I SA/Sz 883/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-10-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego od skargi w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Strona będąca osobą fizyczną, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego od skargi na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. W analizowanej sprawie sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie, zadłużenie oraz brak oszczędności, uzasadniała uwzględnienie wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatku VAT. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z renty, dochody żony z pracy za granicą, wysokie wydatki na leczenie, utrzymanie, spłatę kredytów i zobowiązań podatkowych, a także brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono Skarżącego od wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okresy maj, czerwiec oraz od sierpnia do grudnia 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi.
Skarżący M.S. w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, wynoszącego w sprawie [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby na opłacenie wpisu sądowego w sprawie. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M., w małżeństwie istnieje ustrój wspólności majątkowej. Skarżący, z uwagi na problemy zdrowotne musiał zlikwidować działalność gospodarczą, obecnie utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł. Żona Skarżącego uzyskuje dochody z umowy o pracę w wysokości ok. [..] zł netto. Wskazał nadto na prowadzone w stosunku do Skarżącego postępowania egzekucyjne dotyczące zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2010 rok (kwota główna [...] zł), spłacany kredyt w wysokości ok. [...] zł oraz zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w kwocie głównej ok. [...] zł. Skarżący opisał swój stan zdrowia i podał, że z uwagi na liczne choroby, wydatki na leczenie i lekarstwa wynoszą około [...] zł. Z kolei wydatki związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł (czynsz i media:[...] zł; żywność, ubrania transport: [...] zł). Skarżący wskazał jeszcze na dokonywaną spłatę wyroku nakazowego w sprawie karnej skarbowej – [...] zł miesięcznie oraz na kredyt odnawialny w wysokości [...] zł.
Odnośnie do majątku Skarżący podał, że posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m² zabezpieczone hipoteką przymusową przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. oraz wierzytelności związane z działalnością gospodarczą o wartości [...] zł, dochodzone bezskutecznie w postępowaniu egzekucyjnym, a także dochodzone w postępowaniu upadłościowym na kwotę [...] zł
Innych składników majątkowych Skarżący nie wykazał.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów skarżący nadesłał następujące dokumenty::
- zeznanie Skarżącego PIT-40 za 2015 rok z wykazanym dochodem z renty
w wysokości [...] zł,
- decyzję ZUS z dnia 31 sierpnia 2015 r. o wysokości renty Skarżącego od dnia 1 września 2015 r. – kwota do wypłaty [...] zł,
- wydruki wskazujące wynagrodzenie żony Skarżącego za czerwiec i lipiec 2016 r. w wysokości odpowiednio: [...] EUR, [...] EUR,
- zawiadomienie o zmianie czynszu za mieszkanie, od dnia 1 lutego 2016 r. w wysokości [...] zł,
- zawartą przez Skarżącego ugodę (data nieczytelna) dotyczącą warunków spłaty zadłużenia z tytułu kredytu odnawialnego (należność główna [...] zł) wraz z harmonogramem spłaty – aktualne raty w wysokości [...] zł,
- wyciąg z rachunku bankowego Skarżącego za okres od 4 listopada do 4 grudnia 2014 r.,
- przelewy bankowe z rachunku bankowego R.S. – bieżące opłaty skarżącego za media i energię.
Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że jego żona pracuje w N. jako pracownik socjalny w systemie dwa miesiące pracy w N., dwa miesiące wolnego w Polsce. W miesiącach sierpień i wrzesień br. nie pracowała. Średnie miesięczne wynagrodzenie żony Skarżącego z ostatnich czterech miesięcy wynosi [...] zł.
Z akt podatkowych wynika, że R.S. jest synem Skarżącego, który wspiera rodziców w zakresie ponoszenia kosztów utrzymania.
Z danych powszechnie dostępnych (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) wynika, że prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza pod firmą: Firma "M." M.S., została wykreślona z rejestru w dniu 16 listopada 2015 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiega się skarżący w niniejszej sprawie - następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Wskazać należy, że sytuacja Skarżącego była już poddana ocenie Sądu w związku z Jego ubieganiem się o prawo pomocy w sprawie I SA/Sz 925/15, w której wniosek Skarżącego został uwzględniony w dniu 18 listopada 2015 r.
Należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego nie uległa poprawie.
Analiza aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej Skarżącego prowadzi do wniosku, że jego wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie w sprawie, gdyż została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazane stałe dochody dwuosobowej rodziny wynoszą miesięcznie ok. [...] zł i cała ta kwota przeznaczana jest na zaspokojenie niezbędnych wydatków. Skarżący nie wykazał oszczędności ani majątku, w oparciu o który miałby realną możliwość zgromadzenia dodatkowych środków pieniężnych, wystarczających na poniesienie całości należnego wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Skarżący spłaca zadłużenie, prowadzona jest egzekucja. Nie mogło umknąć także uwadze, że Skarżący w zakresie ponoszenia kosztów utrzymania korzysta z pomocy syna, co potwierdzają przedłożone wyciągi z rachunku bankowego.
Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego w oświadczeniu, jak i wynikające z akt sprawy okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku poprzez zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło