I SA/Sz 85/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. M. P. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Skargą z dnia [...] roku K. G. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] stwierdzające, że odwołanie K. G. z dnia [...] r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...], określającej w podatku od towarów i usług kwotę podatku do zapłaty za miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na treść art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm.) odnoszący się do terminu wniesienia odwołania, na treść art. 144, art. 145, art. 148 § 1 i art. 150 tej ustawy, odnoszące się do doręczeń dokonywanych osobom fizycznym, oraz na treść art. 12 § 1 tejże ustawy regulującego kwestię obliczania terminu. Ponadto organ podatkowy drugiej instancji podniósł, iż doręczona podatnikowi decyzja zawierała pouczenie o przysługującym prawie i terminie do wniesienia odwołania, tj. 14 dni od doręczenia stronie, a także o wymogach, jakie odwołanie powinno spełniać zgodnie z art.. 222 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, że po awizowaniu przesyłki decyzja z dnia [...] roku została odebrana przez K. G. w dniu [...] roku, zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 października 2012 roku. Tym samym odwołanie z dnia [...] roku wniesione osobiście do Urzędu Skarbowego w dniu [...] roku, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze K. G. podniósł, że przeprowadzona u niego w czerwcu 2010 roku kontrola podatkowa prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie wykazała żadnych uchybień. W trakcie kontroli okazano mu jednak faktury wystawione dla firmy E. sygnowanych jego pieczęcią. W toku postępowania podatkowego skarżący złożył fałszywe zeznania, za co został skazany prawomocnym wyrokiem przez Sąd Rejonowy, nie powinien być zatem dwukrotnie karany za ten sam czyn. Ponadto skarżący zarzucił, iż w decyzji użyto stwierdzenia, że to on wystawił zakwestionowane faktury, a postępowanie podatkowe i karne tej okoliczności nie wykazało. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując na prawidłowość własnego rozstrzygnięcia. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2013 roku zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ustanowiony dla K. G. adwokat w piśmie z dnia [...] roku sprecyzował stanowisko skarżącego w ten sposób, że wniósł o: 1. uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku w całości, co w konsekwencji doprowadzi do uznania, iż odwołanie skarżącego K. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku zostało wniesione z zachowaniem stosownego terminu, a zatem powinno zostać merytorycznie rozpoznane; 2. dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: - wyniku badania USG z dnia [...] roku, - karty medycznych czynności ratunkowych z dnia [...] roku, - karty leczenia szpitalnego z dnia [...] roku, - skróconego aktu zgonu A. Z. G. na okoliczność wystąpienia po stronie skarżącego obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu dochowanie do dnia [...] r. terminu przewidzianego do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r.; 3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. P. kosztów udzielonej w niniejszej sprawie skarżącemu K. G. z urzędu pomocy prawnej, które nie zostały dotychczas opłacone ani w całości, ani w jakiejkolwiek części. Dodatkowo pełnomocnik skarżącemu sprecyzował, że zarzuca obecnie organowi, który wydał zaskarżone postanowienie, iż dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a to art. 233 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej zw. z art. 121 § 1 i 2 tejże ustawy w taki sposób, że nie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia obiektywnych przeszkód, jakie wystąpiły po stronie skarżącego i uniemożliwiły mu wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w przewidzianym ustawą terminie, a nadto mimo spoczywającego na organach obowiązku prowadzenia postępowania podatkowego w formie budzącej zaufanie uczestników tego postępowania i stosownego pouczania owych osób o przepisach prawa podatkowego, nie uwzględnił na korzyść skarżącego okoliczności, wedle której K. G. w ogóle nie został pouczony o zasadach obliczania terminów procesowych do wnoszenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w tym o procedurze ich ewentualnego przywracania – co w rezultacie doprowadziło do niezawinionego złożenia przez skarżącego jego odwołania po upływie ustawowego terminu, bez wniosku o jego przywrócenie i oczywiście miało istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, gdyż zatamowało skarżącemu drogę do rozpatrzenia przez organ drugiej instancji sformułowanego przez niego środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż rozpoznawana w niniejszym postępowaniu skarga dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającego, iż odwołanie K. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Nie mogą odnieść zatem żadnego skutku sformułowane w skardze zarzuty K. G. odnoszące się do kwestii merytorycznych dotyczących decyzji z dnia [...] r., jako nie związane z treścią postanowienia formalnego Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Następnie podkreślić należy, iż zarówno z treści skargi jak i z treści pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] roku nie wynika, aby skarżący kwestionował fakt wniesienia przedmiotowego odwołania po upływie ustawowego terminu. Zatem dla porządku jedynie wskazać należy, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się na karcie 256 akt administracyjnych wynika, iż decyzję z dnia [...] r. nr [...] K. G. odebrał osobiście w dniu 5 października 2012 r. Stosownie do treści art. 223 § 2 ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Tym samym odwołanie K. G. złożone w Urzędzie Skarbowym w dniu 22 października 2012 r. zostało wniesione po upływie wskazanego powyżej terminu, który upłynął z dniem 19 października 2012 roku. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia [...] r. na okoliczność wystąpienia po stronie skarżącego obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu dochowanie do dnia [...] r. przewidzianego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nie mogły być uwzględnione, jako że nie odnoszą się do kwestii wniesienia odwołania w terminie, a do kwestii braku winy w niedochowaniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, a jak już powyżej wskazano wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został przez K. G. złożony. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2 ordynacji podatkowej wskazać należy, iż skarżący nie kwestionuje faktu pouczenia go o sposobie i terminie wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Ponadto z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, iż zawarto w niej pouczenie o następującej treści: " od niniejszej decyzji służy Stronie prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji". Pouczenie powyższe odpowiada w pełni treści art. 223 § 1 i 2 ordynacji podatkowej, wskazuje zarówno sposób, jak i termin wniesienia odwołania z wyraźnym oznaczeniem organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji. Wskazać należy, iż obowiązek udzielania przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania nie jest obowiązkiem nieograniczonym, nie może sprowadzać się do pouczania podatnika o wszystkich przepisach podatkowych zarówno materialnych jak i proceduralnych mogących mieć ewentualne zastosowanie w konkretnym przypadku. Sposób obliczania terminów w ocenie sądu pozostaje poza zakresem obowiązkowych pouczeń, gdyż regulacja z art. 12 § 1 ordynacji podatkowej, z której wynika, iż jeżeli początkiem biegu terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, po pierwsze jest regulacją na korzyść strony (do biegu terminu nie wlicza się dnia, w którym nastąpiło doręczenie decyzji), po drugie jest to rozwiązanie stosowane we wszystkich procedurach, cywilnej, karnej, administracyjnej i podatkowej. Oznaczenie zatem w pouczeniu, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji należy uznać za prawidłowe i w pełni wystarczające. Tym bardziej na organach podatkowych, wbrew odmiennemu poglądowi zwartemu w piśmie z dnia [...] roku nie ciąży obowiązek pouczania o procedurze ewentualnego przywracania terminu. Zawarcie takiego pouczenia w decyzji mogłoby uczynić treść pouczeń niejasną dla strony. Ponadto instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie przy spełnieniu przesłanek dopuszczalności przywrócenia terminu, o których organ nie ma obowiązku pouczać przy doręczaniu decyzji. Udzielanie takich pouczeń byłoby jednoznaczne z przyjęciem przez organ założenia o wnoszeniu przez stronę odwołania po upływie terminu. Przyjmowanie takiego założenia należy uznać za niedopuszczalne. Mając powyżej przedstawione względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), oddalił skargę jako niezasadną. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).