I SA/Sz 875/25
PostanowienieWSA w Szczecinie2026-03-06
Skład orzekający: Elżbieta Dziel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, może być uznana za skuteczną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie posiada on pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed sądem?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, ustanowionego wyłącznie w postępowaniu podatkowym i dla jego celów, podlega odrzuceniu, jeśli nie posiada on pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak zdolności procesowej strony, nieuzupełniony przez właściwego przedstawiciela, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Pełnomocnik szczególny N. Spółki z o.o. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. Sąd wezwał pełnomocnika do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego umocowanie do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym, wskazując, że ustanowiony kurator był umocowany jedynie do postępowania podatkowego. Pełnomocnik przedłożył dokumentację, która nie potwierdziła jego umocowania do reprezentacji sądowej. W międzyczasie postępowanie o ustanowienie kuratora zostało umorzone, a spółka nadal nie posiadała zarządu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 6 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2025 r. znak [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do grudnia 2020 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Tymczasowy pełnomocnik szczególny N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w piśmie z 12 listopada 2025 r. wniósł
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 14 października 2025 r. znak
3201-IOV2.4103.22.2025.16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy
od czerwca do grudnia 2020 r.
W związku z informacją zawartą w Krajowym Rejestrze Sądowym,
w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 9 stycznia 2026 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania odpisu postanowień Sądu Rejonowego [...] z 22 września 2023 r. sygn. akt [...] oraz z 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt [...] wraz
z uzasadnieniem, celem ustalenia zakresu reprezentacji pełnomocnika lub
do nadesłania innego dokumentu, z którego wynika upoważnienie do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi lub wojewódzkim sądem administracyjnym - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a).
W piśmie z 28 stycznia 2026 r. adw. B. B. – działając jako tymczasowy pełnomocnik szczególny spółki – wykonując wezwanie, przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S. XIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z 22 września 2023 r. sygn. akt
[...] i z 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt [...] w sprawie ustanowienia dla spółki kuratora, a także pismo Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 25 sierpnia 2025 r. oraz pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z 25 sierpnia 2025 r. dotyczące wyznaczenia adwokata
do reprezentowania w charakterze tymczasowego pełnomocnika szczególnego spółki
– do czasu ustanowienia kuratora.
W związku z wniesioną skargą przez ww. tymczasowego pełnomocnika
- ustanowionego na podstawie art. 138n § 2 Ordynacji podatkowej - oraz dostrzeżonym brakiem pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi oraz działania w imieniu strony skarżącej, wezwaniem z 3 lutego 2026 r. zobowiązano adwokata B. B. do przedstawienia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu
do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, w terminie 30 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wskazano pełnomocnikowi, że z nadesłanego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia
22 września 2023 r. sygn. akt sygn. akt [...] wynika,
że został on ustanowiony kuratorem skarżącej spółki wyłącznie z prawem do jej reprezentowania w toku prowadzonego postępowania podatkowego (brak reprezentacji przed sądami administracyjnymi).
Odpowiadając na wezwanie, pełnomocnik powołał się na uprzednio przesłaną dokumentację do tutejszego sądu. Ponadto zasygnalizował, że z wiadomości uzyskanej od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. wynika, że całość korespondencji dotyczącej m.in. umocowania została w oryginale przekazana bezpośrednio do sądu wraz ze skargą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – zwanej dalej: p.p.s.a.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności
w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 58 § 2 p.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca spółka w chwili wniesienia skargi (12 listopada 2025 r.) nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentowania. Skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w S.
na wniosek organu podatkowego w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. – zwanej dalej: o.p.). Tymczasowy pełnomocnik szczególny został wyznaczony wyłącznie
w postępowaniu podatkowym i dla realizacji celów postępowania podatkowego, a nie sądowego (por. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 807/23, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2020 r. sygn. akt I FSK 1215/20 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (m.in. orzeczeń Sądu Rejonowego [...] w S. , pism Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., pisma ORA w S.), a także z danych z powszechnie dostępnego rejestru Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynika, że 12 kwietnia
2024 r. został powołany kurator, który (z przerwą) działał do 12 sierpnia 2025 r. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w S.
z 22 września 2023 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...], a także postanowienia Sądu Rejonowego [...]
w S. z 12 kwietnia 2024 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...] został ustanowiony dla N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kurator w osobie adw. B. B. w celu podjęcia czynności zmierzających do niezwłocznego powołania zarządu spółki oraz
do reprezentowania spraw spółki w toku prowadzonego postępowania podatkowego
w sprawie podatku od towarów i usług za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., [...]. Podkreślić należy, że organ podatkowy wystąpił do ORA w S. o wyznaczenie adwokata do reprezentowania w charakterze tymczasowego pełnomocnika szczególnego spółki tylko do czasu ustanowienia kuratora przez sąd. Następnie w piśmie z 27 listopada 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. cofnął wniosek o ustanowienie kuratora. Natomiast Sąd Rejonowy [...] wniosek uwzględnił i postanowieniem z 28 listopada 2025 r. sygn. akt [...] umorzył postępowanie o ustanowienie kuratora dla N. sp. z o.o.
Wobec powyższego stwierdzić należy nie tylko to, że sąd nie ustanowił kuratora (umarzając postępowanie o ustanowienie kuratora), który byłby umocowany do reprezentowania spółki w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ponadto zauważyć trzeba, że odpowiadając na wezwanie sądowe, pełnomocnik nie przedłożył żadnego dokumentu upoważniającego go do działania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym, ani dokumentu wskazującego, że braki w reprezentującym spółkę organie zostały uzupełnione. Również aktualnie (dane z KRS na dzień 5 marca 2026 r.) skarżąca spółka nie ma zarządu i nie ustanowiono dla niej kuratora.
Jednocześnie podnieść należy, że w sprawie nie będzie miał zastosowania
art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Obowiązek zawieszenia postępowania dotyczy postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącą zadość wymaganiom pisma
w postępowaniu sądowym, a także spełniającą inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą,
że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym.
Odnosząc się do zawartego w pismach tymczasowego pełnomocnika szczególnego wniosku o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazać należy, że stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych
w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jak już wyżej wspomniano, tymczasowy pełnomocnik szczególny został wyznaczony w postępowaniu podatkowym i dla realizacji celów postępowania podatkowego, a nie sądowego. Nie jest zatem pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 250 § 1 p.p.s.a. i nie przysługuje mu w związku z tym wynagrodzenie. Kwestię ustalenia przez organ podatkowy wynagrodzenia oraz kosztów tymczasowego pełnomocnika szczególnego reguluje natomiast art. 138n § 3 o.p.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie
art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło