I SA/Sz 845/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-07-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, jeśli wnioskodawca zgłosił do opodatkowania budowlę, oświadczył, że jest jej właścicielem, a właściciel gruntu potwierdził ten tytuł własności, ale organ kwestionuje te oświadczenia i ustala stan faktyczny co do własności?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli wnioskodawca zgłosił do opodatkowania budowlę, oświadczył o jej własności, a właściciel gruntu potwierdził ten tytuł. Na wstępnym etapie badania przymiotu strony, organ powinien poprzestać na twierdzeniach wniosku i nie dokonywać przesądzających ustaleń co do tytułu własności ani kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, gdyż takie postępowanie jest przedwczesne i prowadzi do rozstrzygnięcia o istocie sprawy przed wszczęciem właściwego postępowania.
Stan faktyczny
M. J. złożyła informację IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości na 2006r., wskazując jako przedmiot opodatkowania budowlę – przekrycie namiotowe. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawczyni nie jest właścicielem obiektu, gdyż pozwolenie na jego postawienie otrzymał Z. K., właściciel gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając argumentację o braku własności wnioskodawczyni i dodatkowo stwierdzając, że obiekt nie jest nieruchomością ani obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego. M. J. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając błędną ocenę dowodów i błędne ustalenie braku własności oraz nieprawidłową kwalifikację obiektu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości na 2006r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]. Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art.165a Ordynacji podatkowej, odmówił wszczęcia postępowania wnioskowanego przez M. J. w sprawie podatku od nieruchomości. M. J. w dniu [...]. złożyła do organu podatkowego informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2006r. IN-1, w której jako przedmiot opodatkowania wskazała budowlę – przekrycie namiotowe przeznaczone do działalności gospodarczej od 1 czerwca 2006r. do 31 września 2006r.. Powołując się na art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 926 ze zm.) organ I instancji stwierdził, że postępowanie podatkowe nie może być wszczęte, gdyż z przedłożonych dokumentów nie wynika, by wnioskodawczyni była właścicielem tymczasowego obiektu budowlanego wskazanego w informacji IN-1. Pozwolenie na postawienie siedmiu przykryć namiotowych na działce nr 126 w [...] wydane przez Starostwo Powiatowe otrzymał Z. K., który nie był pełnomocnikiem wnioskodawczyni. Zatem zgłoszona do opodatkowania konstrukcja, zdaniem organu, jest własnością Z. K., będącego właścicielem gruntu. Skoro wnioskodawczyni nie jest właścicielem ani samoistnym posiadaczem obiektu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie jest więc uprawnioną stroną do wszczęcia postępowania. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji M. J. domagała się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła, że ustalenia organu I instancji są dowolne, gdyż ze złożonych dokumentów jednoznacznie wynikało, iż przekrycie namiotowe jest jej własnością. Złożone na tą okoliczność oświadczenia nie zostały przekonywająco podważone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji podzielając jego argumentację, że skoro zgłoszony do opodatkowania obiekt w świetle dokumentacji budowlanej, postawiony został przez Z. K., właściciela gruntu, to nie można dać wiary oświadczeniom wnioskodawczyni i Z. K., że stanowi on własność wnioskodawczyni. Nadto, zdaniem SKO, zgłoszony obiekt nie jest nieruchomością ani obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego, nie może zatem być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając - jak w zażaleniu – błędną ocenę dowodów, a w konsekwencji błędne ustalenie, że przekrycie namiotowe nie jest jej własnością. Ponadto nie zgodziła się ze stanowiskiem SKO, że obiekt ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wskazując, że jest to budowla w rozumieniu prawa budowlanego i podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest uzasadniona, nie było bowiem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną (...) organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pojęcie strony postępowania podatkowego określa art. 133 Ordynacji podatkowej wymieniając m.in. podatnika, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego (...). Interes prawny podatnika, to interes wynikający z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki. Dla oceny czy skarżąca jest stroną postępowania istotne zatem było wstępne ustalenie, czy zgłaszając wniosek o wszczęcie postępowania podatkowego wnioskodawczyni miała na uwadze swój interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego. Z treści zgłoszenia wynika, że wnioskodawczyni zgłosiła do opodatkowania budowlę o wskazanej wartości, co do której złożyła oświadczenie, że stanowi na jej własność, oraz oświadczenie właściciela gruntu potwierdzające jej tytuł własności do tej budowli. Na wstępnym etapie badania przymiotu strony w granicach określonych w art. 165a Ordynacji podatkowej organ podatkowy powinien poprzestać na twierdzeniach wniosku, nie ma bowiem procesowych podstaw do takiego postępowania, które prowadzi do rozstrzygnięcia o istocie sprawy przed wszczęciem właściwego postępowania. Dlatego za nieuprawnione i przedwczesne należy uznać działanie organów polegające na ocenie dowodów i dokonywaniu przesądzających ustaleń co do tytułu własności obiektu zgłoszono do opodatkowania jak i zakwalifikowania przedmiotowego na wstępnym etapie badania czy wniosek pochodzi od strony (podatnika). Ordynacja podatkowa nie przewiduje wydawania aktu rozstrzygającego o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania podatkowego, czy nie. Jeśli zatem we wniosku o wszczęcie postępowania skarżąca zgłosiła do opodatkowania wskazaną budowlę, co do której oświadczyła, że jest jej właścicielką, to w świetle art. 3 ust.1 pkt 1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie można było odmówić jej przymiotu strony w trybie art.165 a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgłoszenie wykonania robót przez właściciela, a nie przez wnioskodawczynię oceny tej nie zmienia. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art.165 a § 1 Ordynacji podatkowej i podlegają uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło