I SA/Sz 860/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-12-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, z niepełnosprawnym synem wymagającym rehabilitacji i ponoszący znaczne wydatki, jest uprawniony do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Trudna sytuacja materialna rodziny, niepełnosprawność syna, konieczność ponoszenia wydatków na jego leczenie i rehabilitację, a także brak znaczących oszczędności i dochodów uzasadniają przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną spowodowaną niskim wynagrodzeniem, koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem, zajęciem oszczędności oraz spłatą zobowiązań. Skarżący wraz z żoną i dwoma synami (jednym niepełnosprawnym) utrzymuje się z wynagrodzeń, rent i świadczeń socjalnych, ponosząc znaczne wydatki na utrzymanie rodziny i leczenie syna. Posiada mieszkanie, samochód i udziały w spółce, które jednak nie generują dochodu. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą rozłożenia na raty zaległości podatkowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości wynikającej z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2006 r. oraz I, II, III kwartał 2007 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego
Skarżący A. B. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie[...] zł, złożył na urzędowym formularzy PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący A. B. wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, głównie za sprawą kondycji finansowej firmy, w której pracuje jako konstruktor i nadzorujący produkcję, w związku z tym
i według założeń umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości minimalnej krajowej. Skarżący wyjaśnił, iż nie jest możliwy wyjazd za pracą ze względu na chorobę syna. Ponadto wskazał, że całe oszczędności rodziny zostały zajęte oraz, że samodzielnie spłacił połowę zobowiązań wobec ZUS-u w kwocie [...] tys. zł, co stanowi "kres jego możliwości finansowych".
W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe żoną K. B. oraz synami: B.
i J. (w wieku [...] lat i [...] lat), a w oświadczeniu majątkowym, że posiada mieszkanie o pow.[...] m kw. i samochód C. rocznik [...]
o wartości ok. [...] zł, innego majątku w postaci zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) nie wykazał.
W dodatkowym oświadczeniu skarżący podał, że posiada 20 % udziałów w Spółce
z o.o. "N" o wartości [...] zł, ale w 2009 r. nie uzyskał z tego tytułu żadnego dochodu, bowiem bilans spółki zamknął się kwotą [...] zł.
Odnośnie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżący dodatkowo wyjaśnił, że syn J. B. jest uczniem liceum ogólnokształcącego (zaświadczenie szkoły w aktach k. 61), a posiadany samochód jest wykorzystywany głównie do przewożenia niepełnosprawnego syna B. na zabiegi, żona skarżącego pracuje blisko domu, a skarżący do pracy w innej dzielnicy dojeżdża rowerem.
W rubryce formularza dotyczącej dochodów wpisano: wynagrodzenie za pracę A. B. w kwocie [...]zł brutto, wynagrodzenie za pracę K.B. w kwocie [...] zł brutto, rentę socjalną B. B. w kwocie [...] zł oraz rentę wyrównawczą w wysokości [...] zł. Ponadto rodzina korzysta z pomocy społecznej otrzymując dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie. Powyższe dochody zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi znajdującymi się w aktach sprawy (karty nr 41, 42, 43, 56, 57, 58). Skarżący przedłożył także orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r., stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności syna B. oraz kserokopię zaświadczenia Sądu Rejonowego III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich
w Koszalinie z dnia 10 października 2002 r. o ustanowieniu skarżącego opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego B. B. (k. 59, 60).
Z przedłożonego wykazu wydatków na utrzymanie oraz załączonych dokumentów (wyciągów bankowych, faktur VAT k. 23-27) wynika, że w ostatnim miesiącu wydatkowano kwotę [...]zł na: czynsz, wodę, energię elektryczną, telefon, Internet, telewizję kablową, składkę na ubezpieczenie na życie A. B., środki pielęgnacyjne (pieluchomajtki, maści przeciwodleżynowe, olejki, podkłady), leki na nadciśnienie, eksploatację samochodu oraz żywność i środki higieny. Ponadto skarżący oświadczył, że wraz z nim mieszka teściowa, która partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł.
A. B. posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, a także zaległości podatkowe należność główna (bez odsetek) w kwocie [...] zł (zaświadczenie ZUS-u i Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. – k. 54 i 55).
Do wniosku dołączono także:
- wyciągi z rachunku bankowego posiadanego przez A. i K. B. w Banku PKO SA za okres od 20 września 2010 r. do 18 listopada 2010 r. z saldem końcowym w kwocie [...] zł oraz oświadczenie skarżącego, wyjaśniające między innymi, że kwota ta powstała w związku z zajęciem konta bankowego i wystąpieniem o wyłączenie z egzekucji renty socjalnej i wyrównawczej syna ale nie można jej podjąć;
- wyciągi z rachunku posiadanego przez K. B. w Banku PKO BP SA za okres od 8 października 2010 r. do 15 grudnia 2010 r. z saldem końcowym
w kwocie [...] zł;
- kserokopię rocznego zeznania podatkowego PIT–37 za 2009 r. K.B., w którym zadeklarowała przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, odliczenie od podatku ulgi na dzieci w kwocie [...] zł, nadpłatę w kwocie [...] zł, a także kserokopię informacji o odliczeniach PIT/O;
- kserokopię rocznego zeznania podatkowego PIT–37 za 2009 r. A. B., w którym zadeklarował przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, odliczenie od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne i na Internet w kwocie [...] zł, nadpłatę w kwocie [...] zł, a także kserokopie: informacji o odliczeniach PIT/O oraz PIT-11.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem.
Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego i jego rodziny oraz fakt, iż skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym od urodzenia w stopniu znacznym synem B. ([...] lat)
i z tego względu nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy. Skarżący wychowuje
i utrzymuje również kontynuującego naukę w szkole średniej syna J. ([...] lat). Źródło dochodów czteroosobowej rodziny stanowią wynagrodzenia za pracę skarżącego i jego żony oraz pobierane świadczenia rentowe i z pomocy społecznej
z tytułu niepełnosprawności dziecka w łącznej kwocie [...] zł netto. Z kwoty tej opłacane są jedynie uzasadnione wydatki na utrzymanie rodziny oraz rehabilitację
i leczenie w sumie [...] zł. W oświadczeniu majątkowym skarżący nie wykazał posiadania większego majątku poza mieszkaniem o pow. [...] m kw., udziałami
w spółce kapitałowej (które nie przynoszą dochodów) oraz samochodem osobowym ani też oszczędności. Sytuacja rodziny skarżącego, niepełnosprawność dziecka, zaległości podatkowe i wobec ZUS-u, skutkuje uznaniem, iż skarżący nie jest
w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w wydatkach na poniesienie opłat sądowych
i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Zatem wobec wykazania przez skarżącego we wniosku i na podstawie załączonych dokumentów braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest uzasadnione i konieczne dla zabezpieczenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez Sąd.
Tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło