I SA/Sz 856/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi L. M.i i D.S. - następców prawnych B. M. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Decyzją z dnia (...) nr (...), wydaną z powołaniem się na przepisy art. 65 § 4 pkt 2 lit. "a" w związku z art. 70 § 3, art. 13 § 1 i § 3 pkt 14 i art. 190 § 1 pkt 6b ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217), wydaną po weryfi-kacji złożonego przez B. M. zgłoszenia celnego Nr (..) z dnia 25.08.2000 r., Dyrektor Urzędu Celnego w S. postanowił: - powyższe zgłoszenie celne uznać za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym zwolnienia od cła mienia przesiedlenia w postaci samochodu osobowego marki Volkswagen Passat Variant 1.9 TDI o wskazanym numerze nadwozia, - objąć ten towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym oraz - określić na kwotę (...) zł dług celny należny od tego towaru o wartości celnej (...) zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w dniu 25.08.2000 r. według dokumentu SAD nr (...) dokonano zgłoszenia celnego towaru w postaci samochodu osobowego marki Volkswagen Passat Variant 1.9 TDI o wskazanym numerze nadwozia, wnioskują jednocześnie o zwolnienie go od należności celnopodatkowych na podstawie art. 190 § 1 pkt 6b Kodeksu celnego. Do zgłoszenia tego załączone zostało zaświadczenie nr (...) z dnia 31.07.2000 r. wydane przez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w (...), potwierdzające fakt, że B. M. przebywał w Stanach Zjednoczonych w terminie od dnia 4.01.1973 r. do dnia 27.02.2000 r. za zgodą miejscowych władz. Załączono do niego również rachunek zakupu z dnia 28.06.2000 r. oraz dokument rejestracyjny BRIEF nr (...). Wynika dalej z tegoż uzasadnienia, że na podstawie tych dokumentów oraz okazanego przez B. M. dowodu osobistego nr (...) wskazującego na to, że w dniu 10.04.2000 r. został on zameldowany w miejscowości M. (...) na pobyt stały, organ celny stwierdził, iż objęty zgłoszeniem celnym samochód osobowy został zakupiony w cztery miesiące po zakończeniu pobytu B. M. w USA i w dwa miesiące po jego zameldowaniu się w Polsce, co wskazuje na to, iż nie mógł on mu służyć podczas pobytu zagranicą. Organ uznał zatem, iż sprowadzony przez B. M. samochód nie może zostać zwolniony z cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6b Kodeksu celnego i uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe naliczył stosowne należności celne. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez B. M. odwołania od powyższej decyzji, w którym domagał się on zastosowania zwolnienia od cła sprowadzonego z zagranicy samochodu, decyzją z dnia (...), Nr (...), wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 190 § 1 pkt 6 lit. "b" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.12.1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych od stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych (Dz.U. Nr 156, poz. 1023), Prezes Głównego Urzędu Ceł orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S. z dnia 25.08.2000 r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż w pełni podzielił on ustalenia faktyczne leżące u podstaw zaskarżonej odwołaniem decyzji, jak również ich prawnocelną ocenę. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał przede wszystkim na treść przepisu art. 190 § 1 pkt 6 lit. "b" Kodeksu celnego wskazując, iż stanowi on o tym, że przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy stanowiące mienie osoby fizycznej, będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą zagraniczną przez co najmniej jeden rok, przybywającej do kraju na pobyt stały, które służyły tej osobie do użytku osobistego lub domowego. Stwierdził on dalej, iż z zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w (...), jakie w sprawie zostało przedłożone do zgłoszenia celnego, wynika, iż B. M. przebywał jako osoba zagraniczna w rozumieniu prawa dewizowego na terytorium USA od dnia 4.01.1973 r. do dnia 27.02.2000 r., zaś z posiadanego przezeń dowodu osobistego wynika, iż na pobyt stały zameldował się on w Polsce w dniu 10.04.2000 r. Tymczasem z przedstawionego przezeń rachunku zakupu wynika, iż samochód osobowy marki Volkswagen Passat Variant 1.9 DTI został przez B. M. nabyty dopiero w dniu 28.06.2000 r., co oznacza, iż nie mógł on mu służyć do użytku osobistego lub domowego podczas jego pobytu w USA, określonego w przedstawionym przezeń zaświadczeniu Konsulatu General-nego RP w (...). Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów, Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, iż przewidziany § 4 rozporządzenia Ministra Finan-sów z dnia 12.12.1997 r. dwunastomiesięczny okres, liczony od zakończenia okreś-lonego w zaświadczeniu pobytu za granicą, jest okresem przewidzianym na sprowa-dzenie rzeczy, które były użytkowane za granicą, a nie okresem uprawniającym do zakupienia i sprowadzenia z zagranicy rzeczy. Jednocześnie zauważył, iż brak jest podstaw do uznania, że sprowadzenie samochodu, zgłoszonego organom celnym w dniu 28.08.2000 r. a zakupionego w dniu 28.06.2000 r., nastąpiło podczas pierwszego przyjazdu do kraju po zakończonym pobycie w USA, skoro na pobyt stały w Polsce B. M. zameldowany został już w dniu 10.04.2000 r. Wszystko to prowadzi do wniosku, według organu odwoławczego, iż sprowadzony przez B. M. samochód osobowy nie spełnia kryteriów określonych w art. 190 § 1 pkt 6 lit. "b" Kodeksu celnego do objęcia tego towaru zwolnieniem od cła. Powyższa decyzja ostateczna z powodu jej niezgodności z prawem zaskarżona została przez B. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w S. pismem z dnia 19.11.2000 r. Domagając się jej uchylenia, skarżący zarzucił, jak to wynika z treści jego pisma, iż narusza ona przepisy prawa celnego określające warunki, jakie spełniać winno mienie przywożone do kraju przez osobę przesiedlającą się po pobycie za granicą. Podkreśla on, iż sam fakt dopełnienia przezeń obowiązku meldunkowego w kraju nie oznacza jeszcze, iż zakończony został jego pobyt za granicą, skoro pod 27-letnim pobycie w USA miał on tam do załatwienia jeszcze wiele spraw. Wywodzi, iż ustalone okoliczności wskazują na to, że spełnione zostały przezeń warunki do objęcia spornego towaru zwolnieniem celnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wywołane wniesieniem skargi postępowanie sądowe zawieszone zostało pos-tanowieniem z dnia 3.07.2002 r. z powodu śmierci skarżącego w dniu 24.02.2002 r., potwierdzonej aktem zgonu nr 2/2002 sporządzonym w Urzędzie Stanu Cywilnego w M.. Podstawę prawną zawieszenia postępowania stanowiły przepisy art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym sądzie administracyjnym. Z kolei postanowieniem z dnia 13.12.2007 r., wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. stosownie do właściwości wynikającej z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zawieszone postępowanie wywołane wniesieniem skargi przez B. M. zostało podjęte wobec ustalenia, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. - I Wydział Cywilny stwierdzone zostało nabycie spadku po B. M. przez żonę zmarłego L. Z. M. oraz jego córkę D. M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. W związku z występującym w rozpatrywanej prawie sporem o zasadność pobrania od skarżącego należności celnych dotyczących samochodu osobowego objętego procedurą dopuszczenia do obrotu, wskazać przede wszystkim należy, iż określając w art. 1, że reguluje ona zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych, obowiązująca w roku 2000 ustawa z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) wskazała też m.in. w art. 2 § 2, że wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Określając dalej w art. 3 § 1 pkt 2, że jednym z takich obowiązków w jego rozumieniu jest dług celny, a więc powstałe z mocy prawa odnoszące się do towarów zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie), Kodeks celny wskazał w Dziale II Tytułu VII wypadki, w których taki dług celny w przywozie powstaje, zaliczając do nich również wypadek dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. W myśl obowiązującego w roku 2000 przepisu art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego, przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony był od cła, jeżeli przedmiotem przywozu były rzeczy stanowiące mienie: - osoby fizycznej, będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą krajową, przebywającej czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 1 rok, które służyły tej osobie do użytku osobistego lub domowego (lit. "a"), a także - osoby fizycznej, będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą zagraniczną przez co najmniej 1 rok, przybywającej do kraju na pobyt stały, które służyły tej osobie do użytku osobistego lub domowego (lit. "b). Z przepisu tego wynika zatem, iż ze zwolnienia celnego, o jakim w nim mowa, korzystać mogła wyłącznie osoba fizyczna, która będąc osobą krajową w rozumieniu przepisów prawa dewizowego (mającą miejsce zamieszkania w kraju) przebywała co najmniej przez jeden rok czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu bądź osoba w rozumieniu przepisów prawa dewizowego będąca osobą zagraniczną (nie mającą miejsca zamieszkania w kraju) przez co najmniej jeden rok i przybywająca do kraju na pobyt stały, zaś przywożone przez nią rzeczy służyły jej zagranicą do jej osobistego lub domowego użytku. Szczegółowe przepisy dotyczące stosowania zwolnienia celnego określonego w art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12.12.1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstawy stoso-wania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych (Dz.U. Nr 156, poz. 1023 ze zm.), w którym określono m.in., iż dokumentem wymaganym do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego, jest zasadniczo zaświadczenie polskiego kon-sula wydawane według określonego wzoru (§ 2) oraz że rzeczy, o których mowa w tym przepisie, są wolne od cła pod warunkiem dokonania zgłoszenia celnego przez osobę fizyczną, o której w nim mowa, w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia pobytu za granicą, określonego w takim zaświadczeniu (§ 4). Jak więc wynika z tego przepisu, dwunastomiesięczny termin liczony od zakończenia pobytu za granicą, jest terminem, w którym może nastąpić skuteczne dokonanie zgłoszenia celnego dotyczące rzeczy osobistego lub domowego użytku, służących osobie prze-siedlającej się do kraju w czasie jej pobytu za granicą. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, iż będący przedmiotem spornego zgłoszenia celnego samochód osobowy nabyty został przez skarżącego już po zakończeniu jego pobytu za granicą, którego końcowa data określona została w przedstawionym przezeń organom celnym zaświadczeniu Konsulatu Generalnego RP w (...), a zatem nie stanowił on rzeczy mogącej mu służyć do osobistego lub domowego użytku podczas jego wieloletniego pobytu w USA. Ta niesporna okoliczność powoduje, przy uwzględnieniu także niespornej okoliczności, iż nabycie sprowadzonego do kraju samochodu dokonało się już w trakcie pobytu skarżącego w kraju, zapoczątkowanego najpóźniej czynnością dopełnienia obowiązku meldunkowego, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do objęcia zgłoszonego towaru zwolnieniem od cła przewidzianym w art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego, w jego brzmieniu obowiązującym w roku 2000. Za zgodną zatem z przepisami prawa, a w szczególności wskazanymi w niej przepisami Kodeksu celnego z 1997 r., uznać należało zaskarżoną decyzję osta-teczną w takim zakresie, w jakim dopuszczając objęty zgłoszeniem celnym towar do obrotu na polskim obszarze celnym określa ona zarazem kwotę długu celnego stąd wynikajacego. Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.