I SA/Sz 879/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-02-02
Skład orzekający: Marian Jaździński, Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmowna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności dotyczących wyłączenia pracowników organu oraz oceny ważnego interesu zainteresowanego?Ratio decidendi
Decyzja Prezesa KRUS została wydana z naruszeniem przepisów art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ ci sami pracownicy uczestniczyli zarówno w rozpatrywaniu wniosku o umorzenie składek, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co narusza zasadę bezstronności. Ponadto organ nie ustosunkował się do przesłanki ważnego interesu zainteresowanego wynikającej z faktu otrzymywania przez skarżącego świadczenia emerytalnego z ZUS, co stanowiło naruszenie art. 41a ust.1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec tych naruszeń sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowaniem wymogów proceduralnych i merytorycznych.Stan faktyczny
P.S. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I kwartału 1996 r. do I kwartału 2003 r. Prezes KRUS odmówił umorzenia, powołując się na brak przesłanek. P.S. podniósł, że w tym czasie podlegał także ubezpieczeniu ze stosunku pracy i otrzymuje emeryturę z ZUS, co powinno być uwzględnione. Organ nie uwzględnił tych okoliczności i wydał decyzję odmowną, która została zaskarżona do WSA w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 29 września 2010 r. i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowaniem wymogów proceduralnych i merytorycznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, po rozpoznaniu wniosku P.S. z dnia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] Nr [...] odmawiającej umorzenia należności wobec Kasy w kwocie [...] za okres od I kwartału 1996 r. do I kwartału 2003 r., powołując jako podstawę przepis art. 41a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), odmówił umorzenia należności wobec Kasy w kwocie [...] ([...] składki + [...] odsetki) za okres od I kwartału 1996 r. do I kwartału 2003 r.
Uzasadniając swoją decyzję, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazał, że z ww. przepisu wynika, iż Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem rolnika, uwzględniając jego możliwości płatnicze, może umorzyć w całości lub części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli zaległości te powstały na skutek niezawinionych przez płatnika okoliczności.
Dalej, organ ten wskazał, że w dniu 13 sierpnia 2010 r. wpłynął do OR KRUS w K. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności wobec Kasy. W wyniku rozpoznania tego wniosku w sprawie ustalono, że - zgodnie z przepisami art. 7 i art. 16 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - ubezpieczeniu z mocy ustawy podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar powyżej 1 ha przeliczeniowego, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Z przekazanych przez Urząd Gminy w W. dokumentów wynika, że P.S. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,99 ha fizycznych, co stanowi 3,58 ha przeliczeniowych i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1991 r. z mocy ustawy. P.S. od roku 1993 był systematycznie informowany o istniejącym zadłużeniu na koncie. Podczas przeprowadzanych wizytacji w gospodarstwie rolnym z rolnikiem były prowadzone rozmowy w sprawie zadłużenia. Placówka Terenowa KRUS wdrożyła szereg postępowań (egzekucyjne, zabezpieczające) zmierzających do wyegzekwowania należności. W maju 2005 r. P.S. złożył w organie świadectwo pracy stwierdzające zatrudnienie poza gospodarstwem rolnym w okresie od 6 stycznia 2003 r. do 7 stycznia 2004 r. i decyzję z dnia [...] o przyznaniu od 1 stycznia 2004 r. emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie tych dokumentów - zgodnie z art. 3a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - została wydana decyzja o ustaniu ubezpieczenia społecznego od 1 kwietnia 2003 r. (ubezpieczenie ustaje z końcem kwartału, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu).
Dalej, organ ten wskazał, że - według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 września 2009 r. - obowiązek opłacania składki powstawał z pierwszym dniem kwartału, w którym powstało ubezpieczenie, a ustawał z ostatnim dniem kwartału, w którym ustało ubezpieczenie. P.S. w czerwcu 2005 r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie odsetek, lecz decyzją Prezesa Kasy odmówiono umorzenia odsetek, a całość zadłużenia objęto układem ratalnym, który wygasł w związku z nieopłaceniem rat w wyznaczonych wysokościach i terminach. Ponadto, w listopadzie 2005 r. do Placówki Terenowej wpłynęła ręcznie sporządzona umowa dzierżawy, z której wynikało, że grunty rolne były wydzierżawione od roku 1994 i w związku z tym P.S. wniósł o wyłączenie z ubezpieczenia społecznego rolników. Ze względów formalnych (brak rejestracji w ewidencji gruntów) wydano decyzję odmawiającą wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Od tej decyzji dłużnik odwołał się do Sądu Okręgowego w S., który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007 r. oddalił odwołanie. Następnie, P.S. kilkakrotnie występował z wnioskami o umorzenie należności. W sprawach wydane zostały decyzje odmawiające umorzenia należności wobec Kasy. Od kolejnej decyzji Prezesa Kasy, z dnia [...] odmawiającej umorzenia należności, została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r. o sygn. akt I SA/Sz 903/09 decyzję tę uchylił oraz poprzedzającą ją decyzję dnia[...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu przeprowadzono dowód z akt emerytalnych ZUS w celu ustalenia okoliczności związanych z podleganiem ubezpieczeniu społecznemu rolników. ZUS poinformował, że P.S. zgłoszony był do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w okresie od 6 stycznia 2003 r. do 7 stycznia 2004 r. i okres ten został uwzględniony w ubezpieczeniu społecznym rolników, jak również o możliwości złożenia dokumentu potwierdzającego opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników w celu przeliczenia wypłacanego przez ZUS świadczenia. Po zakończeniu postępowania, Prezes Kasy ponownie wydał decyzję z dnia [...] o odmowie umorzenia zaległości, od której to decyzji P.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzasadniając go wykonywaniem pracy poza gospodarstwem rolnym i podleganiem z tego tytułu innemu ubezpieczeniu społecznemu.
Dalej, organ ten stwierdził, że przedłożone wraz z wnioskiem zeznania świadków i świadectwa pracy P.S. za okres od 01.04.1965 r. do 30.04.1973 r., od 25.07.1973 r. do 31.01.1975 r. i od 11.02.1975 r. do 25.03.1989 r. nie zasługują na uwzględnienie, gdyż obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od dwuzawodowców istniał do końca 1989 r., a ostatni okres zatrudnienia od 6 stycznia 2003 r. do 7 stycznia 2004 r. został uwzględniony poprzez wydanie decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników, zaś podnoszona we wniosku kwestia związana z wydzierżawieniem gruntu rolnego została rozstrzygnięta ww. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Kasy o odmowie wyłączenia P.S. z ubezpieczenia społecznego rolników.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczna, P.S. - reprezentowany przez pełnomocnika - zaskarżył ją w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie w całości oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bądź też o zmianę rozstrzygnięcia poprzez odstąpienie od obciążenia skarżącego należnościami z tytułu składek KRUS.
Uzasadniając skargę strona skarżąca podniosła, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, odmawiając umorzenia należności wobec Kasy, naruszył zasadę ekwiwalentności, gdyż skarżący przebywa obecnie na emeryturze, podstawą naliczenia którego to świadczenia było wykonywanie przez niego pracy na podstawie umowy o pracę. Z tytułu posiadania gruntu rolnego skarżący nie korzystał z żądnych uprawnień ani świadczeń. Tak więc, według strony skarżącej, obecnie ściąganie z emerytury ZUS należności dla KRUS, w tym ponad [...] odsetek, narusza zasady współżycia społecznego. Ponadto, Prezes KRUS wydał decyzję odmawiającą umorzenia należności wobec KRUS, podczas gdy skarżący dochodził rozważenia okoliczności, czy istnieje możliwość odstąpienia od obciążania go składkami, albowiem w tym samym okresie świadczył umowę o pracę. Według skarżącego, w sprawie istnieje ważny powód oraz brak jakichkolwiek merytorycznych przesłanek do odmowy odstąpienia od obciążania go dochodzona należnością. Ponadto, tylko brak formalny, tj. brak ujawnienia w ewidencji gruntów umowy dzierżawy, przesądził o nieuznaniu wiarygodności tej umowy. Skoro bowiem skarżący trwał w przekonaniu, że skutecznie wydzierżawił swoją nieruchomość rolną, nie korzystał z ubezpieczenia z tego tytułu, jak również uzyskał świadczenie emerytalne z tytułu pracy zawodowej, to brak uznania, iż obecnie ściganie skarżącego poprzez zabieranie mu połowy świadczenia emerytalnego otrzymywanego od ZUS, aby spłacił on zaległości w KRUS, godzi w poczucie bezpieczeństwa obywatela w stosunku do Państwa i w zasady współżycia społecznego oraz przeczy zakresie ekwiwalentności roszczeń.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie podzielił zasadności zarzutów w niej podniesionych i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie,
że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ostatniej wymienionej ustawy).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.).
Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione.
Z przepisu art. 153 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej dokonanej przez sąd. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
W prawomocnym wyroku z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 903/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że - rozpatrując wniosek o umorzenie należności jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - Prezes KRUS nie ustosunkował się do uzasadnienia wniosków, czy z uwagi na otrzymane świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zainteresowanego w umorzeniu należności z tytułu składek wobec KRUS, skoro zainteresowany, w czasie gdy na nim ciążył obowiązek płacenia składek z tytułu rolniczego ubezpieczenia, podlegał również ubezpieczeniu ze stosunku pracy i jego pracodawca stosowne składki do ZUS przekazywał.
Ponadto, w ww. wyroku Sąd uznał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Prezesa Kasy, doszło do naruszenia przepisów art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa przez uczestniczenie w rozpatrywaniu sprawy na etapie wniosku o umorzenie składek i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam zespół pracowników, tj. aprobanta M.N., inspektora M.A. i st. inspektora S.L., które odpowiednio: 2 września i 21 października 2009 r. opiniowały, jako komisja kwalifikacyjna, wniosek i sposób załatwienia sprawy.
Odwołując się do uregulowań art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa oraz do wydanego w dniu 15 grudnia 2008 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt P 57/07 (publ. w Lex poz. Nr 26/2009), w którym Trybunał stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd ten wskazał, że chociaż postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego (nie skutkuje przeniesieniem rozpoznania sprawy do wyższej instancji), to jednak zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych także przez pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wydających decyzje z upoważnienia Prezesa Kasy, będącego centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi, z mocy art. 2 ust. 2 ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Decyzja administracyjna wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a względy prawdy obiektywnej nakazują wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem, przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny. I, aczkolwiek ww. orzeczenie odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw.
Mając na uwadze te wskazane argumenty, Sąd w ww. wyroku uznał, że rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 3 kpa, przewidującego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa.
Uwzględniając zatem powyższe stwierdzenia naruszenia prawa wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w ww. wyroku i zawarte w nim zalecenia co do dalszego postępowania w sprawie, należy uznać, że zaskarżona obecnie skargą decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] Nr [...] wydana została z naruszeniem ww. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nadto z naruszeniem przepisów art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa oraz z naruszeniem art. 41a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), stanowiącego, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.
Po pierwsze bowiem, mimo stwierdzenia w ww. wyroku wydania po raz drugi w sprawie, tj. w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek, decyzji z naruszeniem przepisów art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa, wskutek rozpoznania tego wniosku przez uczestniczenie w rozpatrywaniu sprawy na etapie wniosku o umorzenie składek i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam zespół pracowników, w sprawie, w której wydano zaskarżoną obecnie skargą decyzję z dnia 29 września 2010 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – nie stosując się do zaleceń Sądu zawartych w ww. wyroku – ponownie dopuścił się naruszenia w sprawie przepisów art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa z tej samej przyczyny, którą była podstawą uchylenia decyzji Prezesa Kasy wówczas zaskarżonej do Sądu, tj. z przyczyny uczestniczenia w rozpatrywaniu sprawy na etapie wniosku o umorzenie składek i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tych samych pracowników. W wyniku uchylenia poprzedniej decyzji Prezesa Kasy oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2010 r., sprawa ponownie, po raz pierwszy podlegała rozpatrzeniu m.in. przez specjalistę B.Ł. (k-462, k-476, k-488, k-500), jak też przez kierownika Placówki Terenowej R.K. (k-483, k-489, k-491-498, 502), a następnie – w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 11 sierpnia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy – zarówno specjalista B.Ł. (k-532, k-533, k-548), jak też kierownik Placówki Terenowej R.K. (k-536, k-537, k-539-546, k-553), uczestniczyli kolejny raz w rozpatrywaniu sprawy na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podejmując wszystkie istotne czynności w sprawie.
Tym samym więc, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ponownie z naruszeniem art. 127 § 3 kpa i art. 24 § 1 pkt 5 kpa.
Po drugie, pomimo wskazania Sądu w ww. wyroku, iż Prezes KRUS nie ustosunkował się do uzasadnienia wniosków, czy z uwagi na otrzymane świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez skarżącego, nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zainteresowanego w umorzeniu należności z tytułu składek wobec KRUS, skoro zainteresowany, w czasie gdy na nim ciążył obowiązek płacenia składek z tytułu rolniczego ubezpieczenia, podlegał również ubezpieczeniu ze stosunku pracy i jego pracodawca stosowne składki do ZUS przekazywał, Prezes KRUS ponownie – nie stosując się do tego wskazania Sądu – nie ustosunkował się i nie wskazał, czy z uwagi na otrzymane przez skarżącego świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zainteresowanego w umorzeniu należności z tytułu składek wobec KRUS, skoro zainteresowany, w czasie gdy na nim ciążył obowiązek płacenia składek z tytułu rolniczego ubezpieczenia, podlegał również ubezpieczeniu ze stosunku pracy i jego pracodawca stosowne składki do ZUS przekazywał.
Ponadto, według składu orzekającego obecnie w sprawie, organ ten w ogóle nie rozważył w zaskarżonej decyzji, czy w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu zainteresowanego w umorzeniu należności z tytułu składek wobec KRUS.
Tym samym więc, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ponownie z naruszeniem art. 41a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.
Mając na uwadze te wskazane argumenty, należało zatem uznać, że rozpoznanie w sprawie z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a., nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145
§ 1 pkt 3 K.p.a., przewidującego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25
i 27 k.p.a.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należało – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uchylić tę decyzję.
Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd – będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 903/09 – wskazuje, aby w dalszym postępowaniu w sprawie Prezes Kasy rozpoznając sprawę ponownie, przed wydaniem decyzji, zapewnił, aby
w postępowaniu tym nie brali udziału pracownicy, którzy brali udział po raz pierwszy w wydaniu decyzji, a nadto, aby organ ten ocenił, rozważył i uzasadnił wynik swoich rozważań w uzasadnieniu decyzji, czy z uwagi na otrzymane świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez skarżącego, nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zainteresowanego w umorzeniu należności z tytułu składek wobec KRUS, skoro zainteresowany, w czasie gdy na nim ciążył obowiązek płacenia składek z tytułu rolniczego ubezpieczenia, podlegał również ubezpieczeniu ze stosunku pracy i jego pracodawca stosowne składki do ZUS przekazywał.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło