I SA/Sz 888/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-01-25
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela, może prowadzić egzekucję administracyjną należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV, jeśli skarżący kwestionuje istnienie obowiązku z powodu braku prawidłowej rejestracji odbiornika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne, choć związane stanowiskiem wierzyciela, nie są zwolnione z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku opłat abonamentowych RTV, obowiązek uiszczania opłaty wynika z rejestracji odbiornika. Jeśli wierzyciel nie udowodnił w sposób niebudzący wątpliwości, że odbiornik został zarejestrowany zgodnie z prawem i skarżący został prawidłowo powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w ustawowym terminie, to dochodzenie należności w drodze egzekucji administracyjnej jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji sąd, stosując art. 135 PPSA, może uchylić nie tylko zaskarżone postanowienie, ale także poprzedzające je akty i czynności, jeśli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A.B. kwestionowała postępowanie egzekucyjne dotyczące opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r. Zarzuciła m.in. nieistnienie obowiązku, ponieważ nie była abonentem i nie posiadała zarejestrowanego odbiornika. Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela (P. S.A.), uznał zarzuty za nieuzasadnione, z wyjątkiem okresu od stycznia do grudnia 2010 r., który umorzył z powodu przedawnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak dowodów rejestracji odbiornika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 czerwca 2017 r., a także uchylił stanowisko wierzyciela P. S.A. z dnia 1 lutego 2017 r. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 czerwca 2017 r., nr [...] II. uchyla stanowisko wierzyciela P. S.A. z dnia 1 lutego 2017 r., nr [...] III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej A.B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (organ egzekucyjny) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 30.11.2015 r., wystawionego przez wierzyciela - D. C. O. F. P. P. S.A., obejmującego należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r., wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do A. B. (dalej "Zobowiązana", "Skarżąca"), doręczając pracodawcy Zobowiązanej (P. G. nr [...] im. B. W.) w dniu 02.11.2016 r. zawiadomienie nr [...] z dnia 27.10.2016 r.
o zajęciu wynagrodzenia za pracę Zobowiązanej wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego. To samo zawiadomienie doręczono Zobowiązanej w dniu 10.11.2016 r.
Zobowiązana zgłosiła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc w istocie nieistnienie obowiązku (Zobowiązana w ogóle nie jest abonentem i nie ma zarejestrowanego żadnego odbiornika rtv), przedawnienie zobowiązania co najmniej za 2010 r. i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny, kierując się przepisem art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r.
poz. 599 ze zm. – zwanej w skrócie "u.p.e.a."), pismem z dnia 21.12.2016 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów i jednocześnie postanowieniem z dnia 21.12.2016 r. zawiesił prowadzone wobec Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne.
Wierzyciel, postanowieniem z dnia 01.02.2017 r., znak: [...], uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez Zobowiązaną. Postanowienie to stało się ostateczne, o czym wierzyciel poinformował organ egzekucyjny pismem z 25.05.2017 r. Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Zobowiązanej zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego, czego dowód stanowi "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", którego duplikat z dnia 24.07.2008 r. został załączony do niniejszego postanowienia, wyjaśniając przy czym, że w dniu 20.07.2015 r. skierował do zobowiązanej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu rtv, które doręczono w dniu 21.07.2015 r. Wierzyciel wskazał także, że należności od stycznia 2010 r. do grudnia 2010 r. uległy przedawnieniu, jednakże postępowanie wszczęte przez organ egzekucyjny dotyczyło okresu od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r., wobec czego zarzut przedawnienia zobowiązania za rok 2010 należy uznać za nieuzasadniony.
Postanowieniem z dnia 12.06.2017 r. organ egzekucyjny nie uznał wniesionych przez Zobowiązaną zarzutów za zasadne, wskazując przy tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatrując zgłoszone zarzuty, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w tym zakresie, winien to stanowisko uwzględnić jako wiążące dla organu egzekucyjnego, stosownie do zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie Zobowiązana złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 04.08.2017 r., znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S. uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 12.06.2017 r. w części dotyczącej zarzutu przedawnienia zaległości za okres od stycznia do grudnia 2010 r. i w tym zakresie umorzył postepowanie egzekucyjne, a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść zarzutów Zobowiązanej, wskazując, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela, który uznał zarzuty za nieuzasadnione, stwierdzając, że należności objęte tytułem wykonawczym za okres od stycznia 20111 r. do czerwca 2015 r. istnieją i są wymagalne, natomiast za okres od stycznia do grudnia 2010 r. uległy przedawnieniu. To samo dotyczy zarzutu Zobowiązanej w zakresie upomnienia. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że wierzyciel załączył duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego z dnia 24.07.2008 r. oraz potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej z upomnieniem nr [...] oraz upoważnienie do wystawiania w imieniu wierzyciela tytułów wykonawczych.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Skoro wierzyciel ostatecznie uznał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje i jest wymagalny, to wykluczona jest ponowna merytoryczna ocena zarzutów skarżącego, jakie były istotą rozważań w postępowaniu dotyczącym stanowiska wierzyciela.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 04.08.2017 r. Zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie w całości, poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego I instancji, a także postanowienia wierzyciela P. P. S..A..
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. naruszenie art. 6-9 K.p.a., art. 10 § 1 i 3 K.p.a., art. 14 § 1 K.p.a., art. 67 § 1 K.p.a., art. 68 § 1 i 2 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 104 § 1 i 2 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 109 § 1 K.p.a. polegające na braku rozpoznania istoty sprawy, albowiem wierzyciel nie udowodnił by Skarżąca była kiedykolwiek abonentem; tytuł wykonawczy podpisała osoba w ogóle nieupoważniona; wierzyciel w ogóle nie posługuje się dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymilami;
2. § 5 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342 – zwane w skrócie "rozporządzeniem Ministra Transportu z 2007 r.") przez niedołączenie i nieokazanie przez P. P. dowodu nadania i dowodu odbioru przez wnioskodawcę dokumentu "zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego".
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w części w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji, a także postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela, zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej w skrócie "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (tutaj postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przechodząc zatem do meritum sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wprawdzie treść skargi, jak i również zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jest chaotyczna, jednakże można wywieść jej istotę, że Skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku co do należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r., objętych tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 30.11.2015 r., wystawionego przez wierzyciela - D. C. O. F. P. P. S. A., na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącej.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżąca w istocie skargi zgłosiła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie jest abonentem, a zatem zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez nieistnienie obowiązku z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. Przy czym przesądzenie o zasadności tego zarzutu w konsekwencji powoduje, że bezprzedmiotowe jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.
W myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty, w tym co do nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia wierzytelności za niezasadne. Zajęte przez wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stało się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, którym uchylono postanowienie organu egzekucyjnego I instancji w części dotyczącej należności za okres od stycznia do grudnia 2010 r. wobec jej przedawnienia, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc kontroluje, czy wierzyciel w swoim stanowisku zgodnie z prawem uznał, że będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego obowiązek Skarżącej istniał, a zatem, czy faktycznie istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r., a tym samym, czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej. Następnie Sąd przechodzi do oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).
Uprawnienia P. P. S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a."), a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to P. P. S.A. jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.
Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. P. P. S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. P. P. S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.
Odnosząc się do istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a."), które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.
Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K [...], pkt 3.3.4. uzasadnienia).
Jednakże z akt sprawy wynika, że nie doszło do zarejestrowania odbiornika rtv na nazwisko Skarżącej. Wierzyciel stwierdził tylko, że na imię nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego, czego dowód stanowi "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", którego duplikat z dnia 24.07.2008 r. został załączony do niniejszego postanowienia, po czym dalej wyjaśnił, że w dniu 20.07.2015 r. skierował do Zobowiązanej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu rtv, które doręczono w dniu 21.07.2015 r.
W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia.
Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r.
A zatem, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc dniu 13.12.2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:
1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub
2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.
Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, by Skarżąca składała wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, a jedynie wynika, że w dniu 24.07.2008 r. P. P. S.A. sporządziła "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącej jako adresata tego zawiadomienia, a nadto wynika z akt, że to zawiadomienie doręczono Skarżącej dopiero w dniu 21.07.2015 r., co wprost świadczy, że Skarżąca nie została zawiadomiona o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., a tym samym brak było podstaw do uznania, że doszło po stronie Skarżącej do powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a w konsekwencji uznać należało, że wystawienie tytułu wykonawczego w dniu 30.11.2015 r., obejmującego należności pieniężne z powodu nieuiszczania opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r., a następnie wszczęcie oraz prowadzenie na jego podstawie egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącej - było bezpodstawne.
Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to obowiązkiem wierzyciela, tj. P. P. S.A. jest udowodnienie w sposób nie budzący wątpliwości, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany w zgodzie prawem, co dopiero stanowi podstawę żądania uiszczenia opłaty abonamentowej od jego posiadacza. Tym bardziej w sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiornika rtv jest kwestionowany, jak w niniejszej sprawie.
W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, P. P. S.A. dopiero w wykonaniu wezwania Dyrektora Izby Skarbowej w S. (jako organu egzekucyjnego odwoławczego) z dnia 12.07.2017 r. przedstawiła posiadane w sprawie dokumenty, tj. ww. duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24.07.2008 r., kserokopię potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej z upomnieniem nr [...], które doręczono Skarżącej w dniu 21.07.2015 r. oraz kserokopię upoważnienia K. M.-B.. Na podstawie tych dokumentów Sąd zweryfikował stanowisko wierzyciela, i stwierdził, że wierzyciel nie dysponuje dowodami, które uzasadniałyby, że jego stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 01.02.2017 r. co do istnienia obowiązku Skarżącej w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej rtv jest zgodne z prawem.
Jak wynika z akt sprawy, wierzyciel objął tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 30.11.2015 r., należności za okres od 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv, podczas gdy dopiero w dniu 21.07.2015 r. doręczył Skarżącej "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" z dnia 24.07.2008 r., co wprost uzasadnia, że dochodzenie spornej należności w stosunku do Skarżącej w drodze egzekucji administracyjnej było niedopuszczalne, a więc zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie egzekucji w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wobec nieistnienia tego obowiązku.
Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia 01.02.2017 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono pozostałe zasady prowadzenia postępowania, w tym zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)
Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, stosownie do wyżej przytoczonych art. 134 i 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.
W sytuacji zatem uwzględnienia zarzutu skargi co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 do czerwca 2015 r., bezprzedmiotowe jest ustosunkowywanie się pozostałych zarzutów skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie zweryfikować swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów, w szczególności co do nieistnienia obowiązku Skarżącej, z uwzględnieniem wskazań Sądu w zakresie wskazania daty zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez Skarżącą w związku z datą doręczenia zawiadomienia Skarżącej o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego (21.07.2015 r.), podczas gdy wymagalne zobowiązania egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 30.11.2015 r., wystawionego przez wierzyciela - D. C. O. F. P. P. S.A., obejmowały należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie ponownie rozpoznać zarzuty Skarżącej i wydać stosowne do ustaleń rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło