I SA/Sz 841/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącego z kosztów sądowych. Skarżący K.K., reprezentowany przez adwokata, w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych; aktualnie jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Nie osiąga żadnych dochodów, nie prowadzi żadnej działalności zarobkowej; nie prowadzi działalności rolniczej; brakuje mu środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych takich jak wyżywienie, leki. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje samotnie, utrzymuje się z nieregularnej i doraźnej pomocy rodziny w wysokości [...] zł miesięcznie; podał, że ma poważne problemy zdrowotne, jest osobą niepełnosprawną z racji wieku ([...] lat) i poważnych problemów zdrowotnych; nie ma możliwości podjęcia pracy. Miesięczne wydatki na utrzymanie stanowią: wyżywienie [...] zł, lekarstwa [...] zł, media (prąd, woda) [...] zł inne wydatki. Odnośnie do majątku Skarżący wskazał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni ok. [...] ha przeliczeniowych, stanowiącą podmokłe łąki nie nadające się na cele rolnicze; nieruchomości w S. i K. (powiat G.) są w stanie ruiny; nie stanowią źródła dochodu. Skarżący oświadczył, że nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności). Wraz z wnioskiem przedłożył kopię swojej karty wizyt jako osoby bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. wraz z informacją o zarejestrowaniu w tym urzędzie w dniu 7 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów, skarżący przedłożył kopie następujących dokumentów: - PIT-28 zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2014 i 2015 wraz z załącznikiem PIT-28A, wskazującym na deklarowane zerowe przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego w zakresie produkcji pozostałych wyrobów z betonu, gipsu i cementu; - kopię decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] w sprawie ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w wysokości [...] zł w związku z posiadaniem budynków o łącznej powierzchni [...] m kw. oraz gruntów o powierzchni [...] ha fiz. ([...] ha przeliczeniowych), - fakturę za wodę dostarczoną skarżącemu do nieruchomości w S., ul. [...] za lipiec 2016 r. w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy w żaden sposób nie korzystał z nieruchomości, nie były one wykorzystywane zarówno przez skarżącego jak i osoby trzecie, jedynie generowały koszty w postaci konieczności uiszczania podatków. Wyjaśnił, że pełnomocnik prowadzi sprawę skarżącego bezpłatnie, ponieważ sprawa niniejsza pozostaje w bezpośrednim związku z aktualnie toczącym się postępowaniem karnym w sprawie przed Sądem Okręgowym w S. (adwokat M.K. jest jego obrońcą z urzędu w sprawie). Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, "nie dysponuje on dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów skarżącego, ponieważ nie osiągnął on we wskazanym okresie żadnych dochodów, nie posiada on żadnych aktywnych rachunków bankowych, aktualnie zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym, bezczynszowym przy ul. [...] w S. (wchodzi w skład spadku po zmarłej matce skarżącego, stan prawny lokalu na chwilę obecną nie jest uregulowany". Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co się ubiega Skarżący w niniejszym postępowaniu - następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Mając powyższe na uwadze, zgromadzony materiał dowodowy, a także to, że Skarżący jest aktualnie zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie sprowadzających się do wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł oraz w drugiej zawisłej przed WSA w Szczecinie sprawie o sygn. akt I SA/Sz 840/16, również w wysokości [...] zł, stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń skarżącego i jego pełnomocnika oraz przedłożonych dokumentów wynika, że Skarżący jest osobą samotną, pozostaje bez stałej pracy, zadeklarował zerowe przychody z działalności gospodarczej za 2014 i 2015 r. oraz nie wykazał żadnych dochodów za okres od stycznia do maja br.; utrzymuje się dzięki pomocy rodziny. Wiek ([...] lat) i stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Posiadany majątek – nieruchomość rolna o powierzchni przekraczającej [...] ha, nie stanowi źródła dochodu z uwagi na stan techniczny budynków oraz rodzaj gruntu (według oświadczenia skarżącego są to podmokłe łąki). Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.