I SA/Sz 856/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku małoletniej N.W. działającej przez przedstawiciela ustawowego B W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego W dniu 14 listopada 2011 r. B W, działająca jako przedstawiciel małoletniej skarżącej N W, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. N W w rozpoznawanej sprawie, ze względu na jej przedmiot, jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa. Z uzasadnienia wniosku wynikało, iż dochód miesięczny rodziny wynosi ok. [...] zł , z czego ok. 1000 zł przeznaczane jest na wszelkie opłaty. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby: Na W, jej siostra M W i matka B W. W oświadczeniu majątkowym wykazano udział w ¼ części do mieszkania o pow. 41,60 m kw. oraz działkę budowlaną o pow. 55 m kw. Do wniosku skarżąca załączyła: - zaświadczenie ZUS z dnia 19 października 2011 r. o wysokości renty rodzinnej otrzymywanej przez B.W w kwocie 675,88 zł; - zaświadczenie ZUS z dnia 19 października 2011 r. o wysokości renty okresowej z tytułu niezdolności do pracy B.W w kwocie 934,68 zł. Pismem procesowym z dnia 24 listopada 2011 r. B W została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających i uzupełniających przedstawione dane, w terminie dziesięciodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy. Skarżąca została zobowiązana do przedłożenia: - dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na konieczne utrzymanie rodziny oraz wszystkich obciążeń budżetu domowego (np. spłata kredytów, pożyczek) z ostatnich dwóch miesięcy, - wyciągów z posiadanych przez B.W i MW rachunków bankowych w tym lokat, kart kredytowych z ich stanem za okres trzech miesięcy, - dokumentów zaświadczających, iż M.W jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bądź, że kontynuuje naukę (zaświadczenie z pup, zaświadczenie z uczelni) oraz czy pobiera z tych tytułów świadczenia (zasiłek dla bezrobotnych, stypendium), a także potwierdzającego, iż nie pobiera renty rodzinnej (zaświadczenie z ZUS), - dokumentu potwierdzającego nieotrzymywanie już przez M.W dochodu w kwocie 600 zł z tytułu umowy najmu pokoju (kopia umowy rozwiązującej umowę najmu), - dodatkowego oświadczenia dotyczącego spadku po ojcu M.W i N.W, o wartości 206.806,24 zł, w skład którego wchodziły dwa mieszkania jednopokojowe – zawierającego wskazanie powierzchni tych lokali mieszkalnych, miejsca ich położenia (adres), wyjaśnienie czy spadkobierczynie korzystają z tego majątku, czy uzyskują z niego korzyści finansowe (np. z wynajmu), w jak sposób i przez kogo są te mieszkania wykorzystywane, kto ponosi koszty ich utrzymania, w jakiej wysokości, jeżeli, jedna z nieruchomości została sprzedana - podania wysokości dochodu z tego tytułu oraz na co został wydatkowany wraz z dokumentami potwierdzającymi wszystkie wym. okoliczności: - dodatkowego oświadczenia odnośnie posiadanego udziału w działce budowlanej, wyjaśniającego gdzie jest położona i czy w chwili obecnej prowadzone są prace budowlane, kto jest ich inwestorem wraz z dokumentami potwierdzającymi te okoliczności. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 12 grudnia 2011 r., a termin na jego wykonanie upłynął w dniu 22 grudnia 2011 r. B W w zakreślonym terminie ani dotychczas nie przedłożyła żadnych dokumentów określonych ww. wezwaniem, nie ustosunkowała się także w żaden sposób do zobowiązania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie B W, działająca w imieniu małoletniej skarżącej Ni W, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Ze złożonego wniosku wynikło, iż skarżąca jej rodzina - matka i siostra mieszkają wspólnie, miesięczny dochód rodziny to kwota ok. 1924 zł brutto otrzymywany z tytułu z renty By W i renty rodzinnej N.W, a majątek N.W to ¼ udziału w mieszkaniu o pow. 41,60 m kw. oraz działka budowlana o pow. 55 m kw., skarżąca nie posiada oszczędności ani wartościowych rzeczy. Miesięczne wydatki rodziny to opłaty wynoszące ok. 1.000 zł. W związku z tym, że złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do dokonania oceny sytuacji skarżącej i jej rodziny i ich możliwości płatniczych jak i z tego względu, iż z akt administracyjnych sprawy wynikały dodatkowe okoliczności, mogące mieć wpływ na sytuację majątkową rodziny, a których we wniosku o prawo pomocy nie wykazano, skarżąca została wezwana pismem z dnia 24 listopada 2011 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów pozwalających zweryfikować przedstawione dane jak też uzupełniających wniosek. Chodziło o wyjaśnienie przede wszystkim kwestii dotyczących majątku uzyskanego w drodze spadku przez Nę i Mę W (dwóch mieszkań o wartości 206.806,24 zł) oraz dochodów siostry z najmu oraz spłacanych zobowiązań kredytowych oraz zweryfikowanie oświadczenia o braku oszczędności. Brak odpowiedzi na wezwanie uniemożliwia pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawo pomocy. Należy podkreślić, że dokonywana przez referendarza sądowego ocena sytuacji finansowej strony obejmuje ustalenie, czy strona jest w stanie ponieść koszty sądowe zarówno samodzielnie, przy pomocy osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, jak i innych osób (np. członków najbliżej rodziny zobowiązanych do alimentacji) czy instytucji. Dopiero pełne zbadanie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawczyni, a także osób bliskich pozwala rozstrzygnąć o przyznaniu prawa pomocy z budżetu państwa. W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, dopóki nie zostanie przedstawiona pełna informacji o sytuacji majątkowej rodziny, tj. o majątku, sposobie jego wykorzystywania (czy może przyczynić się do zdobycia dodatkowych środków pieniężnych), o oszczędnościach, dochodach wszystkich członków rodziny i wniosek nie zostanie uzupełniony o określone dokumenty. W świetle powyższego należało uznać, iż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.