I SA/Sz 876/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 216 § 1 i art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "o.p."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: "Kolegium") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A.S. (dalej: "Skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do kwietnia 2016 r. w łącznej kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że ww. decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 czerwca 2016 r., zawierająca pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych oraz o terminie do złożenia odwołania, została doręczona Skarżącemu w dniu 1 lipca 2016 r., w trybie określonym przepisem art. 148 § 1 o.p. Przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 o.p., czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem z dniem 15 lipca 2015 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym - listem poleconym - w dniu 18 lipca 2016 r. W tym stanie sprawy, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i w rezultacie pozostawiło odwołanie Skarżącego bez merytorycznego rozpatrzenia. Pismem z 30 lipca 2016 r., uzupełnionym pismem z 3 sierpnia 2016 r., Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ostateczne postanowienie Kolegium, w której zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie i nadużycie prawa, działające na szkodę interesu prawnego Skarżącego i jego rodziny. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zaskarżony akt nie odpowiada prawdzie, albowiem (cyt.) "odrzucone pisma zostały faktycznie wysłane w dniu 02.07.2016 r. do Skarbnika M. – kopia przekazu ponieważ Skarbnik na spotkaniu rozjemczym zaproponował umorzenie zadłużenia i uruchomienie procedury oddłużeniowej". Ponadto Skarżący wskazał na inne okoliczności, związane m.in. z prowadzonym wobec niego postępowaniem egzekucyjnym, niezwróconą przez organ nadpłatą w kwocie ok. [...] zł oraz jego aktualną sytuacją finansową, materialną i rodzinną. Do skargi Skarżący dołączył szereg załączników, w tym kserokopie dowodów nadania pism – w dniu 2 lipca 2016 r. do (cyt.) "Skarbnika UM [...] S. L. " oraz 18 lipca 2016 r. do (cyt.) "Urzędu Miasta [...] ". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu (decyzji albo postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127). Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt o charakterze procesowym, tj. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe wskazać należy, ze zgodnie z art. 223 § 2 o.p. odwołanie, jako wnoszony za pośrednictwem organu podatkowego pierwszej instancji środek zaskarżenia decyzji tego organu (art. 220 § 1), wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie tej decyzji. Zachowanie tego terminu jest warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania. Przy czym, w szczególności termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym (art. 12 § 6 pkt 2 o.p.). Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa. Jest zatem obowiązkiem organu odwoławczego zbadanie - przed przystąpieniem do rozpatrzenia sprawy - czy określone odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym przepisami prawa. Stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie, nakłada na organ odwoławczy - w sytuacji, gdy na stosowny wniosek zainteresowanego uchybiony termin nie został przywrócony - obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 o.p.) i mającego zarazem walor ostateczności (art. 228 § 2). Z kolei, o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment podjęcia tego postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia zdiagnozowania stanu dochowania lub niedochowania czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym. Organ nie ustala natomiast okoliczności i przyczyn, które spowodowały uchybienie terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 1137/12 i powołane tam orzecznictwo, LEX nr 1320510). Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, o ile termin ten nie zostanie we właściwym trybie przywrócony, zamyka stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed organem wyższej instancji. Wydając zatem takie postanowienie, organ winien mieć pewność, że do uchybienia terminu faktycznie doszło a okoliczności te winny wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. Z akt rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji z dnia 27 czerwca 2016 r. została doręczona Skarżącemu prawidłowo, w trybie przewidzianym w art. 148 § 1 o.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem, pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję doręczono do rąk Skarżącego, pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń, w dniu 1 lipca 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym Skarżący osobiście pokwitował odbiór przesyłki). Zaznaczenia przy tym wymaga, że kwestionowana w odwołaniu decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Pouczenie to wskazywało, że odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Z uwagi na to, że skuteczne doręczenie ww. decyzji miało miejsce 1 lipca 2016 r., czternastodniowy termin do złożenia odwołania upływał z dniem 15 lipca 2016 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem ustawowo wolnym od pracy. Odwołanie od decyzji, opatrzone datą 1 lipca 2016 r., zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 18 lipca 2016 r. (vide: koperta z odciskiem stempla urzędu pocztowego i numerem nadawczym:[...] ). Nadane w ten sposób pismo Skarżący opatrzył własnoręcznie następującymi opisami (cyt.): "Dowód złożenia odwołania od spłaty zadłużenia do umorzenia całości włącznie" (pierwsza strona pisma), "Wnoszę odwołanie do sądu administracyjnego w [...] zgodnie z wnioskami zawartymi w piśmie" (ostatnia strona pisma). W tym miejscu podkreślić należy, że ani z akt sprawy, ani z dokumentów dołączonych przez Skarżącego do skargi nie wynika, aby w terminie otwartym do złożenia odwołania Skarżący wniósł odwołanie za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...]. Przedłożone przez Skarżącego, wraz ze skargą, egzemplarz pisma z dnia 1 lipca 2016 r. (z odręczną adnotacją Skarżącego: "wysłano 02.07.2016 r.") oraz kserokopia dowodu nadania listu poleconego w dniu 2 lipca 2016 r. stwierdzenia tego nie podważają. Z przedstawionego pisma nie wynika bowiem, że stanowi ono odwołanie, zaś wskazana przesyłka skierowana została do Skarbnika Miasta [...] , który nie jest organem w rozumieniu art. 170 § 2 o.p. W tej sytuacji uznać należało, że wniesienie środka odwoławczego przez Skarżącego nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego złożenia. Wskazania przy tym wymaga, że, składając odwołanie, Skarżący nie wystąpił do Kolegium z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, Kolegium było zobligowane do wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Wydanie takiego postanowienia nie zależy bowiem od woli i uznania organu, lecz stanowi jego obowiązek. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.