I SA/Sz 850/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-02-12
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ale opierając się na innych przesłankach, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ale opierając się na innych przesłankach niż organ pierwszej instancji, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skutkuje to koniecznością uchylenia decyzji obu instancji, ponieważ strona została pozbawiona prawa do obrony swoich praw na gruncie postępowania podatkowego, a naruszono zasadę zaufania do organu i czynnego udziału stron.Stan faktyczny
Spółka ubiegała się o zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Miejskiej udzielającej pomocy de minimis. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia, uznając, że Spółka nie dopełniła formalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, ale z innej przyczyny – stwierdziło przekroczenie limitu pomocy de minimis. Spółka w skardze do WSA podniosła, że podała błędną wartość pomocy de minimis w formularzu i przedstawiła dowody na poparcie swojej tezy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Z. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Z. z dnia 16 maja 2019 r nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] kwotę [...]([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 5 sierpnia 2019 r.
nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 16 maja 2019 r. nr [...] określającą P. W. podatek od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...]zł.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 16 maja 2019 r. Burmistrz Z., określił Spółce wymiar podatku od nieruchomości na rok 2019 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 27 marca 2019 r. Spółka złożyła korektę deklaracji podatku od nieruchomości DN na 2019 r. wykazując przedstawione w decyzji wartości dotyczące poszczególnych nieruchomości jako zwolnione na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis (Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. poz. 2495, z 2015 r. poz. 2419, z 2016 r. poz. 2738, z 2018 r. poz. 3257).
Organ zauważył, że Spółka decyzją Burmistrza Z. nr [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis otrzymała zwolnienie z tytułu podatku od nieruchomości na okres od 1 marca 2016 do 28 lutego 2026 r. od gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie aby móc korzystać ze zwolnienia w kolejnych latach Spółka powinna dokonywać określonych w uchwale czynności. Jeśli podatnik spełniał wszystkie przesłanki do skorzystania ze zwolnienia w 2019 r. na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis powinien zgodnie z zapisem § 6 ust. 1 uchwały złożyć do dnia 31 stycznia każdego roku, w którym korzysta ze zwolnienia, dokumentów potwierdzających stan faktyczny i prawny, który uprawnia go do tego zwolnienia. Skarżąca Spółka nie dopełniła tego obowiązku wynikającego z uchwały, złożyła natomiast deklarację w sprawie podatku od nieruchomości deklarując podatek za 2019 r. w kwocie [...]zł, a zatem sama uznała, że przedmiotowe zwolnienie na rok 2019 Jej nie przysługuje.
Organ I instancji zauważył przy tym, że Spółka według ewidencji gruntów i budynków jest właścicielem działki nr [...], obręb [...], [...]) oraz działki nr [...] obręb [...]). Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinna zostać wykazana powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...], powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m2 oraz wartość budowli [...] zł. W toku prowadzonych czynności sprawdzających organ podatkowy zakwestionował poprawność złożonej korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2019 r., co spowodowało wszczęcie postępowania podatkowe w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego na 2019 r., zakończonej wydaniem decyzji określającej Spółce podatek od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...]zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Spółka zarzuciła błędne określenie kwoty podatku od nieruchomości za 2019 r. tj. bez uwzględnienia zwolnienia podatkowego na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis.
Spółka w uzasadnieniu podała, że Burmistrz Z. wydał w dniu 2 marca 2016 r. decyzję nr [...], w której udzielił zwolnienia z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2016 r. do 28 lutego 2026 r. należnego od podsiadanych budynków, gruntów oraz budowli związanych prowadzoną działalnością gospodarczą położoną w D. i Z., z zastrzeżeniem, iż decyzja o przyznaniu zwolnienia wydawana będzie za każdy rok podatkowy odrębnie po złożeniu przez podatnika wymaganych dokumentów do 31 stycznia każdego roku, oraz udzielił zwolnienia w podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2016 r. w kwocie [...]zł. Również w latach 2017 i 2018 Burmistrz Z. wydał na wniosek Spółki decyzje o udzieleniu zwolnienia w podatku od nieruchomości za te lata podatkowe. Natomiast organ I instancji nie udzielił zwolnienia od podatku za rok 2019 r., lecz w dniu 16 maja 2019 r. wydał zaskarżoną odwołaniem decyzję, w której określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...]zł, naliczając podatek od nieruchomości Spółki położonych w Z. i D. według stawek przewidzianych w uchwale Rady Miejskiej nr [...]
W ocenie Spółki decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem Spółka spełniła przewidziane w uchwale warunki do udzielenia jej zwolnienia w podatku od nieruchomości za 2019 r., gdyż w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. złożyła, zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 1 Uchwały, dokumenty potwierdzające stan faktyczny i prawny, który uprawnia go do tego zwolnienia tj.: formularz informacji przedstawianych się przy ubieganiu o pomoc de minimis, oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, zaświadczenia o braku zaległości w płatności podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
W odpowiedzi na odwołanie, organ I instancji wnosząc o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy wyjaśnił, że prawdą jest, iż Spółka otrzymała zwolnienie za okres marzec-grudzień 2016 r. - w kwocie [...]zł. Nie jest jednak prawdą, że również w latach 2017 i 2018 Burmistrz Z. wydał na wniosek Spółki decyzje o udzieleniu zwolnienia w podatku od nieruchomości za te lata podatkowe. Po pierwsze organ nie wydawał już decyzji o przyznaniu zwolnienia na każdy rok podatkowy odrębnie (uchwał Nr [...] z 30 czerwca 2016 r.). Po drugie Spółka w roku 2017 przekroczyła [...] EUR otrzymanej pomocy de minimis jak również w 2018 r. dlatego deklarowała i opłacała podatek od nieruchomości za te lata. Zatem złożenie przez Skarżącą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2019 r. wykazującą łączną kwotę podatku [...] zł nie budziło żadnych wątpliwości. Ponadto, Spółka zadeklarowała następnie opłacał raty podatku, a zatem sama uznała, że przedmiotowe zwolnienie na rok 2019 jej nie przysługuje.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 5 sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję I instancji wskazując, że zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
Organ odwoławczy wskazał, że osią sporu w sprawie jest kwestia możliwości skorzystania przez Spółkę z dobrodziejstwa zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie przepisów zawartych w ww. uchwale Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r .nr [...]
Kolegium zauważyło przy tym, że rozstrzygnięcie w kwestii obowiązywania aktu wykonawczego należy do prawodawcy, a nie organów administrujących, czy sądów administracyjnych. Granica między wykładnią (regułami egzegezy), a tworzeniem prawa (regułami walidacyjnymi), musi być dla zachowania pewności obrotu prawnego jednoznaczna i stabilna. Sąd administracyjny może odmówić zastosowania danego aktu wykonawczego, jeżeli zgodnie z przyjętymi zasadami ustali, iż jest on niezgodny z ustawą lub Konstytucją RP. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, członkowie składów orzekających kolegium przy orzekaniu są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a to oznacza, że są związani także aktami prawa miejscowego, bez względu na ich zgodność z upoważnieniem ustawowym. Nie mają natomiast kompetencji do badania, czy akt wykonawczy odpowiada delegacji ustawowej. Tym samym Kolegium nie ma uprawnień do badania legalności czy prawidłowości treści samej uchwały a jedynie może badać, czy prawidłowo zastosowano dany przepis prawa, w tym przepis prawa miejscowego.
Kolegium wskazało, że sporna w sprawie jest kwestia zwolnienia z podatku od nieruchomości w świetle regulacji rozporządzenia 1408/2013 i to czy przysługuje ono w sytuacji przekroczenia limitu pomocy de minimis ustalonej rozporządzeniem.
Zauważyło przy tym, że w istocie organ I instancji nie kwestionuje, iż w dacie 31 stycznia 3019 r. Spółka przedłożyła w organie dokumenty o których mowa w § 6 ust. 1 uchwały, tj. formularz informacji przedstawianych się przy ubieganiu o pomoc de minimis, oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych oraz zaświadczenia o braku zaległości w płatności podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Jednakże, aby uzyskać sporne zwolnienie w podatku od nieruchomości nie tylko trzeba spełnić warunki formalne tj. złożyć ww. dokumenty w określonej dacie, ale również warunki merytoryczne, m.in. nie wykorzystać pomocy de minimis w sposób przekraczający wyznaczony limit w niniejszej sprawie tj. w kwocie [...]euro.
Kolegium podniosło, że obecne przepisy w sprawie pomocy de minimis po raz pierwszy wprowadzają definicję "jednego przedsiębiorstwa", dla którego liczony jest limit pomocy de minimis. Zgodnie z obowiązującymi od 2014 r. regułami jedno przedsiębiorstwo obejmuje wszystkie jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane co najmniej jednym z następujących stosunków:
< jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków;
< jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej;
< jedna jednostka gospodarcza ma prawo wywierać dominujący wpływ na inną jednostkę gospodarczą zgodnie z umową zawartą z tą jednostką lub postanowieniami w jej akcie założycielskim lub umowie spółki; jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej lub jej członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tej jednostki.
Zapis ten ma kluczowe znacznie w zakresie ustalania na jakim poziomie została udzielona pomoc de minimis. O ile w poprzedniej perspektywie finansowej pomoc de minimis była liczona oddzielnie dla każdego podmiotu (do 2013 r.), niezależnie od występujących powiązań i zależności, to obecnie w przypadku ich wystąpienia pułap [...] euro dotyczył będzie wszystkich jednostek gospodarczych spełniających definicję "jednego przedsiębiorstwa.
Z oświadczenia Spółki w sprawie pomocy de minimis wynika zaś, że na dzień 31 stycznia 2019 r. łączna wartość pomocy de minimis udzielonej w bieżącym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach wyniosła [...] euro dla tego "jednego przedsiębiorstwa".
Kolegium podniosło, że nie ulega wątpliwości, iż wysokość pomocy de minimis jest tożsama z wysokością zwolnienia z podatku od nieruchomości, a to oznacza, że przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] odnoszą się wprost do całej kwoty pomocy. Treść tych przepisów jasno wskazuje, że jeżeli udzielenie pomocy de minimis spowodowałoby przekroczenie limitów określonych w rozporządzeniu Komisji, wówczas zakaz udzielenia pomocy de minimis dotyczyłby całej kwoty pomocy.
Mając na uwadze szczególny charakter zwolnienia podatkowego, które jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, Kolegium podkreśliło, że przepisy umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a podstawową wykładnią jest tu wykładnia językowa. Natomiast, przy posłużeniu się wykładnią językową, uprawniony jest też wniosek, że skoro w przypadku przekroczenia wskazanego limitu pomocy de minimis "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" to oznacza, że pomoc ta nie będzie udzielona w ogóle. Taka interpretacja pozostaje w zgodzie z tekstem przepisu oraz regułami wykładni przepisów podatkowych według dyrektywy interpretacji ścisłej.
Kolegium, podniosło, że to samo dotyczy wartości zwolnienia. Możliwość skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w sprawie uzależniona jest m.in. od spełnienia warunków do przyznania pomocy de minimis, w tym od zawarcia się kwoty zwolnienia w przysługującym podatnikowi limicie pomocy de minimis. Jeżeli kwota zwolnienia spowodowałaby przekroczenie tego limitu, wówczas należy uiścić należny podatek od nieruchomości.
W konsekwencji, Kolegium stwierdziło, że skoro wnioskowana przez Spółkę ulga podatkowa w podatku od nieruchomości stanowi pomoc de minimis, to aby skorzystać ze zwolnienia, konieczne jest zmieszczenie się przez beneficjenta w limitach określonych rozporządzeniem 1408/2013, czego jednak Spółka nie spełniła (przekroczony limit pomocy de minimis). Zapis ten, stanowi konieczny warunek, którego spełnienie jest niezbędne dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości.
Sumując, Kolegium uznało więc, że skoro Spółka nie spełniła warunków wynikających ze wskazanej uchwały a powiązaniu do przepisów prawa powszechnie obowiązującego w Polsce w zakresie dopuszczalnej pomocy de minimis dla przedsiębiorców, nie mogła ona skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości w 2019 r. z uwagi na wygaśnięcie ulgi. Tym samym, organ podatkowy zasadnie odmówił Spółce dalszego przyznania zwolnienia z podatku od nieruchomości za nieruchomość na rok 2019. W konsekwencji prawidłowo określono Spółce podatek od nieruchomości za 2019 rok, zgodnie z pierwotnie złożoną deklaracja na ten podatek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółka wniosła o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Ponadto, Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów tj.:
a) formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz dokumenty potwierdzające wartość pomocy de minimis otrzymanej w latach 2017-2019,
b) lista przypadków pomocy de minimis otrzymanej przez beneficjenta - P. Sp. z o.o. (wydruk z S. U. D. o P. P.),
c) lista przypadków pomocy de minimis otrzymanej przez beneficjenta - E. Sp. z o.o. (wydruk z S. U. D. o P. P.).
Ponadto, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." Spółka wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." w związku z § 5 i 6 ust. 1 uchwały nr XLVII/389/2014 Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie Gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis (Dz. Urz. Woj. Z. poz. 2495 ze zm.).
W uzasadnieniu zarzutów, odnosząc się do kwestii spornej, Spółka podzieliła pogląd Kolegium, że przy ustalaniu, czy kwota przewidzianego w uchwale zwolnienia w podatku od nieruchomości za 2019 r. mieści się w ramach przysługującego Spółce limitu pomocy de minimis należało uwzględnić pomoc de minimis udzieloną Spółce w 2019 r. oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Zauważyła, że w zaskarżonej decyzji ustalono, że powyższy limit został przekroczony, gdyż ze złożonego przez Spółkę formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis na dzień 31 stycznia 2019 r. wynikało, że łączna wartość pomocy de minimis udzielonej w bieżącym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach wyniosła [...] euro dla "jednego przedsiębiorstwa".
Jednakże, Spółka podniosła, że w powyższym formularzu podała błędną wartość pomocy de minimis udzielonej dla "jednego przedsiębiorstwa". Wskazana przez nią wartość tej pomocy ([...] euro) dotyczyła bowiem pomocy de minimis otrzymanej w latach 2016, 2017 i 2018. Tymczasem wartość pomocy de minimis udzielonej Spółce w ramach "jednego przedsiębiorstwa" w latach 2017-2019 wyniosła na dzień 31.01.2019 r. [...] euro. Spółka zaznaczyła, że powyższą okoliczność potwierdzają złożone w załączeniu do skargi dokumenty które nie znajdują się w aktach postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie, a zatem uzasadniony jest wniosek o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów.
Końcowo, Spółka wnosząc o zawieszenie postępowania sądowego, poinformowała że w dniu 11 września 2019 r. złożyła (wysłała listem poleconym) wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2019 r., nr [...], i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Z. z dnia 16 maja 2019 r., nr [...], nie mogły zostać utrzymane w obrocie prawnym.
Przedmiotem sporu w sprawie jest w istocie odmowa przyznania Spółce zwolnienia podatkowego na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis, co w konsekwencji spowodowało określenie kwoty podatku od nieruchomości za 2019 r.
Zasady przyznania spornego zwolnienia wynikają z ww. uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie gminy Z. udzielanych w ramach pomocy de minimis (Dz. Urz. Woj. Z.., poz. 2495 z 2015 r. poz. 2419 z 2016 r. poz. 2738, z 2018 r. poz. 3257).
W § 1 uchwały wskazano, że zwolnienia, o których mowa w niniejszej uchwale są pomocą de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE. L poz. 352 z 24.12.2013 r.) i obowiązują zgodnie z czasem obowiązywania tego rozporządzenia.
Zgodnie z § 5 uchwały, wniosek o udzielenie pomocy na podstawie niniejszej uchwały wg wzoru określonego w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały składa się w siedzibie Urzędu Miejskiego w Z.. Wniosek powinien zawierać niezbędne dane dotyczące przedsiębiorcy, a w szczególności: imię i nazwisko, firmę, adres siedziby przedsiębiorcy, NIP i numer REGON, datę wniosku, wielkość przedsiębiorstwa, inne dokumenty niezbędne do rozpatrzenia wniosku, w tym kserokopie faktur dokumentujących dokonane wydatki inwestycyjne. Do wniosku załącza się oświadczenie według wzoru stanowiącego załącznik Nr 2 do niniejszej uchwały oraz dokumenty wymienione w ust. 3. Zgodnie z ust. 3 do wniosku należy załączyć w szczególności:
1) wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis, jakie wnioskodawca otrzymał, w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenie o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
2) wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. Nr 53, poz. 311);
3) zaświadczenia o braku zaległości w płatnościach w zakresie zobowiązań publiczno-prawnych.
Zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały, przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia na podstawie niniejszej uchwały zobowiązany jest do składania do dnia 31 stycznia każdego roku, w którym korzysta ze zwolnienia, dokumentów potwierdzających stan faktyczny i prawny, który uprawnia go do tego zwolnienia.
Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 2 uchwały, każdy przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia na podstawie niniejszej uchwały ma obowiązek złożenia w ostatnim miesiącu korzystania ze zwolnienia dokumentów potwierdzających stan faktyczny i prawny, który uprawniał go do zwolnienia przez czas jego trwania.
Stosownie do treści § 6 ust. 3 uchwały, organ jest uprawniony do dokonywania bieżącej kontroli spełniania warunków zwolnienia udzielonego na podstawie niniejszej uchwały.
Na obecnym etapie postępowania nie jest sporne, co potwierdził w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w dacie 31 stycznia 3019 r. Spółka przedłożyła w organie dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 1 uchwały, tj. formularz informacji przedstawianych się przy ubieganiu o pomoc de minimis, oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych oraz zaświadczenia o braku zaległości w płatności podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
W ocenie Kolegium, Spółka nie spełniła jednak przesłanek uprawniających do przyznania przedmiotowego zwolnienia bowiem ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, że na dzień 31 stycznia 2019 r. łączna wartość pomocy de minimis udzielonej w bieżącym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach wyniosła [...] euro dla tego "jednego przedsiębiorstwa". Tym samym Spółka przekroczyła limit pomocy de minimis określony ww. rozporządzeniem [...], który wynosi [...] euro.
W złożonej skardze Skarżąca podniosła jednak, że w złożonym formularzu podała błędną wartość pomocy de minimis udzielonej dla "jednego przedsiębiorstwa". Wskazana przez nią wartość tej pomocy ([...] euro) dotyczyła bowiem pomocy de minimis otrzymanej w latach 2016, 2017 i 2018. Tymczasem wartość pomocy de minimis udzielonej Spółce w ramach "jednego przedsiębiorstwa" w latach 2017-2019 wyniosła na dzień 31.01.2019 r. - [...] euro. Spółka dołączyła do skargi dokumenty mające potwierdzić powyższą okoliczność.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że kwestia przekroczenia przez Skarżącą kwoty przyznanej pomocy de minimis, została podniesiona dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z treści decyzji organu I instancji wynikało, że przyczyną odmowy przyznania zwolnienia na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego było niedopełnienie warunków formalnych. W ocenie organu I instancji, Spółka nie przedłożyła bowiem dokumentów o których mowa w § 6 ust. 1 uchwały w wyznaczonym terminie do dnia 31 stycznia 2019 r., natomiast w tym terminie złożyła deklarację w sprawie podatku od nieruchomości deklarując podatek za 2019 r. w kwocie [...]zł, a zatem sama uznała, że przedmiotowe zwolnienie na rok 2019 jej nie przysługuje.
Powyższego stanowiska organu I instancji nie podzieliło Kolegium, które w zaskarżonej decyzji wskazało, że Spółka przedłożyła dokumenty z zachowaniem ww. terminu, uznało jednak, że zwolnienie nie może być udzielone Spółce w związku z przekroczeniem limitu kwoty pomocy de minimis. W konsekwencji tych ustaleń Kolegium jako organ odwoławczy utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, jednak kierując się innymi przesłankami niż kontrolowany organ.
W świetle powyższego należy zauważyć, ze zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 w powiazaniu z art. 220 O.p.) wyraża regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu podatkowego wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję.
Jak wskazuje T. Lewandowski, dla stwierdzenia, że zasada dwuinstancyjności została prawidłowo zrealizowana w postępowaniu administracyjnym, nie jest wystarczającym konstatacja, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów, różnych stopni. Koniecznym jest jeszcze, by rozstrzygnięcia zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których owo postępowanie było prowadzone (por. T. Lewandowski, Glosa do wyroku WSA z dnia 27 marca 2014 r., II SA/Sz 1472/13. Teza 1, LEX 2016, por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 08 grudnia 2016 r., I SA/Sz 841/16).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjął się pogląd, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organy administracji tej samej sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż uczyniono to wcześniej w pierwszej instancji. W szczególności zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2011 r., IV SA/Po 322/11).
Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że powinno dojść do dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Gdy organ odwoławczy w zasadniczy sposób zmienia ustalenia organu I instancji (utrzymując przy tym decyzję pierwszoinstancyjną w mocy), dochodzi nie tylko do naruszenia zasady dwuinstancyjności, wyrażającej prawo podatnika do obrony swoich praw na gruncie postępowania podatkowego, ale także do naruszenia zasady zaufania do organu podatkowego, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. oraz czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażonej w art. 123 § 1 O.p. (wyrok NSA z 13.5.2009 r., II FSK 401/08). Od decyzji wydanej przez organ II instancji, przysługuje mu już tylko skarga do sądu administracyjnego, traci w ten sposób ustawowe i konstytucyjnie zagwarantowane prawo (art. 78 Konstytucji), do złożenia odwołania i ponownego rozpoznania sprawy przez inny organ, na podstawie przepisu prawa zastosowanego przez organ odwoławczy.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawioną powyżej argumentację należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzje organów podatkowych wydanych w obu instancjach, bowiem wydana przez organ odwoławczy decyzja została wydana z naruszeniem zasada zasady dwuinstancyjności, art. 127 w powiązaniu z art. 220 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdy Spółka została pozbawiona prawa do obrony swoich praw na gruncie postępowania podatkowego, a w związku z tym doszło naruszenia zasady zaufania do organu podatkowego, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. oraz czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażonej w art. 123 § 1 O.p.
Jak już wskazano wyżej, z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w istocie Kolegium uwzględniło odwołanie Skarżącej Spółki, stwierdzając, że organ I instancji nie miał racji kwestionując spełnienie przez Spółkę warunków formalnych do przyznania przedmiotowego zwolnienia. Przeprowadzone przez niego postępowanie doprowadziło jednak do utrzymania decyzji organu I instancji, przy czym z innych przyczyn, które nie były przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego. Kolegium zakwestionowało prawo Spółki do skorzystania ze zwolnienia na podstawie ww. uchwały z uwagi na przekroczony limit pomocy de minimis w latach 2017-2019, wskazując na oświadczenie Spółki zawarte w formularzu przedstawianym o ubieganie się o pomoc de minimis. Jednocześnie jednak, do momentu wydania decyzji przez Kolegium Spółka nie miała wiedzy, że jej uprawnienie do skorzystania ze zwolnienia może być kwestionowane również w związku z przekroczeniem kwoty limitu pomocy de minimis. Dopiero po zapoznaniu się z decyzją organu odwoławczego, tj. na etapie skargi do Sądu, Spółka mogła skutecznie zakwestionować ustalenia organu w tym zakresie, wykazując błąd w złożonym formularzu przedstawianym o ubieganie się o pomoc de minimis. Analiza dokumentów dołączonych do skargi wskazuje natomiast na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Skarżąca podnosi bowiem, że w złożonym formularzu podała błędną wartość pomocy de minimis udzielonej dla "jednego przedsiębiorstwa". Wskazana przez nią pierwotnie wartość tej pomocy [...] euro) dotyczyła bowiem pomocy de minimis otrzymanej w latach 2016, 2017 i 2018. Tymczasem - jak wskazała Skarżąca w skardze - wartość pomocy de minimis udzielonej Spółce w ramach "jednego przedsiębiorstwa" w latach 2017-2019 wyniosła na dzień 31.01.2019 r. - [...] euro.
Ponownie zatem rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do oceny wyrażonej wyżej – stosownie do art. 153 p.p.s.a. - w szczególności uwzględni dokumenty załączone przez Spółkę do skargi i przeprowadzi w tym zakresie postępowanie w celu usunięcia istniejących wątpliwości co do faktycznie otrzymanej przez Spółkę w okresie lat 2017-2019 wartości pomocy de minimis. Dokonane ustalenia organu w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym stosownie do wymogów z art. 210 O.p., które powinno zawierać pełną ocenę prawną ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych.
Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji.
O zwrocie poniesionych kosztów postępowania sądowego orzeczono na rzecz strony skarżącej na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając kwotę w wysokości [...] zł, która obejmuje uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło