I SA/Sz 837/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-11-09

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły i wykazały pobranie przez skarżącą dotacji w nadmiernej wysokości w grudniu 2014 r., uwzględniając przy tym wiążącą ocenę prawną i wskazania zawarte w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał ustalenie liczby uczniów uprawnionych do dotacji w grudniu 2014 r. i wykazanie nadmiernego pobrania dotacji w tym konkretnym miesiącu. Organy nadal dokonywały rozliczeń rocznych i nie uwzględniały korekt bieżących, co było sprzeczne z wcześniejszymi wytycznymi sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w grudniu 2014 r. przez prywatną szkołę. Organy ustaliły, że dotacja została naliczona na większą liczbę uczniów niż faktycznie spełniających wymogi frekwencji. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie wydały decyzje nakazujące zwrot dotacji, jednak skarżąca zarzuciła im naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej sądu z poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 czerwca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. Zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w grudniu 2014 r. wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 6 czerwca 20[...] r. nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] , utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 20[...] r. nr [...] nakazującą Prywatnemu [...] "S. " Spółce z o.o. z siedzibą w B. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżąca"), prowadzącej Liceum [...] "S. " dla [...] w B. , zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w grudniu 2014 r. w wysokości [...] zł, wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, od dnia 25 lutego 2015 r. Organ I instancji stwierdził, że w 2014 r., liczba uczniów spełniających obowiązek uczestnictwa w co najmniej 50% zajęć edukacyjnych wyniosła [...] uczniów, natomiast liczba uczniów, na którą naliczono i wypłacono dotację wyniosła [...] uczniów. W związku z tym dotacja pobrana na [...] uczniów ([...] - [...] = [...] ) stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Kwotę dotacji podlegającą zwrotowi, Organ I instancji obliczył na [...] zł ([...] x 81,36 zł -stawka na jednego ucznia). Decyzja ta została utrzymana w mocy, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r. nr [...] . Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1212/15 uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że jeżeli podmiot prowadzący szkołę otrzymał miesięczną część dotacji w kwocie wyższej aniżeli stawka dotacji przemnożona przez ilość uczniów uprawnionych do jej otrzymania, to taka przekazana "nadwyżka" powinna być uznana za dotację pobraną w nadmiernej wysokości, gdyż jej wysokość jest wyższa aniżeli określona w obowiązujących przepisach. Sąd wskazał, że przypadająca do wypłaty miesięczna część dotacji jest matematycznym działaniem, tj. stawka dotacji x ilość uczniów w danej szkole uprawnionych do jej otrzymania w danym miesiącu. W ocenie Sądu, Organ I instancji w sposób nieprawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i nie przeanalizował wszystkich jej okoliczności, przedstawiając jednocześnie wprowadzające w błąd wyliczenia, zaś Organ II instancji bezrefleksyjnie to zaaprobował, nie przeprowadzając w istocie, żadnej merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Organ ustalił liczbę uczniów uprawnionych - na których przysługuje dotacja w miesiącu grudniu 2014 r. i w oparciu o kwotę wyliczoną i przekazaną szkole wykazał, że ewentualnie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2014 r. Sąd zalecił również, aby organy rozpoznając sprawę ponownie wzięły pod uwagę, że wyliczenia dotyczące innych miesięcy niż listopad i grudzień 2014 r., nie mają dla sprawy znaczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Organ I instancji, decyzją z dnia 7 kwietnia 20[...] r. nr [...] nakazał Stronie, zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2014 r., w kwocie [...] zł oraz odsetek od tej dotacji liczonych jak od zaległości podatkowych od dnia 25 lutego 2015 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] , zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że w grudniu 2014 r., Strona pobrała dotację w nadmiernej wysokości, a także naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez pominięcie oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1212/15. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] , utrzymując w mocy decyzję Organu I instancji, nakreśliło ramy prawne sprawy. Wskazało, że część dotacji przyznanej Stronie, na dofinansowanie realizacji zadań prowadzonego przez nią Liceum [...] go "S. " dla [...] w B. , wypłaconej za grudzień 2014 r. w wysokości [...] zł, została uznana przez Organ I instancji za pobraną w nadmiernej wysokości, z uwagi na przyznanie dotacji na większą liczbę uczniów, niż faktyczna liczba uczniów spełniających w tym okresie warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. W ocenie Kolegium, stanowisko Organu I instancji jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, dotacja przysługuje na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, a podstawą do obliczenia prawidłowej wysokości tej dotacji jest kwota ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu, wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Jak wskazał Organ odwoławczy, liczbę uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, określono na podstawie oświadczeń składanych przez Stronę o rzeczywistej liczbie uczniów, zgodnie z uchwałą Rady Powiatu w B. nr [...] z dnia 24 maja 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu oraz zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych, opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 2542 (załącznik nr 4 do uchwały). Zgodnie z § 4 ust. 7 wskazanej uchwały, części dotacji wypłacane w miesiącach luty – grudzień, naliczane są z uwzględnieniem korekt dotyczących frekwencji uczniów w zajęciach obowiązkowych w miesiącu poprzedzającym wypłatę dotacji. W myśl § 4 ust. 8 uchwały, w przypadku przekazania w miesiącu grudniu dotacji naliczonej na uczniów, którzy nie spełnili warunku uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, podlega zwrotowi w terminie do 15 stycznia wraz ze złożonym oświadczeniem rozliczenia frekwencji uczniów za grudzień. Organ dotujący przekazał dotację za grudzień w dniu 15 grudnia 2014 r., zgodnie z art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty. Dotacja ta została przekazana po pomniejszeniu o kwotę przekazaną w nadmiernej wysokości za listopad 2014 r., tak jak to nakazuje § 4 ust. 7 uchwały, z uwagi na informację o liczbie uczniów spełniających warunek co najmniej 50 %-owej frekwencji w miesiącu listopadzie. Informacja o liczbie uczniów spełniających warunek uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu listopadzie, zawarta została w pkt 4 "oświadczenia miesięcznego o rzeczywistej liczbie uczniów" za grudzień 2014 r. z dnia 9 grudnia 2014 r. i określono tę liczbę uczniów na [...] słuchaczy. W oświadczeniu za listopad 2014 r. z dnia 21 listopada 2014 r., podano rzeczywistą liczbę uczniów na 20 listopada, która wynosiła [...]. Kierując się zatem regulacją zawartą w § 4 ust. 7 wskazanej wyżej uchwały, dotacja wypłacana za grudzień, powinna zostać skorygowana przez pomniejszenie o kwotę dotacji pobranej nadmiernie za listopad, z uwagi na fakt, że nie wszyscy uczniowie wskazani w oświadczeniu za listopad uczniowie, uzyskali w tym miesiącu wymaganą frekwencję. Jak wskazał Organ odwoławczy, kwota o którą powinna zostać pomniejszona dotacja wypłacana w grudniu, odpowiada różnicy kwoty dotacji za [...] uczniów (stan uczniów w listopadzie wg oświadczenia za listopad) i [...] uczniów (stan uprawnionych uczniów wg oświadczenia za grudzień z 9 grudnia 2014 r.). Wynika z tego, że kwota dotacji za [...] uczniów ([...] - [...] ) powinna zostać odjęta od kwoty dotacji wypłacanej w grudniu. Organ odwoławczy wskazał, że Strona przekazała dane o liczbie uczniów spełniających warunek co najmniej 50 %-owej frekwencji w miesiącu grudniu 2014 r., w dniu [...] grudnia 2014 r. Informacja ta dotarła do Organu w dniu 17 grudnia 2014 r. a więc już po dokonaniu wypłaty za grudzień (w dniu 15 grudnia 2014 r.). W związku z tym, dotacja została przekazana na podstawie wcześniejszej informacji o liczbie uczniów, bez uwzględnienia niespełnienia przez niektórych uczniów kryterium frekwencji w grudniu 2015 r. W oświadczeniu z dnia 9 grudnia 2014 r. wskazano rzeczywistą liczbę uczniów w grudniu 2014 r. (na dzień 8 grudnia) jako [...] 3 słuchaczy. Na podstawie tego oświadczenia, wypłacono dotację za grudzień z uwzględnieniem korekty za listopad 2014 r. - za [...] uczniów ([...] uczniów wg oświadczenia za grudzień 2014 r. po pomniejszeniu o [...] uczniów, za których przekazano dotację nadmiernie za listopad 2014 r. = [...] uczniów). Dotację przekazano wg stawki [...] zł na każdego ucznia. Wysokość dotacji przekazanej w dniu 15 grudnia 2014 r. wyniosła zatem [...] zł ([...] uczniów x 81,36 zł). Przekazana dotacja w kwocie [...] zł, nie uwzględniała jeszcze pomniejszenia dotacji pobranej nadmiernie, jako naliczonej na uczniów, którzy nie spełnili warunku uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w grudniu 2014 r. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 8 uchwały, w przypadku przekazania w miesiącu grudniu dotacji na takich uczniów, dotacja w tej części uznawana jest za pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi w terminie do 15 stycznia wraz ze złożonym oświadczeniem rozliczenia frekwencji uczniów za grudzień. Tym samym, dopiero po złożeniu oświadczenia z dnia [...] grudnia 2014 r. możliwe było określenie dotacji do zwrotu w części naliczonej na uczniów, którzy nie spełnili warunku uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w grudniu 2014 r. Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko Organu I instancji, że skoro, w oświadczeniu z dnia 9 grudnia 2014 r. wskazano rzeczywistą liczbę uczniów w grudniu 2014 r. (na dzień 8 grudnia) jako 173 słuchaczy, a w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazano liczbę uczniów w miesiącu grudniu 2014 r. spełniających warunek wymaganej frekwencji jako [...] uczniów, to dotacja za [...] uczniów pobrana została w nadmiernej wysokości. W konsekwencji powyższych ustaleń Kolegium uznało, że dotacja przyznana w zakresie uczniów nie spełniających warunku co najmniej 50 %-owej frekwencji w grudniu 2014 r. wyniosła [...] zł (81,36 zł x [...] uczniów) i jako pobrana w nadmiernej wysokości powinna zostać zwrócona. Kolegium stwierdziło także, że Organ I instancji prawidłowo określił datę, od której należy liczyć odsetki od kwoty zwrotu dotacji, tj. od dnia 25 lutego 2015. do dnia zwrotu dotacji. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznając je za nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 20[...] r., oraz o umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: – naruszenie prawa materialnego, tj. normy prawnej wynikającej z art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z § 3 i 4 oraz § 6 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia 24 maja 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu [...] oraz zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych poprzez bezpodstawne uznanie, iż w grudniu 2014 r. Strona pobrała dotację w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł, – naruszenie prawa procesowego tj. normy prawnej wynikającej z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., w stopniu wywierającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nie ustalenie i nie wyjaśnienie przez Organ, kwestii kwoty należnej Stronie dotacji w miesiącu grudniu 2014 r. oraz kwoty rzeczywiście wypłaconej Stronie dotacji w miesiącu grudniu 2014 r., – naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie przez Organ I i II instancji, skutkujące pominięciem przez Organy obu instancji, oceny dokonanej przez WSA w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Sz 1212/15). W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że dotacja o której mowa w treści art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, ma charakter dotacji podmiotowej, która udzielana jest na okres jednego roku i wypłacana w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Podstawą przekazania przez Powiat [...] na rzecz Strony, miesięcznej części dotacji jest liczba uczniów uczęszczających do szkoły, według stanu na 20 dzień każdego miesiąca, zweryfikowana na podstawie dokumentacji szkoły przedstawionej Zarządowi Powiatu przez podmiot prowadzący szkołę, nie później niż do 25 dnia miesiąca wraz z oświadczeniem stanowiącym załącznik nr 4 do ww. regulaminu (§ 4 ust. 2 ww. regulaminu). Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organów, że pobrała w miesiącu grudniu 2014 r., dotację na uczniów w nadmiernej wysokości w łącznej kwocie [...] zł. W ocenie Strony, wypełniła ona wszelkie obowiązki w zakresie przyznania jej dotacji w miesiącu grudniu 2014 r., a w szczególności złożyła wniosek o którym mowa w § 3 ust. 2 regulaminu. Jak wskazała Skarżąca, w oparciu o ww. informacje których prawdziwości i rzetelności Organ nie kwestionuje, w dniu 15 grudnia 2014r. Organ dokonał wypłaty miesięcznej części dotacji za grudzień 2014 r., na uczniów Prywatnego Liceum [...] go dla [...] "S. " w B. w kwocie [...] zł. Zdaniem Skarżącej, stanowisko Organu wskazane w treści zaskarżonej decyzji jest całkowicie błędne, a wyliczenia dokonane przez Organ i wnioski wyciągnięte z tych wyliczeń, są niezrozumiałe. Wbrew twierdzeniom Organu, w miesiącu listopadzie 2014 r. Organ nie wypłacił Stronie kwoty dotacji za [...] uczniów tj. kwoty [...] zł, która stanowiłaby podstawę korekty w miesiącu grudniu 2014 r. Strona podkreśliła, że w listopadzie 2014 r. otrzymała kwotę [...] zł tytułem części dotacji należnej za miesiąc listopad 2014 r. Nadto, w miesiącu grudniu 2014 r., Organ przekazał Skarżącej na jej rachunek bankowy tytułem części dotacji za miesiąc grudzień 2014 r. kwotę [...] zł, a nie jak twierdzi kwotę [...] zł. W ocenie Skarżącej, stanowisko Organów obu instancji nie jest zatem konsekwentne, albowiem Organ I instancji z jednej strony twierdzi że w dniu 15 grudnia 2014 r. wypłacił Stronie należną kwotę dotacji za grudzień 2014 r. w kwocie [...] zł, zaś z drugiej strony organ I instancji twierdzi, że do dnia 15 grudnia 2014 r. przekazał Stronie kwotę [...] zł, tytułem części dotacji za grudzień 2014 r. Skarżąca podniosła, że Organ II instancji bez pogłębionej analizy przyjął za właściwe, wyliczenia zawarte w decyzji Starosty [...] jako własne nie dostrzegając, że wyliczenia te są wątpliwe i nie mające odzwierciedlenia w istniejącym stanie faktycznym. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i weryfikującego twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Końcowo Skarżąca dodała, że zakres przedmiotowy postępowania prowadzonego przez Organ I instancji jak i wydanej na skutek przeprowadzonego postępowania decyzji, dotyczy części dotacji za miesiąc grudzień 2014 r., a nie za cały 2014 r. Natomiast zarówno Starosta [...] jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] , dokonały próby rozliczenia dotacji za cały rok 2014 a nie za miesiąc grudzień 2014. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodną z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 20[...] r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 20[...] r. poz. 718; dalej: "P.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] , wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy a utrzymująca w mocy, decyzję Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 20[...] r., nakazującą Skarżącej prowadzącej Liceum [...] "S. " dla [...] w B. , zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2014 r., w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Przedmiotowe rozstrzygnięcie, zapadło w związku z kasacyjnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1212/15, który uprawomocnił się 18 lutego 20[...] r. Oznacza to, że obecnie rozpoznający sprawę skład tutejszego Sądu, pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, sformułowanymi w sprawie I SA/Sz 1212/15 jak też, że związanie to, obejmowało również Organ ponownie orzekający w sprawie, co wynika wprost z art. 153 P.p.s.a. Stosownie bowiem do treści art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania, stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. pogląd S. Hanuska (w:) W. Siedlecki (red.) System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318,319, przywołany przez A. Kabata (w:) B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005, s. 345). Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego Sądu oraz Organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 1089/99 przywołany przez J.P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s.223). Pojęcie "ocena prawna" obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Naruszenie przez Organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (por. A. Kabat "Komentarz do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", publ. LEX nr 99935). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd Sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 i n.). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym, nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego, jak również nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1212/15. Sąd w składzie orzekającym uznał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu, Organy nie uwzględniły wskazań zawartych w orzeczeniu kasatoryjnym i nie przeprowadziły postępowania zgodnie z zawartymi w nim, wytycznymi. Z powołanego wyroku kasatoryjnego w sprawie I SA/Sz 1212/15 wynika, iż Sąd przesądził, że przypadająca do wypłaty miesięczna część dotacji jest matematycznym działaniem, tj. stawka dotacji x ilość uczniów w danej szkole, uprawnionych do jej otrzymania w danym miesiącu. Za nieuprawnione Sąd uznał, dokonywanie zestawienia liczby uczniów w ogóle z liczbą uczniów uprawnionych – na których przysługuje dotacja za cały 2014 r. Zdaniem Sądu, korekty frekwencji (jeśli przyjąć prawidłowość oświadczeń miesięcznych składanych przez Skarżącą), muszą być przez Organ dokonywane na bieżąco. Tymczasem przedstawione przez Organ I instancji wyliczenia nadal należy uznać za niezrozumiałe i budzące wątpliwości. Mimo wyraźnego wskazania Sądu, że wyliczenia dotyczące innych miesięcy, niż listopad i grudzień 2014 r., nie mają dla sprawy znaczenia, Organ I instancji przedstawia roczne rozliczenie dotacji stwierdzając, że w 2014 r. liczba uczniów spełniających obowiązek uczestnictwa w co najmniej 50 % zajęć edukacyjnych wyniosła [...] uczniów, natomiast liczba uczniów, na którą naliczono i wypłacono dotację wyniosła [...] uczniów, wobec czego, dotacja pobrana na [...] uczniów stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Podkreślić należy, że zakres przedmiotowy zaskarżonej decyzji dotyczy ustalenia obowiązku zwrotu przez Skarżącą dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za miesiąc grudzień 2014 r., a nie okresu od stycznia do grudnia 2014 r. Także argumentacji Organu II instancji nie sposób uznać za przekonującą i zgodną z wytycznymi zawartymi w wydanym orzeczeniu kasatoryjnym. W wyroku sygn. akt I SA/Sz 1212/15 Sąd wyraźnie wskazał, że korekty frekwencji, muszą być przez Organ dokonywane na bieżąco a wyliczenia dotyczące innych miesięcy, nie mają dla sprawy znaczenia. Nie może bowiem stanowić podstawy do dokonywania korekty całorocznej frekwencji § 8 ust, 8 uchwały Rady Powiatu w B. z dnia 24 maja 2013 r. nr [...] , gdyż ten dotyczy jedynie miesiąca grudnia. Z powołanego wyroku kasatoryjnego w sprawie I SA/Sz 1212/15 wynika także, iż Sąd zobowiązał Organ do dokładnego ustalenia liczby uczniów uprawnionych – na których przysługuje dotacja w miesiącu grudniu 2014 r. i w oparciu o wyliczoną kwotę do wykazania, że ewentualnie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2014 r. Organy nie sprostały powyższym wymaganiom. Sąd wskazuje, że jeśli Organ nie zgadzał się z orzeczeniem kasatoryjnym Sądu o sygn. akt I SA/Sz 1212/15, winien je wzruszyć w przewidzianym do tego trybie. Te kwestie, które były już bowiem przedmiotem oceny Sądu, i których żadna ze stron nie kwestionowała poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, ponownie oceniane być nie mogą. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani Organ administracji publicznej ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, chyba że zmienił się stan faktyczny lub stan prawny sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nieprzestrzeganie przepisu art. 153 P.p.s.a., w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli działalności organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Konkludując w ocenie Sądu, Organy nie wykonały wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1212/15 i nie wykazały w sposób należyty i przekonywujący, że Skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2014 r. Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do wskazań zawartych w powyższym wyroku. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 20[...] r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 oraz art. 205 § 2 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło