I SA/Sz 856/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu przedawnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący B.K., w związku ze złożoną skargą na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił składając urzędowy formularz PPF. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych zarówno w tej jak i w drugiej rozpoznawanej sprawie o sygn. akt I SA/Sz 856/12 dokumentów wynika, co następuje. B.K. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką B.K. Skarżący wraz z małżonką mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność córki. Dochody rodziny to wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] brutto (netto [...] z uwagi na potrącenie komornicze w kwocie [...]); rodzina nie korzysta z pomocy społecznej, ani też pomocy innych osób w tym członków rodziny (dzieci). Skarżący jest zadłużony; jego zobowiązania wobec urzędu skarbowego wynoszą [...], wobec ZUS [...]. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające zajęcie egzekucyjne wspólnego rachunku bankowego małżonków na łączną kwotę [...]. Wykazał także, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania stanowią kwotę ok. [...] (czynsz, energia elektryczna), a koszty leczenia wynoszą [...]. Ponadto oświadczył, że ze względu na trudną sytuację finansową powstała zaległość z tytułu opłat czynszu w spółdzielni mieszkaniowej w kwocie ok. [...]. Skarżący nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem, wyjaśniając, iż nie posiada żadnych rachunków, przedłożył jednak dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia swojego i małżonki. Skarżący w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...], która jest zajęta przez komornika sądowego. Ponadto B.K. posiada [...] udziałów o wartości [...], a B.K. [...] udziałów o wartości [...] w spółce kapitałowej, ale nie uzyskują żadnych dochodów z tego tytułu, żadne z nich nie jest także zatrudnione w spółce. Z nadesłanej dokumentacji sądowej wynika nadto, że przedmiotowe udziały podlegają zajęciu przez komornika sądowego, w lipcu 2012 r. miała się odbyć rozprawa przeciwko skarżącemu i jego małżonce o nakazanie ich sprzedaży oraz, że istnieje spór co do tego, czy prawa udziałowe B. i B.K. w ogóle istnieją. Ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań podatkowych B.K.i B.K. za 2011 r. wynika, że skarżący deklarował z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przychody w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], zaś żona skarżącego - przychód ze stosunku pracy w kwocie [...]; Odnosząc się do kwestii prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów z tym związanych dotyczących jej zawieszenia lub likwidacji, wskazując jednocześnie, że od kilku lat działalność ta nie przynosiła dochodów. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, wspólny rachunek bankowy małżonków podlega zajęciu egzekucyjnemu, natomiast z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego żony wynika saldo na dzień 3 września 2012 r. w kwocie [...]. Do wniosku skarżący załączył także kilkanaście kopii postanowień o zwolnieniu go od kosztów sądowych w innych sprawach sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej skarżącego, należało uznać, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Informacje przedstawione przez skarżącego oraz wynikające z akt sądowych, wskazują wyraźnie, że skarżący znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej i uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania skarżącego i jego żony. Ciążą na nim liczne zaległości w zakresie należności podatkowych, składkowych, kredytowych, w związku z tym są prowadzone przeciwko niemu i jego żonie postępowania egzekucyjne - z rachunku bankowego, z nieruchomości oraz praw majątkowych. Jedynym żywicielem rodziny jest żona skarżącego, bowiem on poszukuje pracy, będąc osobą zarejestrowaną jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Z ustaleń wynika, że uzyskiwany przez rodzinę dochód wynosi około [...] miesięcznie (wynagrodzenie małżonki podlega zajęciu komorniczemu na kwotę [...] i jest konsumowany przez konieczne wydatki na utrzymanie mieszkania. Ze względu na ograniczone możliwości zarobkowe i finansowe skarżący ma również zaległości i w bieżących opłatach. Ponadto skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.