I SA/Sz 883/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-12-14
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego, jeśli skarżący uiścił ten wpis, a w pozostałym zakresie odmówiony, jeśli skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu w zakresie wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego, jeżeli skarżący uiścił ten wpis, zgodnie z art. 249a p.p.s.a. W pozostałym zakresie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) podlega odmowie, jeżeli strona, mimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, co uniemożliwia ocenę, czy znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości netto [...] zł i jest w podeszłym wieku. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, jednak skarżący ich nie dostarczył. W międzyczasie skarżący uiścił wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. skargę na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w S. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] r. ustalono wpis od skargi w sprawie na kwotę [...]zł.
W uzasadnieniu wniosku podał, że jest w podeszłym wieku (73 lata), przebywa aktualnie w [...], utrzymuje się z emerytury w wysokości netto [...] zł (pozostała część potrącona w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym), prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnego majątku ani nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, czy to w kraju, czy za granicą.
Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym 15 listopada br.) referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zobowiązanie to obejmowało m.in.: zeznania podatkowe skarżącego, wyciągi
z rachunków bankowych, oświadczenie dotyczące miejsca zamieszkania i tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie z ostatnich dwóch miesięcy.
Skarżący uiścił w dniu 27 listopada br. należny w sprawie wpis od skargi
w wysokości [...] zł.
Wbrew wezwaniu, do dnia dzisiejszego nie nadesłał wymaganych dokumentów w sprawie.
Referendarz sądowy stwierdził, że w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Sz [...], zawisłej przed WSA w Szczecinie, znajduje się przedłożone przez skarżącego wraz wnioskiem o prawo pomocy, pismo ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji emerytury skarżącego, która wynosi od 1 marca br. [...] zł brutto, netto [...] zł (z uwzględnieniem zajęcia egzekucyjnego).
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W niniejszej sprawie skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Zatem postępowanie zainicjowane przedmiotowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podlega umorzeniu w zakresie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt. I postanowienia.
Z kolei w zakresie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części oraz ustanowienie adwokata, należało stwierdzić, że nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest uzależnione od wykazania, że gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W myśl art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku
o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżący w złożonym wniosku podał, że przebywa aktualnie w [...] utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości netto [...] zł, co potwierdza opisane wyżej pismo ZUS. Referendarz sądowy uznał jednak, że oświadczenie Skarżącego jest niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych w sprawie, dlatego wezwał go do przedłożenia dokumentów i do złożenia dodatkowych oświadczeń, które miały potwierdzić złożone oświadczenia co do możliwości płatniczych skarżącego w sprawie. Skarżący nie przedstawił dodatkowych dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową, w tym wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, ani dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem w [...]. Uniemożliwia to ocenę, czy sytuacja materialna wnioskodawcy jest rzeczywiście wyjątkowo trudna i nie pozwala na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych w sprawie oraz wydatków związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru, o ile Skarżący uzna udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem I instancji za niezbędny.
Takich dowodów nie zawierają też akta administracyjne sprawy.
Należy zatem uznać, że Skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, o czym postanowiono w pkt. II postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło