I SA/Sz 86/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 18 i art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, zwanej dalej: "u.p.e.a.") Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. S. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, co następuje: Dyrektor Izby Celnej w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec D. S. na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych w związku z czterema decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] r. (3 decyzje) i [...] r. (1 decyzja) orzekających o odpowiedzialności D. S. za zaległości podatkowe [...] Spółki z o.o. z tytułu podatku akcyzowego, opłaty paliwowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniach: 7 stycznia 2014 r., 10 lutego 2014 r., 25 marca 2014 r., 9 kwietnia 2014 r. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych zobowiązanego oraz zajęcia samochodu osobowego. W dniu 4 sierpnia 2014 r. wpłynęły do organu egzekucyjnego wnioski zobowiązanego (uzupełnione pismem z dnia 10 października 2014 r.) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku ze złożonymi wnioskami o stwierdzenie nieważności postępowania oraz wnioskami o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji będących podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. W związku z powyższym, organ egzekucyjny pismem z dnia 16 października 2014 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel poinformował, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniami z dnia [...] r. oraz Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wstrzymania wykonania decyzji stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na to postanowienie, zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, wskazał na złożone wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie których zostały wydane tytuły wykonawcze, co stanowi, w jego ocenie, podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych. Zobowiązany podniósł dodatkowo w zażaleniu zarzuty odnoszące się do ww. decyzji ostatecznych. Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu postanowienia treść przepisów art. 138 §1, 144 Kpa, znajdujących zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a. oraz art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. wskazujący w jakich przypadkach organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że ocena istnienia podstaw zawieszenia dokonywana jest przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem stanu sprawy istniejącego w chwili rozpatrywania wniosku o zawieszenie postępowania. Zdaniem organu, na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny, nie miały miejsca przesłanki z art. 56 §1 pkt 1-3 u.p.e.a. Podobnie, na dzień wydania rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej w S., nie nastąpiły okoliczności uzasadniające inną ocenę podstaw zawieszenia w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Organ wskazał, że jedynie wstrzymanie wykonania decyzji stanowiłoby podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, czy wniosku o stwierdzenie ich nieważności, nie stanowi, w ocenie tego organu, przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że z pisma wierzyciela z dnia 24 października 2014 r. wynikało, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniami z dnia [...] r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji stanowiących postawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. Dyrektor Izby Celnej w W. również odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji postanowieniami z dnia [...] r. Nadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Dyrektor Izby Celnej w W. jako wierzyciel, w piśmie z dnia 24 października 2014 r. wskazał, że nie znajduje podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana w art. 56 §1 pkt 4 u.p.e.a. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę określoną w art. 56 §1 pkt 5 u.p.e.a. z uwagi na brak przepisów prawa zawartych w odrębnych ustawach pozwalających na zawieszenie postępowania w stanie faktycznym sprawy. W skierowanej do sądu skardze na opisane wyżej postanowienie, D. S., reprezentowany przez adwokata, zarzucił naruszenie art. 56 §1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w okolicznościach sprawy nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowań egzekucyjnych, podczas gdy skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postępowań i wstrzymanie wykonania decyzji, będących ich podstawą, a także organ egzekucyjny nie doręczył skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. W ocenie skarżącego, okolicznością uzasadniającą konieczność wstrzymania egzekucji w sprawie jest nieprzesłanie przez organ egzekucyjny pisemnego upomnienia skarżącemu, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postepowania egzekucyjnego. Powtarzając dalej argumentację prezentowaną w toku postępowania, skarżący zarzucił, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, na podstawie których zostały wydane tytuły wykonawcze, stanowi drugą podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zwrócił uwagę w skardze, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji jest w toku. Wskazał też na okoliczności, które zostały podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i które świadczą, zdaniem skarżącego o tym, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do podniesionego zarzutu braku doręczenia skarżącemu upomnienia, wskazał, że powyższa okoliczność nie mogła być badana w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zwrócił uwagę, że kwestie braku doręczenia upomnienia były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej w S. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie znalazł okoliczności przemawiających za umorzeniem postępowania i postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał nadto, że powyższe postanowienie strona zaskarżyła i organ ten prowadzi postępowanie zażaleniowe w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga – wbrew zarzutom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w przedstawionym zakresie, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd stwierdza, że nie narusza ono prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Istota powstałego sporu sprowadza się zatem do ustalenia zasadności odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Zarzuty podniesione w skardze przez pełnomocnika skarżącego sprowadzają się w istocie do podkreślenia znaczenia prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., na podstawie których wystawione zostały tytuły wykonawcze w sprawie. W toku całego postępowania zainicjowanego wnioskiem o zawieszenie egzekucji powoływaną przez zobowiązanego przesłanką było to, że złożył wnioski o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W ocenie skarżącego, właśnie te okoliczności uzasadniają zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach prawem przewidzianych. Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie znajdują w niej zastosowania przesłanki opisane w punktach 1-3 cytowanego przepisu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. postanowienia z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz na wydane przez Dyrektora Izby Celnej w W. postanowienia z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania ww. decyzji. Należy zatem bez żadnych wątpliwości podzielić stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniała przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o której stanowi art. 56 §1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż nie doszło do wstrzymania wykonania należności pieniężnej. Z akt sprawy wynika, że w sprawie nie miało również miejsca żądanie zawieszenie postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Nie sposób podzielić stanowiska skarżącego o istnieniu podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na prowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, stanowiących podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych w sprawie. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi stwierdzić należy, wskazywana przez skarżącego okoliczność prowadzenia takiego postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 §1 u.p.e.a. Skoro zatem w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., to zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prawidłowo przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazane bowiem przez skarżącego przyczyny stanowiące, jego zdaniem, podstawy do zawieszenia postępowania, jako niewymienione w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze zarzutu niedoręczenia upomnienia, wyjaśnić należy, że pozostaje on poza zakresem orzekania w sprawie. Jak wynika z odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej w S., kwestie braku doręczenia upomnienia w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym były przedmiotem rozpoznania w postepowaniu prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej w S. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (postanowienie Dyrektora Izby C. z dnia [...] r. nr [...]). Zarzuty takie będą mogły być rozpoznane przez Sąd w przypadku wniesienia do Sądu skargi na postanowienie właściwego organu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 151 p.p.s.a. dało podstawę do oddalenia skargi.