalu mieszkalnego.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że właścicielem przedmiotu opodatkowania jest Skarżący. Skarżący nie jest przedsiębiorcą, wynajmuje najemcom prowadzącym działalność gospodarczą: [...] spółka jawna M.[...] i M.[...] lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] / 40. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. zakwaterowanie w zakresie hoteli i podobnych obiektów. Stroną umowy najmu począwszy od 21 kwietnia 2016 r. z uwagi na nabycie nieruchomości jest Skarżąca. Zgodnie z umową Spółka otrzymała lokal do korzystania i pobierania pożytków, umowa nie zawierała ograniczeń co do sposobu podnajmowania. Z zestawienia sporządzonego przez Spółkę wynika, że w okresie od 1.05.2016 r. do 31.12.2016 r. przedmiotowy lokal mieszkalny był zajęty na zakwaterowanie turystów.
Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków lokal oznaczony jest jako mieszkalny i wbrew zarzutom skargi organ tej okoliczności nie kwestionuje.
Zdaniem Skarżącego umowa najmu nie zmieniła charakteru lokalu mieszkalnego a prowadzony najem długotrwały jest na potrzeby mieszkaniowe.
Zdaniem organu jeżeli działalność gospodarcza przedsiębiorcy polega na wynajmowaniu nieruchomości, lokal wynajmowany temu przedsiębiorcy a pełniący funkcje mieszkalne uznać należy za zajęty na wykonywanie działalności gospodarczej
W tak zakreślonych ramach sporu rację należy przyznać organowi.
Jak wynika z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l.
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Osobą zobowiązaną do uregulowania należności podatkowej jest podatnik. Podatników zaś podatku od nieruchomości zdefiniowano w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., w którym wskazano, że są nimi osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa; lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem osób fizycznych posiadających lokale mieszkalne niestanowiące odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego.
Z art. 3 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na Skarżącego czyli właścicielu nieruchomości. Posiadacz zależny może być obciążony podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy przedmiotem jego władztwa są nieruchomości, obiekty budowlane lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego.
W tym miejscu należy odnieść się do przepisów prawa cywilnego i wyjaśnić pojęcie posiadacza. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Z treści art. 3 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że w niniejszej sprawie dla określenia kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości nie mają znaczenia umowy najmu zawierane przez Skarżącego jako właściciela nieruchomości. Z przytoczonych przepisów wynika, że jeżeli nieruchomość jest własnością osoby fizycznej, na tej osobie ciąży obowiązek podatkowy, niezależnie od zawartej umowy najmu części lub całości nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania. Podatnikiem w niniejszej sprawie jest zatem Skarżący, który jest właścicielem nieruchomości.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma zatem znaczenia, kto prowadzi działalność gospodarcza na danej nieruchomości. Bez wpływu na obowiązek podatkowy właściciela jest okoliczność czy to właściciel nieruchomości we własnym imieniu i na własny rachunek, czy też najemca zajmują dany lokal mieszkalny (część budynku) na prowadzenie działalności gospodarczej. Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości powstaje bowiem niezależnie od tego, czy podatnik osiąga dochody z danej nieruchomości czy też nie. Na marginesie z umowy najmu wynika, że Skarżący taki dochód uzyskuje w postaci czynszu najmu (§ 3 umowy).
Fakt zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej przez najemców – posiadaczy zależnych, ma jednakże wpływ na określenie przez Radę Gminy wysokość stawek podatku od nieruchomości.
Bezspornie w niniejszej sprawie lokal mieszkalny był we władaniu najemcy, przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą - co wynika z umowy najmu, danych z KRS, informacji dotyczącej zestawienia pobytów sporządzonej przez Spółkę. Zatem, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., te części budynku mieszkalnego będącego własnością Skarżącego jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu wyższymi stawkami podatku, aniżeli stawki stosowane do budynków mieszkalnych niezajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Treść art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. nie daje podstaw do twierdzenia, tak jak czyni to Skarżąca, że określona w tym przepisie stawka podatku ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy to właściciel budynku mieszkalnego zajął go w całości lub w części na działalność gospodarczą. Prezentowane przez Skarżącego stanowisko według, którego zajęcie lokalu Skarżącego na działalność gospodarczą przez najemców, w okolicznościach niniejszej sprawy powoduje niemożność zastosowania do tego lokalu podwyższonej stawki podatku określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. nie ma podstaw w obowiązujących przepisach.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uznając, że nie ma racji Skarżący twierdząc, że nieruchomość położona przy ul. [...] w K. nie powinna być opodatkowana najwyższą stawką. Zważywszy na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. uzasadnione jest twierdzenie wyrażone w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji prawidłowo ustalił Skarżącemu podatek od nieruchomości za rok 2012 i 2013. Nie budzi wątpliwości, wobec brzmienia art. 2 u.p.o.l., że obowiązek podatkowy powstaje także w przypadku gdy mamy do czynienia z najmem lokalu mieszkalnego będącego częścią budynku mieszkalnego, stąd zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Słusznie również zauważył organ, że z art. 6 ust 1 i ust 4 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, zaś wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeśli zatem przyjąć, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości (bezsporne) co jest okolicznością uzasadniającą obowiązek podatkowy, który wywołany został zaistnieniem zdarzenia w postaci nabycia tej nieruchomości, tym samym zobowiązany jest do ponoszenia podatku według reguły z art. 6 ust 1 lub 2 , i dostrzegając postanowienie ust 6 art. 6 stanowiące o wygaśnięciu obowiązku podatkowego, wynika z nich jednoznacznie, że pomiędzy tymi zdarzeniami obowiązek taki występuje na przestrzeni całego okresu jaki je dzieli. Może to być miesiąc, rok, kilka lub więcej lat. Z kolei w ust 7 cyt. przepisu wskazano, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 ustala w drodze decyzji organ podatkowy (...), a zatem oznacza to, że sformułowanie " na rok podatkowy" odnoszone jest do każdego roku na przestrzeni większego okresu czasu, w którym na podatnika będącego np. właścicielem gruntów lub budynków nakładany jest podatek, płatny w okresach wskazanych w wydanej w tym zakresie decyzji. Argumentem dodatkowym przemawiającym za periodycznością i permanentnym charakterem ponoszenia tej daniny jest uregulowanie ust. 9 art. 6 u.p.o.l. odnoszone do podmiotów w nim wymienionych, zawierające obowiązek składania w odpowiednim terminie deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy oraz zobowiązanych wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości (...) w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego ( pkt 1 i 3 cyt. ustępu 9 ) obowiązku, który ograniczony jest ramami czasowymi wywołanymi zdarzeniami stanowiącymi o jego powstaniu a następnie wygaśnięciu, o czym wcześniej. Nie sposób przyjąć, że zasada coroczności regulowania tego podatku, stąd wywodzona, nie ma zastosowania do osób fizycznych.
Na taki właśnie charakter podatku od nieruchomości wskazuje również brzmienie art. 5 ust 1 u.p.o.l. mówiące o określaniu wysokości stawek tego podatku, które nie mogą przekraczać rocznie (...). . Rocznie, wg Słownika Języka Polskiego pod red. Prof. Mieczysława Szymczaka PWN Warszawa 1995 r. str. 62 oznacza – w ciągu jednego roku; co roku, każdego roku, a więc wskazuje na ich cykliczność i powtarzalność.
Nie budzi zatem żadnych wątpliwości stwierdzenie oparte w treści przepisu art. 6 u.p.o.l. w zw. z art. 11 O.p., że rokiem podatkowym w podatku od nieruchomości jest rok kalendarzowy, a więc określenie wymiaru tego podatku przez organ właściwy następuje odrębnie za każdy rok kalendarzowy .
Powstanie, zmiana i wygaśnięcie obowiązku podatkowego powiązano zaś z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu w którym dane zdarzenie czy okoliczność wystąpiła albo z upływem miesiąca w którym ustały dane okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek obowiązku podatkowego (por. Leonard Etel , Komentarz do art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Lex - wersja elektroniczna).
Mając na uwadze takie ujęcie okresu opodatkowania i możliwości wystąpienia obniżek i wyłączeń, wskazać należy, że organ, mając na uwadze poczynione ustalenia w zakresie przebywania przez Skarżącego w lokalu przy ul. [...] a wynikające z informacji Spółki zawierającej zestawienie zakwaterowania, wskazujące na brak przerwania ciągłości zajęcia na działalność gospodarczą w roku 2012 i brak zakwaterowania w roku 2013, zasadnie uznał, że w okresie od 1.01.2012r. do 31.12.2012 r. i od 1.01.2013 r. do 31.12.2013 r. z takimi obniżeniami czy wyłączeniami nie mamy do czynienia. Stąd zarzuty skargi uznać należy za nieuzasadnione. Mając na uwadze uzasadnienie decyzji wskazać należy, że wbrew stanowisku Skarżącego, organ przywołując ww regulacje i ustalając stan faktyczny tj. badając informację o zakwaterowaniu, prawidłowo uzasadnił dlaczego nie zastosował obniżek i wyłączeń w opodatkowaniu.
Nie może również przynieść oczekiwanego skutku ta część zarzutów skargi, która opiera się na argumentacji, która odnosi się do interpretacji przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zakresie użytego zwrotu "związane z działalnością gospodarczą" i to w odniesieniu do majątku posiadanego przez osobę fizyczną, która może posiadać majątek do realizacji celów gospodarczych lub do celów osobistych (potrzeb osobistych i rodziny). Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że podwyższona stawka podatku w niniejszej sprawie zastosowana została wobec zajęcia lokalu mieszkalnego na działalność gospodarczą a nie z uwagi na to, że lokal mieszkalny jest związany z działalnością gospodarczą. Fakt zajęcia na działalność gospodarczą lokalu mieszkalnego wynika w niniejszej sprawie, z zawartej umowy najmu (jej postanowień) ze Spółką [...] spółka jawna.
Ponadto wbrew stanowisku skargi w powołanym wyroku I SA/Bd 397/16 Sąd wskazał, że: "Zasada wyrażona w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wiążąca podwyższone stawki podatkowe z faktem posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę winna być w przedmiotowej sprawie odnoszona do kwestii posiadania nieruchomości przez stronę skarżącą jako właściciela i posiadacza samoistnego oraz (podkreślenie własne) przedsiębiorcę, prowadzącego działalność gospodarczą polegającą m.in. na wynajmowaniu spornej części budynku.", a nie do "właściciela i posiadacza samoistnego, będącego przedsiębiorcą (...)" jak przywołuje to Skarżący.
Wbrew zarzutom skargi organ oparł się o zapis z ewidencji gruntów i budynków co do charakteru spornego lokalu, co nie zmienia nakazu opodatkowania takiego lokalu wyższą stawką podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy lokal mieszkalny jest zajęty na działalność gospodarczą.
W ocenie Sądu ustalenia w zakresie podpadnięcia Skarżącego pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej wcześniej normy materialnego prawa podatkowego zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 122 i 187 § 1 O.p.). Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p.
Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło