I SA/Sz 866/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2012 r. wniosku Z. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2005 r. postanawia: zmienić postanowienie z dnia 27 grudnia 2011 r., sygnatura akt I SA/Sz 866/11 w zakresie pkt 2 w ten sposób, że przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...] zł. Z. C., w odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł od wniesionej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 866/11, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku oraz z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie otrzymuje żadnych środków finansowych z pomocy społecznej i innych środków socjalnych. Skarżący mieszka u syna, zajmuje u niego pokój o pow. 7 m2, drugi syn skarżącego zapewnia mu wyżywienie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żadnym członkiem rodziny bądź osobą trzecią. Pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji rodzinno-majątkowej synów, z których pomocy materialnej korzysta. Wykonując powyższe zobowiązanie, skarżący dodatkowo wyjaśnił, że synowie nie posiadają rodzin, są osobami samotnymi, bezdzietnymi, natomiast w zakresie ich sytuacji majątkowej wskazał, że - według jego informacji - synowie nie posiadają zgromadzonych oszczędności. Ponadto, skarżący oświadczył, że nie jest w stanie przedłożyć wyciągów z ich kont bankowych, ponieważ nie ma żadnego wpływu na to, aby synowie takie dane udostępnili. Skarżący podkreślił, że nie jest w stanie również przedstawić żadnej informacji w kwestii kosztów związanych z ich utrzymaniem, chociaż starał się uzyskać takie informacje. Skarżący oświadczył także, że nie zbył na rzecz synów ruchomości, nieruchomości, środków pieniężnych lub innych składników majątku. Z nadesłanych kopii rocznych zeznań podatkowych synów wynika, że syn M. C. w 2011 r. uzyskał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (prowadzonej w zakresie towarowego transportu drogowego) w wysokości [...] zł, zadeklarował koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł, a także przychód ze stosunku pracy w wysokości[...] zł (dochód [...] zł). Natomiast, drugi z synów B. C. zadeklarował przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. referendarz sądowy w punkcie 1 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, a w punkcie 2 odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że strona nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki do przyznania zwolnienia od całości należnych kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 6 stycznia 2012 r. W dniu 14 czerwca 2012 r. skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF, z ponownym wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, w związku ze skargą kasacyjną złożoną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 866/11. Sąd uznał, że aktualny wniosek powinien być rozpatrywany jako żądanie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 grudnia 2011 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do takich postanowień niekończących postępowania w sprawie zaliczane są postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kwestią podstawową wymagającą przesądzenia w przypadku złożenia przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji istnienia prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, będzie ustalenie, czy nastąpiła taka zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę wydanego wcześniej w sprawie postanowienia. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że sytuacja skarżącego uległa zmianie. W nadesłanej kopii decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 9 marca 2012 r. wskazano, że skarżący w chwili obecnej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku. Natomiast wcześniej skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł. Z pozostałych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że aktualnie skarżący nie posiada żadnych źródeł dochodów, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, pozostaje na utrzymaniu synów, którzy zapewniają mu mieszkanie oraz wyżywienie. Dodatkowo, skarżący udostępnił dane dotyczące dochodów synów, którzy są osobami samotnymi. I tak, syn M. C. otrzymuje dochody głównie z działalności gospodarczej, które w 2011 r. wynosiły [...] zł. Natomiast, syn B. C. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę i zadeklarował z tego tytułu za 2011 r. dochód w wysokości [...] zł. Ponadto, skarżący nie posiada majątku i oszczędności. W tej sytuacji uznać należało, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie uiścić w całości wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego [...] zł. Sąd stwierdził jednakże, że ze względu na zasadę, iż strony ponoszą koszty postępowania (art. 199 p.p.s.a.), a także biorąc pod uwagę, iż skarżący wcześniej wpłacił już tytułem kosztów sądowych w niniejszej sprawie kwotę [...] zł, uzasadnione będzie obciążyć go wpisem od skargi kasacyjnej obniżonym do kwoty [...] zł, gdyż skarżący, pomimo trudnej sytuacji finansowej, jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w minimalnej wysokości. W tym stanie rzeczy - na podstawie przepisów art. 165 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – sąd postanowił jak na wstępie.