I SA/Sz 862/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skarg M. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.: - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, oddala skargi Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie następującymi decyzjami, wydanymi na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej "O.p."), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. zwanej dalej u.p.o.l.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy następujące decyzje Burmistrza Miasta i Gminy: 1. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. w kwocie [...] zł, 2. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie [...] zł, 3. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie [...] zł, 4. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. w [...] zł, 5. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. w kwocie [...] zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji oraz akt sprawy, rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym. M.W. (zwany dalej: stroną, skarżącym) w latach 2008, 2010, 2011, 2012, 2013 na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 2.01.1991 r. zawartej na czas nieokreślony z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako wynajmującym był najemcą nieruchomości położonej przy ul. [...] o pow. [...] m2 składającej się z 4-ch pomieszczeń, którą to nieruchomość użytkował dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższa nieruchomość stanowi własność Gminy . Ponadto w dniu 1.06.2004 r. strona zawarła z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. umowę najmu lokalu użytkowego o pow. [...] m2 składającego się z jednego pomieszczenia położonego przy ul. [...] W dniu 25.11.2013 r. strona złożyła w Urzędzie Miasta i Gminy informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, w której wykazała powierzchnię użytkową budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Postanowieniem z dnia 10.12.2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy wszczął z urzędu w stosunku do strony postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy , działając na podstawie art. 5, art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207, art. 210 O.p., art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 i ust. 7 u.p.o.l. oraz na podstawie wskazanych w poszczególnych decyzjach uchwał Rady Miejskiej w sprawie stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta , wydał następujące decyzje ustalające stronie podatek od nieruchomości w poniżej wskazanych kwotach: 1. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. w kwocie [...] zł, 2. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie [...] zł, 3. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie [...] zł, 4. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł, 5. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wymiaru podatku dokonał na podstawie złożonej przez stronę informacji w sprawie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości oraz danych zawartych w ewidencji gruntów. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji, nie kwestionując ani stawki podatku i jego wysokości ani przedmiotu i podstawy opodatkowania, ani samego zobowiązania strony do zapłaty ww. podatku, strona wniosła odwołania od powyższych decyzji, w których zarzuciła Burmistrzowi Miasta i Gminy brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i zebranych dowodów oraz niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do poczynienia przez organ dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, co do okoliczności zapłacenia przez stronę ww. podatku za sporne okresy. Strona wskazała ponadto, że wynajmuje ww. lokal użytkowy przy ul. [...] w na podstawie umowy z dnia 2.01.1991 r. zawartej z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w i pomimo zapisów § 7 przedmiotowej umowy, z którego wynika, że strona zobowiązana jest do zapłaty jedynie czynszu najmu, to od samego początku strona wraz z czynszem najmu opłacała również do podatek od nieruchomości wskazanej w przedmiotowej umowie. W związku z powyższym w ocenie strony, na skutek wydania ww. decyzji strona zostanie podwójnie obciążona podatkiem od nieruchomości za wynajmowaną nieruchomość za sporne lata bowiem podatek ten już zapłaciła - uiszczała go wraz z czynszem najmu za poszczególnego okresy rozliczeniowe od samego początku obowiązywania umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 2.01.1991 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisanymi na wstępie decyzjami z dnia 28.04.2014 r., utrzymało w mocy ww. decyzje organu I instancji, nie znajdując podstaw do ich uchylenia. Organ odwoławczy wskazał, że strona była w spornych okresach posiadaczem ww. lokalu użytkowego na podstawie umowy najmu zawartej z jednostką samorządu terytorialnego reprezentowaną przez zarządcę nieruchomości Miasta i Gminy . W związku z powyższym, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a u.p.o.l., strona jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Organ II instancji podniósł także, że strona błędnie uważa, że podatek od nieruchomości stanowił składnik czynszu najmu i miał wpływ na jego wysokość a uiszczenie czynszu najmu przez stronę spowodowało realizację obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości bowiem powyższa okoliczność pozostaje w sprzeczności z przywołanymi w ww. decyzjach zarządzeniach Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie ustalenia minimalnych stawek czynszu za najem bądź dzierżawę nieruchomości i lokali o innym przeznaczeniu niż cel mieszkaniowy stanowiących własność Gminy , z których to postanowień wynika, że składnikiem czynszu nie jest min. podatek od nieruchomości, do którego uiszczania w organach podatkowych zobowiązany jest użytkownik. Organ zwrócił również uwagę na okoliczność, że zobowiązanie do płacenia podatku jest zobowiązaniem publicznoprawnym, odmiennym od zobowiązania do zapłaty czynszu najmu, które stanowi świadczenie cywilnoprawne. Organ wskazał ponadto, że dokumenty załączone do odwołań od ww. decyzji nie dotyczą spornych okresów. W skargach do Sądu na powyżej wskazane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona wniosła o uchylenie ww. decyzji organu II instancji zarzucając im naruszenie prawa, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art.80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 t.j. ze zm. zwana dalej: k.p.a.) poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony dotyczących podwójnego obciążenia strony podatkiem od nieruchomości i pominięcie przedstawionych przez stronę dowodów. Strona wskazała, że lokal użytkowy wynajmuje na mocy umowy z 2.01.1991 r. zawartej z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej i mimo, że na mocy jej zapisów zobowiązana była do zapłaty jedynie czynszu najmu to od samego początku obowiązywania umowy opłacała wraz z czynszem najmu także podatek od nieruchomości, który początkowo wyszczególniany był na rachunkach uproszczonych a następnie na fakturach VAT. Strona podnosi, że aneksy, które otrzymywała min. z dnia 21.10.1991 r., 16.04.1992 r., 03.07.1992 r., 01.10.1992 r., 20.03.1993 r., 26.04.1993 r., 26.01.2000 r. uwzględniały oprócz czynszu najmu również wysokość podatku od nieruchomości z czego wynika, że strona płaciła podatek od nieruchomości za wynajmowaną nieruchomość. W odpowiedzi na skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "P.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 111 par. 2 P.p.s.a. Sąd w dniu 26.11.2014 r. postanowił połączyć sprawy o sygn. akt: 1. I SA/Sz 862/14 w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. w kwocie [...] zł, 2. I SA/Sz 863/14 w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie [...] zł, 3. I SA/Sz 864/14 w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie [...] zł, 4. I SA/Sz 865/14 w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł, 5. I SA/Sz 866/14 w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 19.12.2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. w kwocie [...] zł, do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygnaturą I SA/Sz 862/14. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest nie podmiot opodatkowania ani stawka i wysokość podatku ani też przedmiot i podstawa opodatkowania, których to okoliczności strona w przedmiotowej sprawie nie kwestionuje. Istota sporu dotyczy okoliczności zapłaty przez stronę podatku od ww. nieruchomości za sporne okresy, co w ocenie strony doprowadziło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego strony, którego dotyczą zaskarżone decyzje. Sąd wskazuje, że Strona w zarzutach skargi wskazała na naruszenie przez organ przepisów k.p.a., które nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie bowiem organy, na mocy art. 1 i art. 2 § 1 O.p., zobowiązane były prowadzić postępowanie w sprawie w oparciu o przepisy O.p. Z uwagi jednak na fakt, że skarżący wskazał, że organy naruszyły przepisy postępowania poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony dotyczących podwójnego obciążenia strony podatkiem od nieruchomości i pominięcie przedstawionych przez stronę dowodów a Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Sąd rozważył zarzut strony jako zarzuty dotycząc naruszenia przez organy przepisów O.p. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący w spornym okresie był najemcą nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasto przy ul. [...] w o pow. [...] m2, którą użytkował dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, na podstawie umowy najmu, którą zawarł z Gminą Miasto w imieniu której dział administrator gminnego zasobu nieruchomości. Wskazać należy, że podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Na konstrukcję podatku składają się podmiot, przedmiot, podstawa opodatkowania i stawka. Przez podmiot opodatkowania rozumie się podmioty stosunku podatkowoprawnego, a więc osobę, na którą został nałożony obowiązek podatkowy (podatnika). Przedmiot podatku to taka część stanu faktycznego określonego w hipotezie normy podatkowoprawnej, która określa nie tylko sposób zachowania się podmiotu opodatkowania, ale także obiekt tego zachowania się w postaci dobra materialnego lub niematerialnego. Podstawa opodatkowania oznacza ilościowe ujęcie przedmiotu opodatkowania, określone w jednostkach pieniężnych bądź innych jednostkach miary. Stawka opodatkowania to ilościowe określenie wysokości podatku w zależności od podstawy opodatkowania (stosunek między wysokością obciążenia podatkowego a wielkością podstawy opodatkowania). Stawki mogą być wyrażone kwotowo (jako ilość jednostek pieniężnych, jakie należy zapłacić) bądź procentowo (jako procentowa relacja między wysokością podatku a wielkością podstawy opodatkowania). Stawka opodatkowania ma zatem wpływ na wysokość (wymiar) podatku. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem (....) lub z innego tytułu prawnego. W związku z powyższym podatnikiem podatku od nieruchomości jest podmiot, w przedmiotowej sprawie osoba fizyczna, który objął w posiadanie nieruchomość lub obiekt budowlany w części, bezpośrednio od właściciela, w przedmiotowej sprawie od Gminy Miasto , w wyniku zawartej umowy albo na podstawie innego tytułu prawnego. W związku z powyższym jeżeli posiadanie nieruchomości lub ich części wynika albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego to podatnikiem podatku od nieruchomości będzie jej posiadacz czyli podmiot, który włada rzeczą "jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą cudzą. Mając na uwadze okoliczność, że skarżący władał ww. lokalem użytkowym (stanowiącym własność jednostki samorządu terytorialnego – Gminy Miasto ), w spornych okresach na podstawie powyżej wskazanej umowy najmu zawartej z ww. jednostką samorządu terytorialnego, uznać należy, że to skarżący zobowiązany był do zapłaty podatku od nieruchomości za ww. lokal użytkowy – czego skarżący nie kwestionuje w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazuje ponadto, że umowa najmu powyższego lokalu zawarta została przez skarżącego z podmiotem administrującym gminnym zasobem komunalnym, jednakże administrowanie takim zasobem w imieniu gminy nie stanowi posiadania samoistnego przez jednostkę administrującą wynika bowiem z zawartej z gminą umowy i to na rzecz i w imieniu gminy podmiot administrujący przekazał skarżącemu w najem ww. lokal użytkowy. W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący w spornym okresie był posiadaczem zależnym – najemcą – lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] w o powierzchni [...] m2 , który to lokal stanowił w tym czasie własność gminy a umowa najmu zawarta została przez skarżącego z ww. jednostką samorządu terytorialnego a zatem na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l. skarżący zobowiązany był do zapłaty podatku od nieruchomości za sporne okresy za ww. lokal. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący powyższego nie kwestionuje. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania, jakim są budynki lub ich części, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji. Funkcja ma w związku z tym wpływ na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni użytkowej budynku lub jego części. W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje, że użytkował ww. lokal dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w przedmiocie podwójnego obciążenia skarżącego podatkiem od nieruchomości za ww. lokal użytkowy i pominięcia przedstawionych przez stronę dowodów w ocenie Sądu zarzuty w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący wskazał, że lokal użytkowy wynajmuje na mocy umowy z 2.01.1991 r. zawartej z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej i mimo, że na mocy jej zapisów zobowiązany była do zapłaty jedynie czynszu najmu to od samego początku obowiązywania umowy opłacała wraz z czynszem najmu także podatek od nieruchomości, który początkowo wyszczególniany był na rachunkach uproszczonych a następnie na fakturach VAT jednakże skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że za sporne okresy zapłacił podatek od nieruchomości na rzecz gminy. Zauważyć bowiem należy, że dokumenty przedłożone przez Skarżącego jak i dokumenty, na które Skarżący powołuje się w przedmiotowej sprawie dotyczą okresów wcześniejszych w związku z czym nie mogły zostać uznane przez Sąd jako dowody zapłaty przez skarżącego ww. podatku za sporne okresy a tym samym jako podstawa uznania ustaleń poczynionych przez organy za niepełne bądź nieprawidłowe a tym samym jako podstawa uwzględnienia skargi w oparciu o zarzuty formułowane przez skarżącego. Sąd wskazuje ponadto, że również z ww. umów najmu znajdujących się w aktach sprawy nie wynika okoliczność, że w kwocie czynszu najmu zawarta została kwota podatku od nieruchomości. Sąd podkreśla, że zarzut skarżącego w przedmiocie istnienia ewentualnych nadpłat z tytułu czynszu najmu, a tak tylko w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy traktować oświadczenia strony o ewentualnie dokonywanych przez stronę płatnościach przekraczających wartość umownego czynszu najmu, nie mógł zostać uwzględniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym bowiem roszczenie o zwrot kwot ewentualnie nadpłaconych przez skarżącego winien być rozpoznawany przez sąd powszechny czemu nie stoi na przeszkodzie wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie. Tym samym w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że skarżący nie dokonał zapłaty podatku od ww. nieruchomości za sporne okresy a dokumenty przedłożone przez skarżącego okoliczności tej nie wykazały. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.