I SA/Sz 866/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego p o s t a n a w i a: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, II. w pozostałym zakresie odmówić zmiany postanowienia z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 866/16 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy. W związku ze skargą na opisane wyżej postanowienie, skarżąca K. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała wówczas, że jej maż prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe z uwagi na rozdzielność majątkową w małżeństwie. Odnośnie do stanu majątkowego wskazała na odziedziczoną działkę rolną (pole) w okolicy M. o powierzchni około [...] ha bez możliwości podziału na mniejsze działki; według informacji z biur nieruchomości "niesprzedawlana", wartość około "[...]". Skarżąca podała, że nie ma oszczędności, a rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika; posiada wierzytelność – roszczenie o zachowek w wysokości "[...]" - sprawa w toku. Jedyny dochód Skarżącej to wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, zajęte przez komornika. Z kolei jako stałe zobowiązania i wydatki wskazała ponoszone wydatki na utrzymanie domu: [...] zł energii elektryczna, [...] zł opał, [...] zł telefon, [...] zł ubezpieczenie domu. Zaznaczyła, że ratę kredytu w wysokości [...] zł spłaca jej mąż. Wydatki na utrzymanie Skarżącej i jej rodziny (lekarstwa, wyżywienie, środki czystości, odzież) wynoszą ok. [...] zł. Złożone oświadczenie uznano za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżącej i wezwaniem referendarza sądowego z dnia 20 stycznia 2017 r. zobowiązano ją do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej zarówno Skarżącej, jak i jej męża. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających źródła i wysokość dochodów, nie przedłożyła też wyciągów z rachunków bankowych, ani też dokumentów potwierdzających zajęcie wynagrodzenia za pracę, czy zajęcie rachunków bankowych. Wbrew wezwaniu Skarżąca nie wyjaśniła również sytuacji majątkowej i finansowej męża. Referendarz sądowy stwierdził, że takie zaniechanie uniemożliwiło ustalenie jakie są aktualne możliwości płatnicze Skarżącej w sprawie i postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy, wyjaśniając, iż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 867/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie referendarza sądowego. Skarżąca złożyła w dniu 21 września 2017 r. kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 16 października 2017 r. opłaciła należny w sprawie wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł (przelew k. 134). W uzasadnieniu wniosku podała, że ze względu na nowe okoliczności, wnosi o uchylenie postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2017 r. gdyż zostało wydane przedwcześnie. W kolejnym wniosku wyjaśniła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł, aktualnie zajęte przez komornika. Miesięczne wydatki wynoszą ok. [...] zł (energia elektryczna, opał, telefon, ubezpieczenie, lekarstwa, żywność, środki czystości, odzież); raty kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie opłaca mąż skarżącej. Odnośnie do stanu majątkowego podała, że posiada dom w budowie, działkę o powierzchni [...] m˛ obciążoną hipoteką jako zabezpieczenie kredytu budowlanego zaciągniętego wraz z mężem na kwotę [...]zł. Nadto posiada "udział pospadkowy" w lokalu mieszkalnym o pow. ok. [...] m˛ położonym w S., zamieszkiwanym prze babcię (skarżąca wskazała, że w związku z postępowaniem spadkowym została zobowiązana do zapłaty kwoty [...]zł i ok. [...] zł tytułem kosztów postępowania podatkowego) oraz działkę rolna o powierzchni ok. [...] ha w okolicy M.. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych w sprawie, kolejnym wezwaniem referendarza sądowego zobowiązano Skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów. Powyższe zobowiązanie obejmowało, podobnie jak poprzednie wezwanie: zeznanie podatkowe Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 i 2016 roku, zeznanie podatkowe męża Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 i 2016 roku; wyciągi z wszystkich rachunków bankowych Skarżącej za okres od 1 września do 20 listopada 2017 r.; wyciągi z wszystkich rachunków bankowych męża Skarżącej za okres od 1 września do 20 listopada 2017 r.; zaświadczenie pracodawcy Skarżącej o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia za okres ostatnich sześciu miesięcy; decyzję właściwego organu podatkowego ustalającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatków lokalnych, w tym podatku od nieruchomości, na 2017 rok; decyzję właściwego organu podatkowego ustalającej mężowi Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatków lokalnych, w tym podatku od nieruchomości, na 2017 rok. W ww. wezwaniu wyznaczono siedmiodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 12 grudnia 2017 r. Stosownie do wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2017 r. (data nadania) termin wyznaczony ww. wezwaniem referendarza, przedłużono zgodnie z wnioskiem do dnia 2 stycznia 2018 r. Skarżąca we wskazanym terminie, ani dotychczas nie przedłożyła wymaganych dokumentów. W dniu 17 stycznia 2018 r. (data nadania) Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie zobowiązania referendarza sądowego wskazując, że ze względów organizacyjnych nie była w stanie przygotować wszystkich dokumentów, a informację o przedłużeniu terminu otrzymała dopiero w dniu 10 stycznia 2018 r. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2018 r. referendarz sądowy odmówił przedłużenia terminu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienie z 28 marca 2017r.), które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowało swą prawną moc. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym całkowitym zakresie. Skarżąca uiściła tytułem wpisu od skargi w sprawie kwotę [...]zł (przelew z rachunku bankowego). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi, zatem postępowanie zainicjowane przedmiotowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podlegało umorzeniu w zakresie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt. I postanowienia. Z kolei w zakresie wniosku obejmującego koszty sądowe w pozostałej części oraz ustanowienie adwokata, należało stwierdzić, co następuje. Skarżąca złożyła w sprawie ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który podlegał rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a. Zgodnie jego brzmieniem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Przypomnieć wypada, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Wskazując na powyższe, zwrócenia uwagi wymaga, że uzasadnienie obecnego wniosku strony nawiązuje do pierwotnie złożonego. W związku z poprzednio złożonym wnioskiem Skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów celem wyjaśnienia jej wątpliwości płatniczych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że Skarżąca, występując po raz kolejny w sprawie o przyznanie prawa pomocy, powinna przedstawić wymagane wezwaniem dokumenty, aby tym razem umożliwić referendarzowi sądowemu dokonanie oceny aktualnej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej Skarżącej, która wyznacza jej możliwości płatnicze w sprawie. Skarżąca, pomimo kierowanego do niej kolejnego wezwania i przedłużenia terminu do wykonania kolejnego zobowiązania w sprawie, takich informacji nie przedłożyła, zatem uznać należało, że nie przedstawiła w sposób pełny i wyczerpujący swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, co w konsekwencji oznaczało, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w pkt. II sentencji.