I SA/Sz 876/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu 10 stycznia 2012 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Ś, dalej "ZUS", wpłynął wniosek R P w sprawie umorzenia zaległości z tytułu odsetek od nieopłaconych składek z uwagi na jego trudną sytuacją zdrowotną i finansową. R P wskazał, że nie wiedział o istniejącym zadłużeniu wobec ZUS. Zainteresowany złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym wraz z odpowiednimi dokumentami, dotyczącymi jego i żony B P. W dniu 27 lutego 2012 r., decyzją ZUS odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek w wysokości [...] zł. Strona złożyła w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek. W dniu 15 czerwca 2012 r. ZUS utrzymał własną decyzję z dnia 27 lutego 2012 r. odmawiającą stronie umorzenia zaległych odsetek. Ww. decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 29 listopada 2012 r. wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 710/12, w którym uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 15 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji, sąd wskazał, że organ nie rozważył i nie ocenił należycie istotnych dla sprawy okoliczności, w tym aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego i członków jego rodziny. Ponadto, według sądu, organ winien uwzględnić w swoich rozważaniach okoliczności dotyczące spłaty zaległych odsetek, zaś wielkość kwoty tych odsetek winna jednoznacznie wynikać z treści uzasadnienia decyzji. W dniu 1 lipca 2013 r. ZUS wydał decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 27 lutego 2012 r. i odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek od lutego 2002 r. do stycznia 2009 r. wyliczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 10 stycznia 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ przedstawił stan faktyczny sprawy i szczegółowo przeanalizował stan majątkowy oraz zdrowotny strony i jego rodziny. Organ przytoczył brzmienie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i wyjaśnił ich treść. Organ wskazał, że nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej strony, jednak oceniając całokształt okoliczności, podjął decyzję o odmowie umorzenia zaległych składek i ją uzasadnił. Odnośnie odsetek, organ wyjaśnił, że w decyzji z dnia 27 lutego 2012 r. nieprawidłowo została wskazana kwota naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 10 stycznia 2012 r. odsetek wraz z wskazaniem okresu, od którego zostały one naliczone. Powyższe stało się powodem wydania orzeczenia reformatoryjnego. R P złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że czuje się skrzywdzony przez niewłaściwe, jego zdaniem, postępowanie ZUS. Wskazał, że według niego, organ nie zastosował się do wskazówek płynących z wyroku WSA w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 710/12. Skarżący wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotne, a odmowa umorzenia odsetek przez ZUS pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb osobistych. ZUS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym zarówno Sąd orzekający w sprawie, jak i ZUS związane były wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 710/12. W wytycznych co do dalszego postępowania, sąd zalecił ZUS, oprócz rozważania aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego i jego rodziny, również rozważanie okoliczności dotyczących spłaty zaległych odsetek, w tym sąd wskazał, że wielkość kwoty tych odsetek winna jednoznacznie wynikać z treści uzasadnienia decyzji. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ZUS nie zawarł w zaskarżonej decyzji rozważenia kwestii dotyczącej odsetek. Wskazanie w sentencji decyzji wysokości odsetek od nieopłaconych składek w okresie od lutego 2002 r. do stycznia 2009 r. wyliczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 10 stycznia 2012 r. oraz ogólnikowe powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na fakt błędnego wskazania wysokości tych odsetek i okresu w decyzji z dnia 27 lutego 2012 r. nie wypełnił, według Sądu, w należyty sposób wskazań zawartych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r. Za wypełnienie ww. wskazań nie można uznać dokumentów zawartych w aktach sprawy dotyczących rozliczenia konta ubezpieczonego, gdyż dopiero przeanalizowanie tych danych przez organ w decyzji, spełniać będzie wymagania art. 107 Kpa w zakresie prawidłowo sporządzonego uzasadnienia decyzji. Zdaniem Sądu, organ niezależnie od tego jaką decyzję podejmie w kwestii wniosku skarżącego o umorzenie odsetek, powinien odnieść wielkość tych odsetek do daty wydawanej decyzji, gdyż decyzja w tym zakresie może dotyczyć jedynie wymagalnych odsetek (należne, nieprzedawnione itp.). W uzasadnieniu takiej decyzji organ powinien wskazać wysokość tych odsetek i okres z dnia złożenia wniosku, i o ile zaszły zmiany w wysokości tych odsetek czasie rozpoznawania wniosku- wysokość i okres tych odsetek na dzień wydawania decyzji. Aktualne również pozostają uwagi sądu zawarte w ww. wyroku w zakresie rozważanie bieżącej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego oraz jego rodziny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ZUS zobowiązany jest na podstawie art. 153 ppsa do zastosowanie się do oceny i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r., jak i wskazań zawartych w niniejszym wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę, ZUS winien wziąć pod uwagę aktualną sytuację majątkowa i zdrowotną państwa R i B P. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa, uznając, że ww. naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję. Powyższe postępowanie sądowe zwolnione jest z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit.e ppsa. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów związanych z dojazdem pełnomocnika skarżącego- B P do sądu z uwagi na niezłożenie przez pełnomocnika takiego wniosku.