I SA/Sz 867/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. - [...] przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E W związku ze skargą na opisane wyżej postanowienie, skarżąca K. O. złożyła [...] r. (data nadania) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała wówczas, że jej maż prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe z uwagi na rozdzielność majątkową w małżeństwie. Odnośnie do stanu majątkowego wskazała na odziedziczoną działkę rolną (pole) w okolicy M. o powierzchni około 1 ha bez możliwości podziału na mniejsze działki; według informacji z biur nieruchomości "niesprzedawlana", wartość około "[...]". Skarżąca podała, że nie ma oszczędności, a rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika; posiada wierzytelność – roszczenie o zachowek w wysokości "[...] tyś" - sprawa w toku. Jedyny dochód Skarżącej to wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, zajęte przez komornika. Z kolei jako stałe zobowiązania i wydatki wskazała ponoszone wydatki na utrzymanie domu: [...] zł energii elektryczna, [...] zł opał, [...] zł telefon, [...] zł ubezpieczenie domu. Zaznaczyła, że ratę kredytu w wysokości [...] zł spłaca jej mąż. Wydatki na utrzymanie Skarżącej i jej rodziny (lekarstwa, wyżywienie, środki czystości, odzież) wynoszą ok. [...] zł. Złożone oświadczenie uznano za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżącej i wezwaniem referendarza sądowego z dnia [...] r. zobowiązano ją do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej zarówno Skarżącej, jak i jej męża. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających źródła i wysokość dochodów, nie przedłożyła też wyciągów z rachunków bankowych, ani też dokumentów potwierdzających zajęcie wynagrodzenia za pracę, czy zajęcie rachunków bankowych. Wbrew wezwaniu Skarżąca nie wyjaśniła również sytuacji majątkowej i finansowej męża. Referendarz sądowy stwierdził, że takie zaniechanie uniemożliwiło ustalenie jakie są aktualne możliwości płatnicze Skarżącej w sprawie i postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przyznania prawa pomocy, wyjaśniając, iż Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie referendarza sądowego. Skarżąca złożyła w dniu [...] r. kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu [...] r. opłaciła należny w sprawie wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł (przelew k. 111). Pomimo kolejnego wezwania o dokumenty źródłowe Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, uiściła wpis od skargi, dlatego postanowienie postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] referendarz sądowy WSA w Szczecinie umorzył postępowanie w zakresie wniosku obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, a w pozostałym zakresie odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] WSA w S. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] r. W dniu [...] r. (data nadania k.171) Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym opłaty od skargi. Podała, że środki, które wpłaciła pochodziły z pożyczki od rodziny. Wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych od wniesionej skargi bez uszczerbku dla swego utrzymania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Skarżąca już po raz kolejny – trzeci - wystąpiła z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie. Pierwszy wniosek Skarżącej nie został uwzględniony i postanowieniem z dnia z [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca nie wykazała bowiem, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej wsparcia ze strony państwa; wbrew wezwaniu nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających przedstawione we wniosku twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie utrzymał to postanowienie w mocy (postanowienie z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...]). Drugi wniosek Skarżącej o prawo pomocy w tym samym zakresie, potraktowany przez referendarza sądowego WSA w Szczecinie jako wniosek o zmianę ww. postanowienia nie został uwzględniony. Z uwagi na opłacony wpis od skargi, postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] referendarz sądowy WSA w Szczecinie umorzył postępowanie w zakresie wniosku obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, a w pozostałym zakresie odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...]. Po raz kolejny, pomimo przedłużanego terminu, Skarżąca nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających sytuację finansową. Skarżąca złożyła w sprawie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując jedynie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych od wniesionej skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, nie dołączając żadnych dokumentów potwierdzających sytuację finansową i majątkową jej i męża. Podkreślenia wymaga, że w obu postępowaniach dotyczących wcześniej rozpatrywanych wniosków Skarżąca nie przedstawiła dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jej sytuacji finansowej co było bezpośrednim powodem wydania negatywnych dla strony rozstrzygnięć składanych wniosków. Fakt występowania już z żądaniami przyznania prawa pomocy w tej sprawie i zapoznanie się Skarżącej z wielokrotnie kierowanymi do niej wezwaniami w trybie art. 255 p.p.s.a. i postanowieniami oznacza, że była ona świadoma braków wywodzonych żądań w przedmiocie prawa pomocy. Miała zatem możliwość skorygowania uprzednich popełnianych niedociągnięć i uchybień przy wnoszeniu po raz kolejny o zwolnienie go od opłat i kosztów sądowych. Wskazać należy, że w sytuacji gdy strona skarżąca składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na identycznej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie oddalonym już rozstrzygnięciu i który de facto ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, zastosowanie znaleźć powinien art. 249a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się (por. postanowienia NSA: z dnia [...] r. sygn. akt I GZ [...], z dnia [...] r. o sygn. akt I GZ [...]; z dnia [...] r. o sygn. akt I GZ [...]; z dnia [...] r. o sygn. akt I GZ [...]; z dnia [...] r. o sygn. akt II GZ [...]; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia [...] r. o sygn. akt IV SA/Po [...], dostępnie w bazie orzeczeń NSA: [...]). W okolicznościach niniejszej sprawy rozpoznawanie wniosku Skarżącej stało się zbędne i nieuzasadnione. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. art. 249a p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia.