I SA/Sz 868/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Prezydent Miasta występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela, po uprzednim doręczeniu upomnienia Nr [...] z dnia [...], wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości od osób fizycznych (rata 03/08, 04/08) w łącznej wysokości [...] wraz z ustawowymi odsetkami. Jako podstawa egzekwowanego świadczenia został podany art. 2 i 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008r. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu G.S. w dniu 16 lutego 2009r. Pismem z dnia 18 lutego 2009r. zobowiązany wniósł zarzut nieistnienia obowiązku na prowadzone postępowanie egzekucyjne i zawnioskowała o umorzenie postępowania i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. W uzasadnieniu zarzutów zobowiązany podał, że została z nim w dniu 3 września 2004r. zawarta umowa dzierżawy nieruchomości położonej w [...], która obowiązywała do 31 sierpnia 2004r. Na podstawie podpisanego aneksu umowa została przedłużona do dnia 31 grudnia 2007r. w związku z czym umowa uległa rozwiązaniu i obowiązek zapłaty czynszu dzierżawnego wygasł. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta uznał wniesione zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku winien okazać dowody, że obowiązek nigdy nie powstał, albo powstał, ale wygasł z powodu zaistnienia określonych okoliczności. Organ podał, że zobowiązany jest posiadaczem działki położonej przy ul. [...] bez tytułu prawnego, a jak wynika z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych posiadacz taki jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Pismem z dnia 27 marca 2009r. zobowiązany G.S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawnioskował o jego uchylenie i wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W uzasadnianiu zażalenia zostało podane, że podstawą zarzutu może być nieistnienie obowiązku, które daje podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nadto zobowiązany wskazał, że łącząca strony umowy uległa rozwiązaniu w związku z czym wygasł obowiązek zapłaty czynszu dzierżawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając zażalenie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest "zarzut". Zgodnie z pouczeniem zawartym w tytule wykonawczym zarzut wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanym przepisie. W przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego w ustawowym terminie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy, organ egzekucyjny stosownie do trybu określonego w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, wydaje postanowienie dopiero po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela podjętego w formie postanowienia, które to rozstrzygnięcie jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W/w artykuł enumeratywnie wymienia jakie okoliczności mogą stanowić podstawę zarzutu, katalog ten jest wyczerpujący i zamknięty. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Zobowiązany G.S. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na zakończenie z dniem 31 grudnia 2007r. obowiązywania zawartej umowy dzierżawy i wygaśniecie obowiązku zapłaty czynszu dzierżawnego. Zobowiązany wskazując na zarzut nieistnienia zobowiązania nie wskazał jakiego rodzaju okoliczności, które to uzasadniają tj. czy obowiązek nie istnieje, bo nigdy nie powstał, czy też powstał, ale wygasł z określonego powodu. Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustosunkowując się do pozostałych twierdzeń skarżącego stwierdziło, że na podstawie art. 29 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem fakt zakończenia obowiązywania umowy, a tym bardziej wygaśniecie obowiązku zapłaty czynszu nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż argumenty tego rodzaju winny zostać wskazane w odwołaniu od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego G.S. wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że postanowienie jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż wskazuje, że zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku winien okazać okoliczności, które to uzasadniają, a które to okoliczności zostały przez Skarżącego wskazane w zarzutach i w zażaleniu. Okolicznością tą jest fakt wygaśnięcia umowy dzierżawy, z której obowiązek wynikał. Skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło wszelkich kroków w celu dokładanego wyjaśnienia sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o jego wstrzymanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.). Przyczyny wniesienia zarzutów zostały wymienione taksatywnie w powołanym wyżej art. 33 co oznacza, że można je wnieść tylko z tych przyczyn. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Natomiast według art. 34 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1); jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a); na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2). Z kolei art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje, że o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa ta lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Ponadto, w myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ww. ustawy nie stanowią inaczej. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że przed rozpatrzeniem zarzutów przez organ egzekucyjny, stanowisko w tym zakresie zajmuje wierzyciel. Wypowiedź wierzyciela następuje w formie postanowienia. Podstawa prawna statuująca taką formę zajęcia stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów zawarta jest w art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Potwierdza ją art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który ściśle rzecz ujmując stanowi podstawę do zaskarżenia takiego postanowienia. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut wymieniony w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, to znaczy nie istnienia obowiązku egzekucyjnego przez to, że umowa dzierżawy, z której jego obowiązek wynikał wygasła. Wobec twierdzenia skarżącego należy zwrócić uwagę, że nie tylko fakt obowiązywania umowy powoduje istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, taki obowiązek, to co wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze istnieje również w sytuacji posiadania nieruchomości bez tytułu prawnego. Wobec zarzutu strony skarżącej, iż Kolegium nie podjęło wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, to wskazać należy, że stosownie do art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku należy do zagadnień związanych z zasadnością i wymagalnością obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tej zatem kwestii wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wynika z niej, że skarżący posiada bez tytułu prawnego część nieruchomości płożonej przy ul. [...] o pow. 903m2 , której właścicielem jest Gmina Miasto. Wierzyciel przyznaje, że umowa dzierżawy wygasła z dniem 31 lipca 2007r. Jednakże z informacji uzyskanej z Wydziału Gospodarki Nieruchomościami wynika, że do dnia sporządzenia wypowiedzi wierzyciela nie doszło do przekazania gruntu, zatem obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości pomimo wygaśnięcia umowy dzierżawy ciąży nadal na skarżącym jako na osobie posiadającej nieruchomość bez tytułu prawnego. Wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżone postanowienie nie narusz prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.