I SA/Sz 863/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okresy styczeń, od marca do lipca i od września do grudnia 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić doradcę podatkowego. K.G., w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r. złożył skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., zwracając się jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W oświadczeniu o stanie majątkowym i o stanie rodzinnym, złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że od dnia 31 lipca 2016 r. nie pracuje zawodowo i nie uzyskuje żadnych dochodów, nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy, gdyż intensywnie poszukuje pracy i ma nadzieję na nowe zatrudnienie. Skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, wyjaśniając jednocześnie, że nie mieszka z nią tylko łoży na jej utrzymanie. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani wartościowych ruchomości. W rubryce dotyczącej dochodów skarżący wpisał "[...] zł", zaś w dotyczącej wydatków – alimenty w kwocie [...] zł, zakup biletu miesięcznego w kwocie [...] zł, zakup leków na nadciśnienie i nadczynność tarczycy w kwocie [...] zł. Skarżący, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 1 września 2016 r., do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych, obrazujących jego sytuację majatkową, przedłożył: 1. oświadczenia z 14.09.206 r., z których wynika że: 1) do 31.07.2016 r. swoje potrzeby życiowe realizował z otrzymywanych poborów z tytułu zatrudnienia w firmie C. sp. z o.o.; w miesiącu sierpniu otrzymał od matki kwotę [...] zł na wydatki wrześniowe; 2) mieszkanie, w którym mieszka jest własnością matki Z.G.; mieszka tam z matką, zajmuje jeden pokój o pow. ok. [...] m kw. ma dostęp do kuchni i węzła sanitarnego; wszelkie koszty eksploatacyjne w tym lokalu ponosi Z.G.; 3) skarżący nie posiada rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą, konto zostało zlikwidowane wraz z zakończeniem działalności, nie posiada karty kredytowej; 2. zaświadczenie z MOPR w S. z 09.09.2016 r., że nie korzysta z pomocy społecznej; 3. kopię rocznego zeznania podatkowego (PIT-37) za 2015 r., w którym zadeklarował przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód [...] zł; 4. wyciąg z E.: Historia rachunku za okres od 01.02.2016 r. do 10.09.2016 r., saldo końcowe w kwocie ujemnej (-)[...] zł; 5. wyciągi z rachunku w SKOK im. Franciszka Stefczyka za okres od 01.02.2016 r. do 31.08.2016 r.; saldo końcowe w kwocie [...] zł; 6. faktury VAT za zakup biletu miesięcznego komunikacji miejskiej oraz leki, a także zaświadczenie lekarskie z 09.03.2016 r. o stanie zdrowia; 7. dokumenty potwierdzające dokonanie w miesiącach czerwcu, lipcu, sierpniu br. przelewów w kwotach po [...] zł z tytułu zaległych alimentów na rzecz komornika sądowego, prowadzenie egzekucji w tym zakresie (aktualizacja zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z 10.11.2015 r.), a także kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. z 30.05.2000 r. o rozwodzie (sygn. akt IRC 375/99) zobowiązującego skarżącego do płacenia alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie; 8. zaświadczenie pracodawcy C. sp. z o.o. z 07.09.2016 r., wskazujące, że skarżący był zatrudniony w okresie od 28.04.2014 r. do 31.07.2016 r. w tej spółce na stanowisku operator urządzeń poligraficznych i w okresie od marca do lipca 2016 r. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie; 9. kopia oświadczenia matki skarżącego z 10.03.2016 r., potwierdzającego, że skarżący mieszkał i pozostawał na utrzymaniu matki, która otrzymuje rentę. Z akt administracyjnych wynika dodatkowo, że matka skarżącego w rocznym zeznaniu podatkowym za 2015 r. deklarowała dochody z renty w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – o co ubiega się skarżący w niniejszej sprawie - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Należy w tym miejscy wyjaśnić także, iż instytucja przyznania prawa pomocy jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, a także gdy wnioskodawca ze względu na nadzwyczajne okoliczności np. takie jak stan zdrowia, sytuacja osobista, rodzinna, wiek, czy zawód nie ma realnych możliwości wykorzystania swej zdolności zarobkowej, albo nie korzysta z niej z przyczyn społecznie uzasadnionych – może zwrócić się o dofinansowanie udziału w postępowaniu sądowym przez Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego w oświadczeniu, jak i wynikające z przedłożonych dokumentów okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Wobec tego, że skarżący wykazał, że utracił pracę z dniem 31 lipca 2016 r. i poszukuje aktualnie nowego zatrudnienia, pozostając na utrzymaniu matki rencistki, z którą mieszka, ponosi jedynie uzasadnione wydatki, nie posiada żadnego majątku, który mógłby być źródłem dodatkowych dochodów ani oszczędności, a nadto jest zobowiązany do płacenia alimentów i jest z tego tytułu zadłużony, uznać należało, że wykazał, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.