I SA/Sz 841/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. L. na dokonaną przez Zarząd Województwa ocenę projektu nr [...] zgłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 oddala skargę Skarżący Z.L., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "K", złożył wniosek o dofinansowanie pod nazwą "zastosowania innowacyjności przez rewitalizację zabudowy szachulcowej w [...] w oparciu o Dyrektywę Unijną 2002/91/EC związaną z ochroną środowiska pod usługi "K" w ramach poddziałania 1.1.3. Powyższy wniosek został odrzucony z powodu nie spełnienia kryteriów dopuszczających – zgodności projektu z wymogami prawa z uwagi na brak decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia, co zostało stwierdzone w ramach oceny środowiskowej prowadzonej przez Zespół do spraw oceny środowiskowej Komisji Oceniającej Projekt. Skarżący złożył protest, w którym stwierdził, iż jego zdaniem przedsięwzięcie nie jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów, ponieważ rozporządzenie to wymienia w § 3 ust. 1 pkt 49 ośrodki wypoczynkowe lub hotele umożliwiające pobyt nie mniej niż 100 osób, poza obszarami miejskimi wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Podkreślił, że wydanie decyzji środowiskowej było niedopuszczalne bowiem w chwili złożenia wniosku dla jego przedsięwzięcia wydane było już pozwolenie na budowę w związku z czym niemożliwe było przeprowadzenie postępowania w sprawie decyzji środowiskowej. Zdaniem skarżącego gdyby przedsięwzięcie wymagało decyzji środowiskowej to starosta nie wydałby pozwolenia na budowę przedsięwzięcia. W ocenie skarżącego o tym, że przedsięwzięcie nie jest wymienione w załącznikach do Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z 27 czerwca 1985r. (zwanej dyrektywą 85/337) przekonuje fakt, iż zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności z 2007r. główna działalność planowanego obiektu zaliczona jest do kategorii 55.20Z, czyli obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, a nie do kategorii 55.10Z, czyli hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Powyższy protest został odrzucony, a z uzasadnienia wynika, że wniosek skarżącego został negatywnie zweryfikowany przez jednego z dwóch członków Zespołu, którzy w oparciu o Regulamin Komisji Oceniającej Projekty dokonują sprawdzenia zgodności z kryteriami oceny środowiskowej projektu, stanowiącym element dokumentacji konkursowej, przyjętymi przez Komitet Monitorujący. W związku z powyższymi zgodnie z regulaminem, wyłoniony został trzeci członek Zespołu, który także zweryfikował wniosek negatywnie z uwagi na niespełnienie przez projekt kryterium 3.6. "zgodność projektu z wymogami prawa". Nadto, zdaniem organu administracyjnego, planowane przedsięwzięcie należy uznać za należące do kategorii z pkt 12 lit. c załącznika II dyrektywy 85/337 – ośrodki wypoczynkowe i kompleksy hotelowe poza obszarami miejskimi wraz z inwestycjami towarzyszącymi. Jak dalej stwierdził Organ bez znaczenia w sprawie jest pismo Wójta Gminy P., gdyż zakwalifikowanie przedsięwzięcia do określonej kategorii w dyrektywie jest zjawiskiem obiektywnym, niezależnym od stanowiska organu krajowego w sprawie indywidualnej. Bez znaczenia jest tu także klasyfikacja PKD działalności przyszłego obiektu. Na powyższą klasyfikację nie ma wpływu również to, kto i w jaki sposób będzie zlecał czy realizował usługi planowanego obiektu. Organ przyznał rację skarżącemu co do tego, iż planowane przedsięwzięcie nie jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów, gdyż rozporządzenie to wymienia ośrodki wypoczynkowe i hotele umożliwiające pobyt nie mniej niż 100 osób, natomiast planowany obiekt zakłada posiadanie 49 miejsc noclegowych. Jednakże, zdaniem Organu, przedsięwzięcie należy zaliczyć do grupy II a jako tzw. Przedsięwzięcie podprogowe i dla zapewnienia zgodności z dyrektywą przedsięwzięć podprogowych konieczne jest przeprowadzenie selekcji indywidualnej, mimo że nie są wymienione w rozporządzeniu. Można to uczynić, jak stwierdził Organ, na dwa sposoby: wydając decyzję środowiskową tylko na podstawie dyrektywy, albo wydając decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie decyzji środowiskowej i umieszczając w niej uzasadnienie wskazujące dlaczego przedsięwzięcie nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko z powołaniem się na kryteria selekcji z załącznika III do dyrektywy. Organ wyjaśnił także, że o ile zgodnie z prawem polskim przedsięwzięcie rzeczywiście nie wymaga decyzji środowiskowej, w związku z czym starosta wydał dla niego pozwolenie na budowę nie żądając decyzji środowiskowej, to jednak dla osiągnięcia zgodności z dyrektywą przedsięwzięcie wymaga wydania jednej z wymienionych wyżej decyzji. Organ podkreślił, że Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa RPO WZ ma nie tylko prawo ale i obowiązek sprawdzenia przed przyznaniem dofinansowania czy dane przedsięwzięcie wypełnia nie tylko polskie ale w szczególności wspólnotowe wymagania z zakresu przepisów o ocenach oddziaływania na środowisko. Na rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionego sprzeciwu Z.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że składając wniosek o dofinansowanie swojej inwestycji w konkursie do poddziałania 1.1.3. w ramach RPO WZ postępował zgodnie z procedurami zawartymi w dokumentacji konkursowej. Jego projekt uzyskał decyzje wymagane na jego realizację przez 15 listopada 2008r., stąd działał w oparciu o załącznik 1 a Przewodnika dla wnioskodawców RPO WZ Ocena Oddziaływania na Środowisko. W dniu 7 maja 2009r. wystąpił zgodnie z treścią Przewodnika dla Wnioskodawców, do jednego organu właściwego dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji, tj. do Wójta Gminy P., z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. W odpowiedzi na ten wniosek otrzymał opinię z 18 maja 2009r., w której zaznaczono, że przedsięwzięcie skarżącego nie zostało wymienione w załączniku I i II dyrektywy 85/337 w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko oraz nie zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. oraz że prawodawstwo krajowe i prawodawstwo unijne nie wymagają dla planowanej inwestycji przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżącego Wójt był jedynym organem upoważnionym do wydania decyzji środowiskowej, a jego zdanie winno być potraktowane jako nadrzędne i niepodważalne, a jego decyzja ostateczna i wiążąca. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi to, czy skarżący winien do wniosku o dofinansowanie przedłożyć decyzję środowiskową, aby spełnić wszystkie cztery kryteria dopuszczalności projektu, którymi były: 1) poprawność sposobu realizacji projektu; 2) zgodność projektu z wymogami prawa; 3) wykonalność projektu; 4) trwałość rezultatów projektu. Zespół do spraw oceny środowiskowej Komisji Oceniającej Projekty uznał, że projekt skarżącego nie spełnia kryterium zgodności projektu z wymogami prawa ze względu na to, że przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej. Wskazano, że przedsięwzięcie należy uznać za wymienione w pkt 12 lit. c Załącznika II dyrektywy 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (ośrodki wypoczynkowe i kompleksy hotelowe poza obszarami miejskimi wraz z inwestycjami towarzyszącymi). W związku z tym należało przedłożyć dla niego odpowiednią dokumentację środowiskową. Jednocześnie uznano, że mając na uwadze, iż przedsięwzięcie to nie jest wymienione w polskim rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), powinno przedsięwzięcie skarżącego zostać zakwalifikowane do grupy II a z Przewodnika (podział projektów na grupy zgodnie z Przewodnikiem dla Wnioskodawców RPO WZ – ocena oddziaływania na środowisko przez 15 listopada 2008r. – Załącznik 1 a do Wytycznych dla Wnioskodawców poddziałanie 1.1.3.), zamiast do grupy IV, jak to uczynił skarżący we wniosku. Błędne zakwalifikowanie projektu przez skarżącego spowodowało, że nie przedłożył na etapie składania wniosku wymaganych prawem dokumentów, tzn. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia ani też decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dopuszczonej przez IZ RPO WZ w sytuacji gdy przedsięwzięcie wymienione jest w dyrektywie a nie jest wymienione w polskim rozporządzeniu (tzw. Przedsięwzięcie podprogowe). Odnosząc się do zarzutu skargi zawartego w stwierdzeniu, że składając wniosek skarżący postępował zgodnie z procedurami zawartymi w dokumentacji konkursowej dla poddziałania 1.1.3. (Załącznik 1 a Przewodnik dla Wnioskodawców RPO WZ z kwietnia 2009r.), wyjaśnić należy, że w powoływanym Przewodniku dla Wnioskodawców znajduje się informacja, iż zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej oraz przyjętymi na poziomie RPO WZ kryteriami wyboru projektów Instytucja Zarządzająca RPO WZ jest zobligowana do zapewnienia, że projekty uzyskujące wsparcie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego będą realizowane zgodnie z regułami prawnymi na poziomie Unii Europejskiej. Inwestycje zgodne z prawodawstwem krajowym lecz niezgodne z prawodawstwem unijnym nie będą mogły uzyskać dofinansowania w ramach RPO WZ. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 dyrektywy przedsięwzięcie wymienione w jej Załączniku II mogą podlegać ocenie ich wpływu na środowisko naturalne. O tym które z nich muszą podlegać takiej ocenie, decyduje Państwo Członkowskie przeprowadzając badania indywidualne albo określając przedsięwzięcie za pomocą progów lub kryteriów specjalnie w tym celu ustalonych. Przedsięwzięcia wymienione w Załączniku II dyrektywy są zatem przedsięwzięciami, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Do takich projektów zalicza się przedsięwzięcie o charakterze turystycznym i wypoczynkowym, tj. ośrodki wypoczynkowe i kompleksy hotelowe poza obszarami wiejskimi wraz z infrastrukturą towarzyszącą (pkt 12 lit. c Załącznik II). Przedsięwzięcia wymienione w załączniku II do dyrektywy 85/337 wymagają przeprowadzenia selekcji, czyli rozważenia czy konieczne jest dla nich przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy selekcja ta może mieć postać selekcji indywidualnej, czyli przeprowadzonej w konkretnym postępowaniu, albo kategorycznej, czyli dokonanej w drodze aktu prawnego powszechnie obowiązującego (takiego jak polskie rozporządzenia Rady Ministrów). Niezależnie od tego, który sposób zostanie wybrany, przy jej przeprowadzeniu należy uwzględnić wszystkie kryteria wymienione w Załączniku III do dyrektywy 85/337. Odpowiednie kryteria selekcji określone w Załączniku II do dyrektywy 85/337 muszą być stosowane przez Państwa Członkowskie w odniesieniu do przedsięwzięć wymienionych w Załączniku II do dyrektywy, zarówno na podstawie analizy każdego przypadku z osobna, jak i na podstawie ustalonych przez nie progów i kryteriów, czy istnieje konieczność poddania danego przedsięwzięcia procedurze oceny skutków dla środowiska. Dla zapewnienia zgodności z dyrektywą przedsięwzięć podprogowych konieczne jest przeprowadzenie dla nich selekcji indywidualnej, mimo że nie są wymienione w rozporządzeniu krajowym. Można to uczynić albo wydając decyzję środowiskową tylko na podstawie dyrektywy, albo wydając decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, wskazując w jej uzasadnieniu dlaczego przedsięwzięcie nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko z powołaniem się na kryteria selekcji z Załącznika II do dyrektywy 85/337. Dla planowanego przedsięwzięcia żadna z wyżej wymienionych decyzji nie została wydana, zatem ocena projektu zgłoszonego przez skarżącego Z.L. w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa nie narusza prawa i skarga jako nieuzasadniona, na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlega oddaleniu.