I SA/Sz 841/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-03
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, powołując się na przepisy rozporządzenia uchylonego przed datą wydania decyzji, jeśli nowe rozporządzenie zawiera odesłanie do przepisów uchylonego aktu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji mogły zastosować przepisy rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", mimo jego uchylenia, ponieważ rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r. zawierało wyraźne odesłanie do stosowania przepisów uchylonego aktu prawnego w zakresie kontynuacji zobowiązań rolnośrodowiskowych. W związku z tym zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się niezasadny. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na specyfikę postępowań w sprawach płatności rolnośrodowiskowych, gdzie zasada prawdy obiektywnej i zasada postępowania dowodowego są ograniczone, a organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy.Stan faktyczny
Skarżący P.M. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w ramach pakietu 2.9 "Uprawy sadownicze i jagodowe". Po przeprowadzonej kontroli na miejscu, organy stwierdziły nieprawidłowości w realizacji zobowiązania, takie jak niedotrzymanie minimalnej obsady drzew na hektar, prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z kulturą rolną oraz niespełnianie wymogów w zakresie wysokości drzewek. W konsekwencji, organ I instancji odmówił przyznania płatności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie uchylonego rozporządzenia oraz błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany "Dyrektorem Agencji"), jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu S. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w D. (dalej zwanego: "Kierownikiem Biura") z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania P. M. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2013.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 maja 2013 r. wpłynął do Kierownika Biura wniosek kontynuacyjny P.M.
o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 na realizację pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, w wariantach: 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Na areale [...] ha ([...] działek) deklarowano uprawę jabłoni domowej, zaś na działce o areale [...] ha – czereśnie. Był to wniosek w 4 roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego w 2010 r.
W dniach 17-18 września 2013 r. na gruntach strony przeprowadzona została kontrola na miejscu z udziałem wnioskodawcy, o której został powiadomiony
z wyprzedzeniem. Wnioskodawca odmówił podpisania dokumentacji pokontrolnej, dokumentacja ta została przekazana stronie (przesyłką pocztową) w dniu
1 października 2013 r. (raport nr [...]).
Pismem z dnia 30 września 2013 r. P.M. złożył oświadczenie, że nie zgadza się z treścią protokołu, a także wskazał, iż zniszczenia w nasadzeniach (spowodowane - według strony - przez zwierzynę leśną) nie są tak duże, jak wynika z raportu kontrolerów ARiMR.
W konsekwencji przyjętych ustaleń podczas wizytacji i stwierdzonych nieprawidłowości co do sposobu użytkowania części działek zgłoszonych do płatności we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe, Kierownik Biura w dniu 14 lutego 2014 r. wydał decyzję, w której orzekł o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości polegające na:
1. niedotrzymaniu minimalnej obsady drzew na hektar;
2. prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną
i z zachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby; niespełnianiu wymogów w zakresie wysokości drzewek (określonych na minimum 80 cm)
stanowią naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (zwanego dalej "rozporządzeniem PRŚ 2009"; Dz. U. z 2009r., nr 33, poz. 262 ze zm.), tj. § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a i § 27 ust. 1 pkt 1, w związku z Załącznikiem 7, mającego zastosowanie w sprawie w zakresie warunków przyznania płatności, ich stawek oraz w odniesieniu do sankcji, na mocy § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (zwanego dalej "rozporządzeniem PRŚ 2013"; Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm.), skutkujące zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w wysokości 100 % płatności.
W dniu 3 marca 2014 r. do Biura Powiatu Sławieńskiego ARiMR wpłynęło odwołanie P.M. od powyższego rozstrzygnięcia, w którym wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez przywołanie w uzasadnieniu norm prawnych zawartych w uchylonym rozporządzeniu PRŚ 2009;
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U.
z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej zwanej: "K.p.a.") poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołów kontroli jednostki certyfikującej;
3. naruszenie ustalenia stanu faktycznego, poprzez niezgodność ustaleń z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Z powyższego pełnomocnik Strony wywiódł konieczność.
Dyrektor Agencji, w wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 maja 2014 r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo w sposób skutkujący jej uchyleniem.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia PRŚ 2009, wskazując na prawidłowe wyjaśnienie tej kwestii w zaskarżonej decyzji. Stwierdził także, że kontrole przeprowadzane przez jednostki certyfikujące odbiegają celami i sposobem ich realizacji od kontroli dokonywanych przez ARiMR i stanowią dowód o mniejszej wartości informacyjnej dla potrzeb weryfikacji wniosków, gdyż opierają się w znacznej części na informacjach udzielonych przez kontrolowane podmioty. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, zasadnie było uznanie wartości dowodowej protokołu z takiej kontroli przeprowadzonej przez [...] sp. z o.o. z dnia 24 lipca 2013 r. jedynie w części dotyczącej spostrzeżeń kontrolerów, które były zgodne z wynikami kontroli Agencji. Według organu, jednak stan faktyczny upraw ustalony w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez ARiMR, utrwalonej w materiale fotograficznym, daleko dokładniej i najwierniej odzwierciedlił rzeczywistość. Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń obu kontroli wynikało, że międzyrzędzia na plantacji są wykoszone, wysokość drzewek nie spełniała wymogu minimalnej wysokości wynoszącej 80 cm, zaś na wszystkich działkach ewidencyjnych, poza działką oznaczoną identyfikatorem A, stwierdzono wypadnięcia nasadzeń lub ich uschnięcie, oszacowane na ok [...] %. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że organ I instancji nie miał świadomości sporządzenia protokołu z kontroli wyrywkowej, niezapowiedzianej przez jednostkę certyfikującą przeprowadzonej w dniu 22 października 2013 r., ujawnionego dopiero w odwołaniu. Odnosząc się do ustaleń w nim zawartych, Dyrektor Agencji stwierdził, że dokument ten nie ma żadnej mocy dowodowej, gdyż okoliczność dosadzenia [...] sztuk drzewek nie potwierdza ani nie podważa ustaleń, poczynionych w oparciu o pozostałe dowody. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że po zakończeniu kontroli przeprowadzona została kontrola formalna dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, która nie wykazała błędów w dokumentacji. Stwierdzono także, że wnioskodawca mając możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do raportu kontroli, udzielił jedynie lakonicznych wyjaśnień w kwestii zniszczenia uprawy przez zwierzynę leśną, nie przedstawiając na tę okoliczność żadnych dowodów, potwierdzających, iż skala niezgodności jest mniejsza niż to ustalili kontrolerzy.
Dyrektor Agencji, uznając tym samym ustalenia zawarte w raporcie kontroli nr [...] za w pełni odzwierciedlające stan faktyczny upraw w okresie kontroli, stwierdził, że wykazane nieprawidłowości uprawniały organ I instancji,
w oparciu o trzy niezależne od siebie podstawy prawne, do wydania orzeczenia odmawiającego przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu powodującym konieczność uchylenia decyzji organu I instancji, zauważając jednocześnie wadę uzasadnienia polegającą na niewskazaniu przyczyn nieuznania mocy dowodowej protokołu z kontroli [...] Sp. z o.o. z 24 lipca 2013 r., która zdaniem organu odwoławczego - z uwagi na brak istotnego znaczenia tego dowodu dla wyniku sprawy nie wpłynęła na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P.M. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Agencji z dnia [...] r., oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na normy prawne rozporządzenia z dnia 26.02.2009 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które zostało uchylone z dniem 15.03.2013 r.;
2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, to jest: art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej;
3. naruszenie ustalenia stanu faktycznego, poprzez niezgodność ustaleń
z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.
W uzasadnieniu skargi, analogicznie jak w odwołaniu, skarżący przedstawił argumentację zmierzającą do podważenia ustaleń faktycznych na spornych działkach w zakresie deklarowanych upraw objętych programem rolnośrodowiskowym dokonanych przez organy Agencji na podstawie raportu kontroli nr jw. przeprowadzonej w dniach 17-18 września 2013 r. przez pracowników Agencji. Skarżący nie zgodził się z pominięciem przez organy protokołu kontroli jednostki certyfikującej z dnia 24 lipca 2013 r., w którym w jego ocenie nie stwierdzono u skarżącego jakichkolwiek nieprawidłowości. Zdaniem skarżącego, decyzja, odmawiająca przyznania płatności w tej sytuacji nie uwzględnia jego słusznych interesów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji jak
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że nie były one dotknięte uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem sprawy była decyzja odmawiająca przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, wydana w związku z wnioskiem kontynuacyjnym skarżącego z dnia 7 maja 2013 r. w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Powodem odmowy przyznania płatności były stwierdzone w wyniku kontroli przez organy administracji, nieprawidłowości w realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (po zakończonym okresie przestawiania) dyskwalifikujące działki A, B, C, D, E, G, z uprawą jabłoni o zadeklarowanej powierzchni [...] ha z płatności. Nieprawidłowości te jak wynikało z akt sprawy oraz z uzasadnień decyzji, polegały na niezachowaniu minimalnej obsady drzew na hektar (kod E7), prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod E6, stwierdzono uschnięcie [...] drzewek), niespełnianie przez część nasadzeń wymogów w zakresie wysokości (kod E2).
Zdaniem skarżącego, niezgodne z prawem materialnym było zastosowanie
w sprawie przez organy przy wydaniu decyzji przepisów rozporządzenia PRŚ 2009, które zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r.
Ponadto zarzuty skargi sprowadzały się do kwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie, których podstawą był stan upraw i ww. nieprawidłowości, wynikające z raportu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Agencji w dniach 17-18 września 2013 r.
W pierwszej kolejności należało wskazać, że zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58. W § 58 ww. rozporządzenia wymieniono rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zatem z treści przytoczonych przepisów rozporządzenia wynika wprost, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w zakresie wariantu dziewiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, a zatem wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.
Ponadto, wskazać należy, że stosownie do treści § 50 ust. 3 rozporządzenia
z dnia 13 marca 2013 r. do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:
1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem,
o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;
2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów,
o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.
Zdaniem Sądu, z powołanych regulacji prawnej wynikało, że organy w sposób uprawniony wydały swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisów rozporządzenia
z dnia 26 lutego 2009 r., bowiem normodawca w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2013r. zawarł wyraźne odesłanie do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. W tej sytuacji za niezasadny zatem należało uznać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, polegający na zastosowaniu nieobowiązujących w stanie prawnym sprawy przepisów.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał w ogóle w jaki sposób uchybienie przepisom procesowym, którego – według strony – dopuściły się organy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził także zarzucanej rozbieżności (sprzeczności) ustaleń z materiałem dowodowym zgormadzonym w sprawie.
W tym miejscu należało wskazać, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), w sprawach dotyczących płatności rolnośrodowiskowej organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym podkreślić należało, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Zdaniem Sądu, organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności raportu z kontroli przeprowadzonej w dniach 17-18 września 2013 r., słusznie zatem uznały, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym brak było podstaw do podważenia jej wiarygodności. Przepisy te zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wraz z omówieniem zasad kontroli. W toku postępowania zostały wykonane szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych i gatunki upraw, wykonano zdjęcia działek w charakterystycznych miejscach oraz sporządzono szczegółowy raport z kontroli. Materiał ten pozwolił na dokładne zliczenie i opisanie wszystkich sadzonek i bezspornie potwierdził, że nie utrzymano wymaganej obsady sadzonek ([...] sztuk/ha), część drzewek uschła, bądź nie spełniała wymogów co do ich wysokości (minimum 80 cm). Należało nadmienić także, że skarżący uczestniczył w kontroli, miał wgląd do raportu i możliwość złożenia zastrzeżeń. Z powyższego uprawnienia wprawdzie skorzystał, jednakże jak słusznie zauważył organ odwoławczy, złożone ogólne oświadczenia w zakresie ubytków upraw, skutecznie nie podważyły ustaleń kontroli w zakresie stanu upraw. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przepisy regulujące zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, w tym zastosowany w sprawie § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a i § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRŚ 2009, nie przewidują możliwości odstąpienia od zastosowania pomniejszeń płatności, gdy stwierdzone zostaną nieprawidłowości upraw objętych programem. Okoliczności dotyczące przyczyn powstania na gruntach złego stanu upraw będą miały ewentualnie znaczenie dopiero w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych płatności za lata poprzednie.
Należało zgodzić się z organem odwoławczym także co do tego, że kontrole przeprowadzane przez jednostkę certyfikującą [...] odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR. Kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj.: rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy o rolnictwie ekologicznym, natomiast kontrole ARiMR na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013 (Dz.U. 168.1181 ze zm.). Odmienny jest również zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych.
Nie ulegało wątpliwości, że wiążące dla organów pod względem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego były wyłącznie wyniki kontroli z 17-18 września 2013 r. Organ prowadzący postępowanie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nie był związany ustaleniami jak i opinią jednostki certyfikującej.
Zdaniem Sądu, organy Agencji prawidłowo zatem przedstawiły stan upraw w pierwszej kolejności na podstawie własnych pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń, zaś ich obserwacje znajdowały potwierdzenie w materiale fotograficznym. Nie sposób zarzucić organom, że w ogóle pominęły przy rozstrzyganiu sprawy protokół kontroli jednostki certyfikującej, a także niezgodność ustaleń jednostki certyfikującej z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z zaskarżonej decyzji wynikało bowiem, że organ odwoławczy – choć miarodajna była dla niego tylko kontrola Agencji - uwzględnił i porównał ustalenia obu kontroli, stwierdzając, że zostały ustalone zbieżne nieprawidłowości, gdyż inspektor rolnictwa ekologicznego kontrolując plantację w dniu 24 lipca 2013 r. wskazał na ubytki w obsadzie i wysokość drzewek w granicach 70-150 cm, które to wnioski zostały zaakceptowane przez rolnika.
Ponadto nadmienić należało, że z zaskarżonej decyzji wynikało, że organ I instancji nie wiedział, że został sporządzony protokół z kontroli wyrywkowej niezapowiedzianej, przeprowadzonej w dniu 22 października 2013 r., w związku z czym nie miał możliwości odniesienia się do jego treści, bowiem ujawniono go dopiero w odwołaniu. Do tej kwestii ustosunkował się jednak również organ odwoławczy w swojej decyzji.
Reasumując Sąd uznał, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, stanowiły bowiem jedynie próbę polemiki z ustaleniami organu. Polemiki, która nie znalazła oparcia w faktach. Natomiast ustalenia faktyczne i prawne – jak wyżej wskazano - dokonane zostały przez organ prawidłowo. Ustalenia te zostały opisane w uzasadnieniu decyzji i wykazały ponad wszelką wątpliwość, że na działkach oznaczonych identyfikatorami A, B, C, D, E, G brak było deklarowanej uprawy jabłoni domowej, spełniającej wymagania do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, określonych w rozporządzeniu PRŚ 2009.
Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło