I SA/Sz 870/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-07-27
Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Maria Dożynkiewicz, Krystyna Zaremba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji podatkowej jest dopuszczalne, jeśli decyzja została doręczona stronie postępowania, mimo że strona ustanowiła pełnomocnika, a decyzja nie została doręczona temu pełnomocnikowi?Ratio decidendi
Odwołanie od decyzji podatkowej jest niedopuszczalne, jeśli decyzja została doręczona stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, a decyzja nie została doręczona temu pełnomocnikowi. W takiej sytuacji decyzja nie weszła skutecznie do obrotu prawnego, a odwołanie zostało wniesione przedwcześnie. Skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
J. K. ustanowił pełnomocnika (doradcę podatkowego) do reprezentowania go w postępowaniu podatkowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe, która została doręczona J. K., a nie jego pełnomocnikowi. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania J. K. od tej decyzji, uznając, że doręczenie jej stronie zamiast pełnomocnikowi czyni je bezskutecznym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.),, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. o d d a l a skargę
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] r. nr [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez J. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. nr [...] określającej J. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że J. K. złożył w urzędzie skarbowym w dniu [...] r. pełnomocnictwo upoważniające H. S. - doradcę podatkowego - do dokonywania w jego imieniu czynności faktycznych i prawnych związanych z postępowaniem prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał [...] r. decyzję określającą J. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Powołując się na brzmienie przepisu art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że dokonane doręczenie tej decyzji do rąk podatnika czyni je bezskutecznym wobec ustanowionego [...] r. pełnomocnika i oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawego.
Wskazując na treść przepisu art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że niedopuszczalność odwołania w sprawie spowodowana została brakiem przedmiotu odwołania, tj. decyzji, od której strona mogłaby wnieść odwołanie.
W skardze na wyżej opisane postanowienie, domagając się jego uchylenia, skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu, że zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że niedoręczenie decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi stanowi naruszenie przepisu art. 211 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej; pominięcie pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu pozbawiło go możliwości skorzystania z procesowych uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, nie istnieją podstawy do stwierdzenia, ze zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy strona mogła skutecznie wnieść odwołanie od decyzji, którą jej doręczono w sytuacji, gdy była ona reprezentowana w sprawie przez pełnomocnika.
Zgodnie z art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia. Data wydania decyzji wskazuje, że w tym dniu sporządzona została decyzja, a zatem wyrażony został akt woli organu podatkowego w indywidualnej sprawie podatkowej. Nie jest to jednak data równoznaczna z tą, od której organ i strona będą związani decyzją. Związanie decyzją wywołuje skutki dopiero w chwili wprowadzenia jej do obrotu prawnego, tzn. z chwilą doręczenia decyzji stronie.
Przepis art. 145 Ordynacji podatkowej stanowi, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2).
Mimo że ustanowienie pełnomocnika nie daje mu przymiotu strony, musi on być traktowany jako postać pierwszoplanowa; doręczenie pisma stronie podczas gdy w sprawie ustanowiła ona pełnomocnika ma jedynie ten skutek, że strona poinformowana została o treści pisma. Natomiast skutki prawne, w tym w szczególności bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego związane są z data skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji stronie postępowania nie ma w takiej sytuacji żadnego znaczenia procesowego.
Słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że niedopuszczalne jest odwołanie J. K. od decyzji, która została jemu doręczona w sytuacji, gdy podatnik był reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania.
Odwołanie J. K. jest niedopuszczalne z powodu braku przedmiotu odwołania, tj. decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie, która wprawdzie została wydana [...] r., jednak nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego.
Skoro decyzja organu podatkowego nie została skutecznie doręczona, to nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, tak więc odwołanie to jest niedopuszczalne również z tej przyczyny, że zostało wniesione przedwcześnie.
Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 211 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi oraz pominięcie pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu, nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest bowiem skarga na postanowienie organu odwoławczego stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wobec braku przedmiotu odwołania, a zarzuty te mogłyby mieć znaczenie w razie merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie nie narusza więc prawa.
Skargę jako niezasadną należało więc na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło