I SA/Sz 854/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi S.P. PUH "E." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 13 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy na realizację projektu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 13.05.2014 r. Zarząd Województwa [...] , pełniący zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6.12.2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1649) funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej jako "IZ", "organ"), po rozpoznaniu wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo- Handlowego "[...] E. " Spółki w likwidacji z siedzibą w M. (stan likwidacji od dnia 28.05. 2013 r.; obecnie: Syndyk Masy Upadłości P. "[...] E. " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M.; dalej jako "Beneficjent", "Skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zarządu Wojewódzkiego [...] z dnia 22.01.2014 r. orzekającą zwrot środków otrzymanych w ramach umowy nr [...] z dnia 4.11.2010 r. na realizację projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa "[...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane" w kwocie [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Przedstawiając w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy, Instytucja Zarządzająca wskazała, że Beneficjent zawarł w dniu 04.11.2010 r. z Województwem [...] , reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...] , umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa " [...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane", Oś Priorytetowa 1 "Gospodarka - Innowacje - Technologie", Działanie 1.1 "W[...] rost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez innowacyjne inwestycje", Poddziałanie 1.1.2 "Inwestycje w małe średnie przedsiębiorstwa". Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ zostały zawarte aneksy do umowy o dofinansowanie: nr [...] z dnia 10.02.2011 r., nr [...] z dnia 12.08.2011 r., nr [...] z dnia 18.07.2012 r. W związku z zakończeniem realizacji projektu, w dniach 23 - 24.08.2012 r. IZ przeprowadziła kontrolę planową. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że Beneficjent na dzień kontroli utworzył w wyniku realizacji projektu 5 z 9 zaplanowanych miejsc pracy. W związku z powyższym zobowiązano Beneficjenta do niezwłocznego zatrudnienia 4 pracowników na nieobsadzone miejsca pracy. W piśmie z dnia 12.11.2012 r. Beneficjent poinformował, o utworzeniu 2 dodatkowych stanowisk pracy, jednocześnie przedstawiając wyłącznie jedną umowę o pracę. Następnie Beneficjent przedstawił wyjaśnienia i dokumenty potwierdzające, iż zawarto umowy o pracę z 4 pracownikami zatrudnionymi na nieobsadzone w dniu przeprowadzenia kontroli miejsca pracy utworzone w wyniku realizacji projektu. W związku z wygaśnięciem części z wcześniej przedstawionych umów o pracę, Beneficjent zaleceniami pokontrolnymi z dnia 25.06.2013 r. ponownie został zobowiązany do przedstawienia dokumentów potwierdzających utrzymanie miejsc pracy utworzonych w związku z realizacją projektu w postaci umów o pracę, bądź deklaracji ZUS oraz o sposobie wykorzystania uwag i wykonania zaleceń pokontrolnych. Ustalono nadto w trakcie kontroli, że zakup dźwigu nie został dokonany z wykorzystaniem pomocy krajowej lub wspólnotowej. IZ zobowiązała Beneficjenta w protokole pokontrolnym do złożenia oświadczeń wszystkich poprzednich właścicieli dźwigu, które potwierdzać miały, iż w okresie 7 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie środek trwały (dźwig) nie został zakupiony z wykorzystaniem środków publicznych krajowych lub pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę, że zgodnie z Wytycznymi dla Wnioskodawców obowiązującymi w ramach konkursu nr [...] wydatkiem kwalifikującym się do objęcia wsparciem może być nabycie używanego środka trwałego, pod warunkiem iż w okresie 7 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie niniejszy środek trwały nie został zakupiony z wykorzystaniem środków publicznych krajowych lub pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. Pomimo wyznaczonego 14-dniowego terminu na przedstawienie wymaganych dokumentów i oświadczeń określonych powyżej, nie zostały one dostarczone do IZ. Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w dniu 8.08.2013 r. do Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego wpłynęło pismo Beneficjenta z dnia 5.08.2013 r., w którym poinformował IZ, że podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu 28.05.2013 r. podjęto uchwałę o rozpoczęciu likwidacji P "[...] E. " Spółka z o.o. w M. i powołano likwidatora. Wraz z ww. pismem przedłożono postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 2.07.2013 r. o wpisie zmian do Krajowego Rejestru Sądowego. Powołując się na przepis § 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie, IZ zwróciła uwagę, że Beneficjent zobowiązany jest do pisemnego informowania IZ o każdej zmianie formy prawnej i formy działalności (w tym dopiero planowanych czy przewidywanych), złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub postawieniu w stan likwidacji, albo podleganiu zarządowi komisarycznemu, ustanowieniu wobec niego kuratora, bądź zawieszeniu swej działalności lub gdy jest przedmiotem postępowań prawnych o podobnym charakterze, w terminie do 3 dni od dnia wystąpienia ww. okoliczności. W związku z niewywiązywaniem się przez Beneficjenta z obowiązków nałożonych na niego w umowie o dofinansowanie i postawieniu w stan likwidacji, Zarząd Województwa [...] uchwałą nr 1749/13 z dnia 22.11.2013r. rozwiązał umowę o dofinansowanie na realizację projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa "[...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane". Pismem z dnia 6.11.2013r. IZ wezwała Beneficjenta do zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych w ramach RPO W[...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu do zwrotu środków, z dniem 22.11.2013 r. wszczęte zostało wobec Beneficjenta postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu ww. środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Decyzją z dnia 22.01.2014 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] orzekł o zwrocie od Beneficjenta środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr [...], w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Beneficjent podniósł, że w dniu podpisania umowy o dofinansowanie projektu, tj. 4.11.2010 r. był świadomy obowiązków jakie wynikały z umowy i miał na uwadze przestrzeganie jej zapisów, a także zapisów wytycznych oraz przepisów prawa. W momencie podpisywania umowy jego kondycja nie wskazywała na to, że w wyniku rozpoczynającego się kryzysu będzie zmuszony ogłosić likwidację. Wskazał dalej na okoliczności, które miały wpływ na podjęcie uchwały o likwidacji. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wydatkowania przekazanych środków, Beneficjent poinformował IZ, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 23-24.08.2012 r. nie postawiono takiego zarzutu. Nadto wskazał, iż wyniki kontroli były pozytywne, a Beneficjenta wezwano jedynie do uzupełnienia niektórych dokumentów. Beneficjent poinformował nadto, że dokładał wszelkich starań w pozyskaniu dokumentów, w tym oświadczeń wszystkich poprzednich właścicieli dźwigu dotyczących niekorzystania w okresie poprzednich lat z dotacji unijnej na zakup dźwigu, w związku z czym oświadczenie ostatniego właściciela zostało do IZ przesłane, natomiast oświadczeń dwóch poprzednich właścicieli nie udało się uzyskać. Dalej Beneficjent, powołując się na § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, stanowiącego, że w przypadku dokonania zmiany działalności Beneficjenta może on być zobowiązany do zwrotu całości albo części dofinansowania, zwrócił się z prośbą o ponowne przeanalizowanie wysokości kwoty do zwrotu uwzględniając okres trwania projektu. Wskazał, że zgodnie z zawartym aneksem do umowy o dofinansowanie, zakończenie rzeczowe i finansowe realizacji projektu ustalono na dzień 12.08.2011 r., natomiast obowiązki Beneficjenta muszą być wykonywane przez okres 3 lat od zakończenia realizacji projektu, czyli do dnia 12.08.2014r. Beneficjent wskazał, że do upływu 3 lat zabrakło 14 miesięcy, w związku z czym zwrócił się z prośbą o zaliczenie 22 miesięcy realizacji projektu i przeliczenie wymaganej do zwrotu kwoty proporcjonalnie do okresu trwania projektu. Dalej, Beneficjent wskazał, iż od czerwca 2013 r. rozpoczął wypowiadać pracownikom umowy o pracę, głównie z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia, od dnia 1.01.2014 r. pozostało jedynie 2 pracowników. Z uwagi na brak środków finansowych na pokrycie bieżących i zaległych zobowiązań przystąpił do sprzedaży środków transportowych i sprzętowych, na potwierdzenie czego załączył faktury. W piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie Beneficjent podniósł, że w dniu 7.11.2013 r. otrzymał pismo z informacją o rozwiązaniu przez Zarząd Województwa [...] umowy o dofinansowanie projektu. Wskazał, że w wyniku likwidacji i zamknięcia wszystkich bieżących interesów wystąpiło zaprzestanie działalności w miejscach realizacji projektu wskazanych w dokumentacji aplikacyjnej rozumianej jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem oraz nastąpiła zmiana warunków realizacji projektu, tj. okoliczności, w których projekt był realizowany. W ocenie Beneficjenta, ww. okoliczności skutkują naruszeniem zasady trwałości projektu, co jego zdaniem mogłoby uzasadniać rozwiązanie umowy o dofinansowanie na podstawie § 18 umowy. Powołując się na treść "Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013" dopuszczających zastosowanie korekty finansowej w oparciu o art. 98 Rozporządzenia 1083/2006, a także na stanowisko Komisji Europejskiej wskazujące, iż w przypadku naruszenia zasady trwałości, o którym mowa w art. 98 ww. rozporządzenia, proporcjonalnie do charakteru i wagi naruszenia, a wysokość korekty powinna również uwzględniać w jakiej proporcji Beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez okres określony w umowie o dofinansowanie, Beneficjent złożył wniosek o zastosowanie korekty finansowej w sprawie zwrotu otrzymanych środków. Ponowił wniosek o zaliczenie 22 miesięcy realizacji projektu i o zastosowanie zasady proporcjonalności przy wyliczaniu kwoty do zwrotu oraz o zbadanie sprawy z uwzględnieniem zapisów dokumentu pomocniczego wydanego przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego pn. "Zagadnienie zachowania trwałości projektu współfinansowanego z funduszy europejskiej", zgodnie z którym w przypadku naruszenia zasady trwałości przez Beneficjenta rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu nie jest konieczne, a kwota środków związanych z elementami projektu, które zostały poddane znaczącej modyfikacji, traktowana jest jako nieprawidłowość. Beneficjent wskazał, że powyższe odpowiada stanowisku Komisji Europejskiej wyrażonemu w Sprawozdaniu z 20 posiedzenia Komitetu Koordynującego Fundusze przy Komisji Europejskiej z dnia 24-25.09.2008 r. Nadto wskazał, że stanowisko to odnajduje odzwierciedlenie w załączniku nr 1 do uchwały nr 210/14 Zarządu Województwa [...] z dnia 11.02.2014 r. w sprawie Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach RPO, które w rozdziale VI stanowią, iż w przypadku wystąpienia znaczącej modyfikacji projektu stosuje się korekty finansowe w oparciu o art. 98 Rozporządzenia 1083/2006. Zarząd Województwa [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia 22.01.2014 r. Organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a zatem przede wszystkim umowy o dofinansowanie, Wytycznych dla Wnioskodawców, Uszczegółowienia RPO W[...] oraz Przewodnika po wskaźnikach. Ustawodawca nie przewidział zamkniętego katalogu procedur, na podstawie których wydatkowane są środki unijne związane z realizacją konkretnych programów operacyjnych. Do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego (art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Dalej wskazał, że podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. umowa o dofinansowanie zawarta z Beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Umowa jest elementem projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na § 10 ust. 2 pkt 2 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym Beneficjent zobowiązany jest do przedstawiania na żądanie IZ wszelkich dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu w wyznaczonym przez nią terminie oraz § 13 ust. 3 pkt 1 umowy o dofinansowanie, stanowiący, iż Beneficjent jest zobowiązany zapewnić IZ prawo do pełnego wglądu we wszystkie dokumenty związane z realizacją projektu przez cały okres ich przechowywania określony w § 15 umowy o dofinansowanie. Organ podkreślił, że Beneficjent, pomimo otrzymania zaleceń pokontrolnych, nie przedstawił dokumentów potwierdzających utrzymanie miejsc pracy utworzonych w związku z realizacją projektu, jak również oświadczeń dotyczących nabytego w ramach realizowanego projektu używanego środka trwałego, nie realizując obowiązku wynikającego z § 10 ust. 2 pkt 2 umowy o dofinansowanie dotyczącego przedstawiania na żądanie IZ wszelkich dokumentów, wyjaśnień, informacji związanych z realizacją projektu w wyznaczonym terminie. Powyższym doprowadził do utrudnienia przeprowadzenia kontroli projektu, a tym samym uniemożliwił jej zakończenie. Ponadto, organ przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym Beneficjent zobowiązany jest do pisemnego informowania IZ o każdej zmianie formy prawnej i formy działalności (w tym dopiero planowanych czy przewidywanych), złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub postawieniu w stan likwidacji, albo podleganiu zarządowi komisarycznemu, ustanowieniu wobec niego kuratora, bądź zawieszeniu swej działalności lub gdy jest przedmiotem postępowań prawnych o podobnym charakterze, w terminie do 3 dni od dnia wystąpienia powyższych okoliczności. Zwrócił uwagę, że Beneficjent poinformował IZ o ogłoszeniu likwidacji dopiero pismem z dnia 5.08.2013r., a uchwałę o rozpoczęciu likwidacji Beneficjenta i o powołaniu likwidatora podjęto podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu 28.05.2013 r. W ocenie organu, okoliczność rozpoczęcia postępowania likwidacyjnego została przez zarząd Beneficjenta wcześniej przewidziana, a mimo to, Beneficjent nie zgłosił tego faktu IZ. Organ zwrócił uwagę, że z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 2.07.2013 r. o wpisie zmian do Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że już od tej daty Beneficjent został postawiony w stan likwidacji, a dopiero miesiąc później poinformowano o tym fakcie IZ. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ stwierdził, że Beneficjent naruszył § 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie, a zatem procedury obowiązujące w ramach RPO W[...] . Odnosząc się z kolei do wniosku o zastosowanie korekty finansowej w sprawie zwrotu otrzymanych środków, organ zaznaczył, że postawienie spółki w stan likwidacji mogłoby skutkować naruszeniem zasady trwałości projektu, o ile doszłoby do zaprzestania działalności produkcyjnej spółki. Organ zwrócił uwagę, że Beneficjent w piśmie z dnia 5.08.2013 r., tj. przed rozwiązaniem umowy o dofinansowanie, poinformował IZ, że spółka w dalszym ciągu prowadziła swoją działalność i świadczyła usługi mające na celu zakończenie realizowanych w tamtym czasie robót. W ocenie organu § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie nie znajdzie zastosowania w sprawie. Przywołując brzmienie ww. przepisu, zgodnie z którym "w przypadku zaistnienia konieczności dokonania zmiany formy działalności Beneficjenta, przekształceń własnościowych, zmian charakteru prowadzonej działalności czy innych zmian, zobowiązuje się on przed dokonaniem tych zmian niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Instytucję Zarządzającą RPO W[...] . Instytucja Zarządzająca RPO W[...] przeprowadzi analizę możliwości dalszej realizacji umowy przez mający ulec zmianie podmiot. W przypadku stwierdzenia braku takiej możliwości umowa ulegnie rozwiązaniu, a Beneficjent zobowiązany będzie do zwrotu dofinansowania. Instytucja Zarządzająca RPO W[...] poinformuje Beneficjenta o swoich ustaleniach w terminie 30 dni roboczych od uzyskania informacji od Beneficjenta o zmianie. W uzasadnionych przypadkach wymagających szczegółowej analizy dopuszczalność proponowanej zmiany termin może ulec wydłużeniu" organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie spółkę postawiono w stan likwidacji. Organ zwrócił uwagę, że od rozpoczęcia likwidacji przestaje obowiązywać w spółce cel, w jakim spółkę utworzono, a zastępuje go cel związany z zakończeniem działalności spółki; nie można więc rozpocząć nowych interesów, a rozpoczęte należy zakończyć. Organ wskazał, że likwidacja przedsiębiorstwa nie jest formą zmiany działalności Beneficjenta, ani przekształceniem własności spółki, gdyż postępowanie likwidacyjne poprzedza jej rozwiązanie. Dodatkowo, organ wskazał, że w przypadku uznania rozpoczęcia likwidacji Beneficjenta jako zaistnienie "innej zmiany" wskazanej w § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, do rozpoczęcia analizy możliwości dalszej realizacji umowy koniczne byłoby niezwłoczne powiadomienie o tym fakcie IZ, co nie miało miejsca w sprawie. Podsumowując, organ wskazał, że z uwagi na wagę popełnionych przez Beneficjenta naruszeń, wystąpienie przesłanek do rozwiązania umowy o dofinansowanie, a także ze zwględu na niepoinformowanie IZ o zamiarze postawienia Beneficjenta w stan likwidacji, IZ nie miała możliwości zastosowania trybu, który wskazano we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dowolnej, bo wybiórczej ocenie dowodów, oraz na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich niezbędnych okoliczności sprawy i nienależytym uzasadnieniu braku podstaw do obniżenia zastosowanej korekty, a szczególności przez pominięcie okoliczności, że: a) skarżąca wykonała umowę nr [...] z dnia 4.11.2010 r. na realizację projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa "[...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane", w pełnym zakresie, osiągając następujące wskaźniki produktu: - liczba nabytych nowych środków trwałych –[...] szt., - liczba używanych środków trwałych –[...] szt., - powierzchnia utworzonych nieruchomości zabudowanych – [...] m , oraz następujące wskaźniki rezultatu: - liczba nowych miejsc pracy – [...] etatów, - liczba nowych usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu – [...] szt., - liczba udoskonalonych usług – [...] szt. b) skarżąca utrzymała w/w wskaźniki w okresie trwałości wynoszącym 3 lata od zakończenia realizacji projektu, przez okres [...] miesięcy, c) podjęcie przez skarżącą uchwały o likwidacji spółki, było uwarunkowane czynnikami za które skarżąca nie ponosi winy, a w szczególności: kryzysem na rynku budowlanym, postawieniem w stan upadłości głównego kontrahenta skarżącej T. sp. z o.o. (W. sp. z o.o.) oraz niewypłacalnością inwestora wykonywanej przez skarżącą inwestycji – B., sp. z o.o., d) skarżąca czynnie uczestniczyła w prowadzonej przez organ kontroli i podejmowała wszelkie możliwe czynności w celu wykonania nałożonych przez organ zaleceń pokontrolnych, jednakże z przyczyn od niej niezależnych nie była w stanie zrealizować wszystkich zaleceń, w tym w szczególności dotyczących przedstawienia oświadczeń od wszystkich poprzednich właścicieli zakupionego przez skarżącą dźwigu, stwierdzających jego zakup bez udziału środków publicznych krajowych lub pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, e) powiadomienie organu o rozpoczęciu likwidacji po upływie 3 dni od dnia wystąpienia powyższej okoliczności stanowiło uchybienie nieistotne w sytuacji opublikowania w/w informacji w MSiG oraz zamieszczenia zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w konsekwencji, naruszenie: 2) art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji istnienia przesłanek do ustalenia wysokości korekty proporcjonalnie do charakteru i wagi naruszenia oraz proporcjonalnie do strat finansowych, a także z uwzględnieniem, w jakim stopniu skarżąca wypełniła zobowiązanie utrzymania inwestycji przez okres 3 lat, 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy wydanej przez organ decyzji z dnia 22.01.2014 r., nr [...] orzekającej zwrot środków otrzymanych w ramach umowy nr [...] z dnia 4.11.2010 r. na realizację projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa "[...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane", w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, pomimo jej niezgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu z dnia 22.01.2014 r., nr [...] . W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez Zarząd Województwa [...] decyzja utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję Zarządu Województwa [...] , zobowiązująca skarżącą spółkę do zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007 – 2013 nieprawidłowości przy wykorzystaniu otrzymanych środków finansowych. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zarzuty podniesione przez skarżącą spółkę w skardze dotyczyły naruszeń zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Dla zachowania prawidłowości rozważań najpierw należy odnieść się na zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie skarżącej spółki miały istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne umożliwiają prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do specyfiki postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Postępowanie w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego ma wyjątkowy charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą (instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą) - art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z drugiej strony, przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie zawierają szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustawodawca wskazał jedynie na instytucję zarządzającą, jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do ustalania i nakładania korekt finansowych, oraz wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów – art. 26 ust. 1 pkt. 15 i 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z przepisów powyższych wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej przez beneficjenta, a jedynie w przypadku bezskutecznego upływu terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (wdrażającej, pośredniczącej) wydaje na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy, co wynika z regulacji zawartej w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, i art. 26 ust. 1 pkt. 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych i art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Należności z tytułu zwrotu płatności dokonywanych w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się procedurę określoną w art. 61-65 ustawy o finansach publicznych. Stosuje się do nich, w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych, również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III Ordynacji podatkowej (art. 67 ustawy o finansach publicznych) . Postępowanie prowadzone w związku z wykryciem naruszenia procedur regulujących tryb wydatkowania środków pomocowych jest z uwagi na jego specyfikę postępowaniem kilkuetapowym. Wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie dofinansowania następuje najczęściej w drodze skierowania do beneficjenta wezwania do zwrotu środków lub wezwania o wyrażenie zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (art. 207 ust. 8 pkt. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych). Natomiast wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu następuje po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych i jest konsekwencją braku reakcji beneficjenta na dokonane wezwanie. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu środków obowiązują w pełnym zakresie zasady i rygory postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.) oraz zasady postępowania dowodowego (art. 77§ 1, 80 k.p.a.) i art. 107§ 3 k.p.a . Sąd badając sprawę doszedł do przekonania, że zarzut naruszenia ww zasad jest bezpodstawny. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że w toku całego postępowania, zarówno na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego, jak i po jego wszczęciu, organ pozostawał ze skarżącą spółką w stałym kontakcie dążąc do wyjaśnienia istniejących wątpliwości. Na bieżąco informowano też skarżącą spółkę o podejmowanych przez organ działaniach i ich konsekwencjach. Organ prowadził ze stroną skarżącą obszerną korespondencję, w której odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki próbowano w jak największym zakresie przekonać skarżącą do stanowiska organu. Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów natury merytorycznej, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja znajduje swoją podstawę w normie art. 207 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, właściwy organ wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych). Dopiero bowiem po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych). Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, nieprawidłowością stwierdzoną przez organ w niniejszej sprawie miało być naruszenie procedur określonych w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Trzeba zatem podać, że zgodnie z tym przepisem wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wobec brzmienia art. 184 ustawy o finansach publicznych procedury te należy rozumieć szeroko tzn. jako ogół wszystkich procedur (unijnych i krajowych), a także postanowień umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi dokonywane jest wydatkowanie środków europejskich (wyrok NSA z dnia 9.01.2014r., sygn. akt II GSK 1546/12). W niniejszej sprawie zawierając umowę o dofinansowanie projektu skarżąca spółka zobowiązała się do realizacji projektu z należytą starannością, która zapewni jego prawidłową i terminową realizację oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Środki na dofinansowanie projektu "Podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa "[...] E. " poprzez uruchomienie prefabrykacji elementów konstrukcyjnych i rozszerzenie zakresu świadczonych usług w oparciu o nowoczesne maszyny budowlane" wypłacane były skarżącej, jako beneficjentowi Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, na podstawie umowy zawartej w dniu 4.11.2010 r. W umowie określono szczegółowo zasady realizacji, prawa i obowiązki stron, konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości. W § 4 ust 4 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się realizować projekt z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy obowiązany był do przestrzegania właściwych przepisów prawa pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwych przepisów prawa polskiego, w tym także wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z Programu, Uszczegółowienia Programu, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO W[...] (§ 10 ust. 5 umowy o dofinansowanie). Zgodnie z § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie, "jeżeli zostanie stwierdzone, że Beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych na rachunki wskazane przez Instytucję Zarządzającą RPO W[...] ." Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu nr [...] złożonym przez Beneficjenta w ramach konkursu nr [...] , głównymi celami przedmiotowego projektu było podniesienie jego konkurencyjności i umocnienie pozycji rynkowej poprzez wprowadzenie nowych usług w branży budowlanej, a także zwiększenie zdolności usługowych w zakresie dotychczas wykonywanych usług, czemu miały służyć zaplanowane w ramach projektu zakupy inwestycyjne, umożliwiające utworzenie bazy do produkcji prefabrykowanych elementów zbrojeń i konstrukcji stalowych oraz zwiększenie możliwości świadczenia usług w zakresie robót instalacyjnych. Wniosek aplikacyjny (z uwzględnieniem modyfikacji, na które IZ wyraziła zgodę) przewidywał, iż w wyniku realizacji przedmiotowego projektu, osiągnięte zostaną następujące wskaźniki: 1) 3 wskaźniki produktu: - liczba nabytych nowych środków trwałych na poziomie [...] szt., - liczba nabytych używanych środków trwałych na poziomie [...] szt., - powierzchnia utworzonych nieruchomości zabudowanych wynosząca [...] m2; 2) 3 wskaźniki rezultatu: - liczba nowych miejsc pracy w wymiarze 9 etatów (wskaźnik kluczowy rezultatu), - liczba nowych usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu na poziomie [...] szt., - liczba udoskonalonych usług na poziomie [...] szt. W ocenie Sądu zgromadzony materiał w sprawie nie pozostawia jakiejkolwiek wątpliwości co do wyprowadzonej oceny przez organ, że skarżąca naruszyła procedury (postanowienia umowy). Prawidłowo zdaniem Sądu stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak jest dowodów potwierdzających osiągnięcie przez skarżącą, w zakreślonym w Wytycznych dla Wnioskodawców obowiązujących w ramach konkursów nr [...], terminie oraz utrzymanie przez okres trwałości Projektu, kluczowego wskaźnika rezultatu w postaci liczby nowych miejsc pracy ([...]) oraz brak dowodów potwierdzających zgodne z Wytycznymi dla Wnioskodawców nabycie używanych środków trwałych (dźwig) pozwalających na uznanie, że w okresie 7 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie, ww. środek trwały nie został zakupiony z wykorzystaniem środków publicznych krajowych lub pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (§ 10 ust. 2 pkt 2, § 13 ust. 3 pkt 1, § 15 umowy o dofinansowanie). Również zasadnie organ uznał, że w sprawie doszło do naruszenia § 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie. Zgodnie z treścią ww. przepisu, "w zakresie realizacji Projektu Beneficjent zobowiązuje się do pisemnego informowania Instytucji Zarządzającej RPO W [...] o każdej zmianie formy prawnej i formy działalności (w tym dopiero planowanych czy przewidywanych), złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub postawieniu w stanie likwidacji, albo podleganiu zarządowi komisarycznemu, ustanowieniu wobec niego kuratora, bądź zawieszeniu swej działalności lub gdy jest przedmiotem postępowań prawnych o podobnym charakterze, w terminie do 3 dni od dnia wystąpienia powyższych okoliczności". Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest wpływ do Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego dopiero w dniu 8.08.2013 r. pisma Beneficjenta z dnia 5.08.2013 r., w którym poinformował IZ, że podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu 28.05.2013 r. podjęto uchwałę o rozpoczęciu likwidacji Beneficjenta i powołano Likwidatora. Jednocześnie do ww. pisma załączono postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 2.07.2013 r. o wpisie zmian do Krajowego Rejestru Sądowego. Oceny tej nie zmieniają podnoszone przez Beneficjenta okoliczności uzasadniające podjęcie uchwały o likwidacji Beneficjenta. Zgodzić się należy z konstatacją organu, że samo rozwiązanie umowy nie musi rodzić obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania ale bezspornie naruszenie warunków umowy prowadzące do wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem otrzymanego dofinansowania już tak. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu prawidłowo organ stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Brzmienie przepisu §4 ust. 3 umowy o dofinansowanie jest następujące: "W przypadku zaistnienia konieczności dokonania zmiany formy działalności Beneficjenta, przekształceń własnościowych czy innych zmian, zobowiązuje się on niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Instytucję Zarządzającą RPO W[...] . Instytucja Zarządzająca RPO W[...] przeprowadzi analizę możliwości dalszej realizacji umowy przez zmieniony podmiot. W przypadku stwierdzenia braku takiej możliwości umowa ulegnie rozwiązaniu, a Beneficjent zobowiązany będzie do zwrotu całości lub części dofinansowania. Wysokość zwracanego dofinansowania określi Instytucja Zarządzająca RPO W[...] na podstawie osiągniętych dotychczas wskaźników produktu i rezultatu oraz stopnia trwałości projektu. Instytucja Zarządzająca RPO W[...] poinformuje Beneficjenta o swoich ustaleniach w terminie 30 dni roboczych od uzyskania informacji od Beneficjenta o zmianie charakteru prowadzonej działalności". Nie budzi wątpliwości Sądu, co wynika wprost z akt sprawy, że Beneficjent nie powiadomił niezwłocznie IZ o zaistnieniu konieczności dokonania zmiany formy działalności; jak wynika wprost z pisma Beneficjenta z dnia 5.08.2013 r., poinformował on IZ "o rozpoczęciu likwidacji oraz o kontynuowaniu działalności i świadczeniu usług mając na celu zakończenie obecnie realizowanych robót". W załączeniu pisma z dnia 5.08.2013 r. Beneficjent przekazał IZ informację o podjęciu już w dniu 28.05.2013 r. uchwały Zgromadzenia Wspólników o rozwiązaniu Spółki, o powołaniu likwidatora. Brak zatem powiadomienia przez Beneficjenta o fakcie podjęcia uchwały o postawieniu w stan likwidacji spowodowało w niniejszej sprawie, że Beneficjent pozbawił się możliwości nawet rozważenia trybu przewidzianego w § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Zdaniem sądu doszło więc do naruszenia przepisu prawa wspólnotowego, znajdującego uszczegółowienie w przepisach prawa krajowego. Takie udzielenie pomocy, jako nie przynoszące zamierzonych skutków, niewątpliwie powoduje obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania. Bezspornie zostały wypłacone nienależnie środki w myśl art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawa o finansach publicznych. Nałożenie obowiązku zwrotu i określenie wysokości kwoty zwrotu w pełni znajduje więc uzasadnienie w przepisach, na które powołuje się Zarząd Województwa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż wobec braku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa, mających wpływ na rozstrzygnięcie, wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy utrzymując decyzję organu I instancji w mocy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy dokonując ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wyjaśnił stan faktyczny w sposób wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia, nie naruszając postanowień art. 7 k.p.a. W zaskarżonej decyzji zawarł wyjaśnienie dotyczące zasadności przyjętej podstawy prawnej nie dopuszczając się uchybień, mających wpływ na wynik sprawy. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 6 k.p.a., w szczególności w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca myli okres realizacji projektu czyli osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu z okresem trwałości projektu, podstaw rozwiązania umowy o dofinansowanie z podstawą do zwrotu otrzymanej dotacji. Wskaźników przecież jak wykazało prowadzone postępowanie, wobec nie przedłożenia dokumentów przez Beneficjenta nie udało się zweryfikować jako osiągnięte a informacja o działalności pochodziła od Beneficjenta z pisma z dnia 5.08.2013 r. W ocenie Sądu, bezzasadne były również zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi, IZ dokładnie wyjaśniła stan faktyczny, oparła się o dokumenty przedłożone przez skarżącą. Argumentacja organu została bardzo obszernie i szczegółowo przedstawiona zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej, co czyniło niezasadnym zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznania części zarzutów i niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stąd w ocenie Sądu bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz powołanych przez skarżącą Wytycznych, albowiem jak wykazało prowadzone postępowanie nie doszło do znacznej modyfikacji projektu. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniająca uchylenie decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jako niezasadną.