I SA/Sz 874/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-09-24

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą fizyczną, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i małoletniego syna, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę jest w całości przeznaczany na bieżące utrzymanie dwuosobowej rodziny (siebie i małoletniego syna). Ponadto, posiada znaczące zadłużenie, jest wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych, a prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. W świetle tych okoliczności, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jest uzasadnione na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A. C. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. dotyczącą podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Jako podstawę wniosku podała trudną sytuację finansową, wynikającą z niskich dochodów z umowy o pracę, konieczności utrzymania małoletniego syna, braku majątku, zadłużenia oraz prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. A. C., składając skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, który to wniosek rozszerzyła obejmując jego zakresem całość kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych nawet w części bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i małoletniego syna. Wynagrodzenie za pracę stanowi jedyny dochód skarżącej, który w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie siebie i syna. Skarżąca wskazała, że od kwietnia 2014 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć i przeznaczyć na koszty sądowe, sama wychowuje syna. Skarżącej doraźnie pomagają rodzice. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z synem – J. J. C., który uczęszcza do szkoły podstawowej i nie osiąga żadnych dochodów. Dochody skarżącej to kwota [...] zł miesięcznie netto z tytułu umowy o pracę. Skarżąca podała, że ponosi następujące miesięczne wydatki: czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz - w granicach [...] zł, [...] zł na zakup artykułów dla dziecka, [...] zł wyżywienie i środki higieniczne. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada zadłużenie wobec urzędu skarbowego i podmiotów prywatnych w kwocie ok. [...] zł, jest wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych, w stosunku do skarżącej prowadzone są postępowania egzekucyjne, które są umarzane ze względu na ich bezskuteczność. Do wniosku skarżąca dołączyła: zaświadczenie pracodawcy z dnia 2.07.2015 r.; kopie rocznych zeznań podatkowych za 2014 r. (PIT/B, PIT -36L, PIT-37, w których zadeklarowała przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł); wydruk internetowy z CEIDG z 2.07.2015 r. (z którego wynika zawieszenie działalności gospodarczej od 30.04.2014 r.); faktury VAT, dowody wpłat, pismo spółdzielni mieszkaniowej, obrazujące miesięczne wydatki na lokal mieszkalny (należący do J. C.); kopię postanowienia komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 30.06.2014 r.; kopię zaświadczenia o dokonaniu w dniu 25.08.2014 r. wpisu dłużnika do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych; kopie dwóch zawiadomień komornika sądowego z 20.08.2015 r. o zajęciu rachunku bankowego skarżącej w [...] Bank Polska S.A. na wniosek wierzyciela [...] SA w K. na łączną kwotę [...] zł (tytuły KM 4445/14, KM2993/14); Wykonując wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń, obrazujących sytuację finansową i rodzinną, skarżąca przedłożyła: - kopię postanowienia Sądu Rejonowego – Centrum w S., XIII Wydziału Gospodarczego z dnia 22.07.2014 r., sygn. akt [...] o wpisie do Krajowego Rejestru Dłużników zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2012 r. wraz z odsetkami, kosztami upomnienia i egzekucyjnymi w kwocie [...] zł; - kopie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 15 lipca 2015 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z tytułu należności w podatku VAT na łączną kwotę [...] zł; Skarżąca złożyła także dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśniła, że nie jest w stanie przedłożyć wyciągów z rachunków bankowych związanych ze spłatą kredytu za okres od 19 maja 2015 r. do 19 sierpnia 2015 r., ponieważ nie jest w stanie obecnie pokryć kosztów związanych z uzyskaniem tego rodzaju dokumentacji. Oświadczyła też, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie jest też rozwiedziona, nie otrzymuje żadnych alimentów od ojca dziecka ani nawet nie utrzymuje z nim kontaktów. Skarżąca sama wychowuje i utrzymuje małoletniego syna. Wnioskodawczyni wskazała nadto, że pomoc, którą uzyskuje od rodziców ma charakter symboliczny i doraźny, sprowadza się do sporadycznych drobnych upominków bądź poczęstunków. A. C. oświadczyła również, że nie jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w P. ul. [...]. Odnośnie spłat rat kredytu skarżąca wyjaśniła, że z powodu braku środków finansowych nie były dokonywane żadne spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, zaś łączna zaległość z tytułu kredytów wynosi ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiega się skarżąca w niniejszej sprawie - następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojego małoletniego syna. Ze złożonego oświadczenia, a także z akt sprawy wynika, że miesięczny dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł netto. Skarżąca nie wykazała majątku mogącego przynosić pożytki ani oszczędności. Dwuosobowa rodzina, ponosi standardowe koszty utrzymania, które pochłaniają cały dochód skarżącej. Wnioskodawczyni zaprzestała spłacania swoich zobowiązań, jest wpisana do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, wykazane zadłużenie wynosi ok. [...] zł. Prowadzone wobec skarżącej egzekucje są umarzane ze względu na ich bezskuteczność. W tej sytuacji jest oczywiste, biorąc pod uwagę wysokość wpisu sadowego należnego w niniejszej sprawie ([...] zł) oraz dalsze ewentualne koszty sądowe, że skarżąca będzie mieć problemy z poczynieniem oszczędności na pokrycie tak wysokich kosztów sądowych. Nie można także pominąć, że strona samotnie wychowuje małoletniego syna, w którego utrzymaniu jedynie w minimalnych zakresie pomagają jej rodzice. Mając na względzie powyższe, należało uznać, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie w całości. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło