I SA/Sz 889/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia [...]. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz [...] o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie numeru identyfikacji podatkowej p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła do tut. Sądu pismem z dnia [...] r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie numeru identyfikacji podatkowej. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] r. Strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, aktualnego na dzień wniesienia skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...]zł. Jednocześnie pouczono Skarżącą, że czynności tych należy dokonać w terminie 7 dni od daty odebrania wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismami z [...] r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych, a także ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w osobie adw. P. T.. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego poprzez nadesłanie odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, z uwagi na nadesłanie przez skarżącą Spółkę jedynie 3 spośród 15 stron wchodzących w skład wydruku. Pismem z dnia [...] r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że zostało ono wydane przedwcześnie i z naruszeniem przepisów postępowania. Zarządzeniem z dnia [...] r. na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) został ustalony wpis od zażalenia w kwocie [...]zł. Do uiszczenia tego wpisu [...] sp. z o.o. została wezwana pismem z [...] r., które zostało doręczone jej w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Spółka wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. W związku ze złożonym wnioskiem, w dniu 15 lutego zostało do Skarżącej skierowane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, który został do wezwania załączony, i odesłanie wypełnionego formularza w terminie 7 dni od jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W związku z doręczeniem Spółce wezwania w dniu [...] r. i bezskutecznym upływem terminu na uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniu [...] r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia [...] r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.302.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Na podstawie art. 220 § 1 zd. 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma będącego skargą, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Ponadto, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.) Z powyższych przepisów wynika zatem, że od każdego pisma wszczynającego postępowanie sądowe należna jest opłata (stosunkowa lub stała). Takim pismem jest każde dopuszczalne – zgodnie z przepisami p.p.s.a.- zażalenie, w tym również zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenie skargi z uwagi na m.in. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, bowiem zażalenie takie wszczyna postępowanie odwoławcze od orzeczenia sądu I instancji (zob. art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty jest zaś ten, kto wnosi takie zażalenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżąca Spółka wnosząc do Sądu zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. o odrzuceniu skargi, zobowiązana była do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wobec tego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia z dnia [...] r. w kwocie [...]złotych. W związku ze złożeniem przez Skarżącą wniosku o zwolnienie od kosztów, została ona wezwana do uzupełnienia braków tego wniosku w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Termin ten bezskutecznie upłynął, w konsekwencji czego wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania. W efekcie tego, zarządzenie z dnia [...] r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego stało się prawomocne, co oznaczało, że nie przysługuje już stronie prawo do jego zaskarżenia. Pogląd ten jest powszechnie aprobowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie podkreśla się, że zażalenie na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu jest niedopuszczalne. Zatem zarządzenie o ponownym wezwaniu strony skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia [...] r. nie stanowiło zarządzenia w sensie procesowym (w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a.), a jedynie stanowiło wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia. Wezwanie to ma charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. akt II GZ [...]). W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie z dnia [...] r. została skutecznie doręczona w dniu [...] r., zatem zakreślony Spółce siedmiodniowy termin na uiszczenie opłaty od zażalenia upłynął bezskutecznie w dniu [...] r. W zakreślonym terminie Skarżąca nie uiściła wpisu od zażalenia. Marginalnie jedynie wskazać można, iż w terminie do uiszczenia wpisu, tj. w dniu [...] r., Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. oraz kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych zarówno wniosku z dnia [...] r., jak i kolejnych wnoszonych przez Spółkę do sądu zażaleń i wniosków, uznać należy, iż działania podejmowane przez Spółkę mają na celu przedłużenie postępowania oraz stanowią nadużycie prawa podmiotowego, do którego dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (M. Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, "Prokuratura i Prawo", 2007, nr 11, s. 49 i nast.; T. Cytowski, Procesowe nadużycie prawa, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 81 i nast.; M.G. Plebanek, Nadużycie praw procesowych w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2012, s. 50 i nast.; P. Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, w: Nadużycie prawa, pod red. H. Izdebskiego, A. Stępkowskiego, Warszawa 2003, s. 189; por. wyrok NSA z 21 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 1338/10). Zauważyć przy tym wypada, że Skarżąca kierując wielokrotnie do Sądu pisma (zawierające zażalenia, sprzeciwy czy wnioski o przyznanie prawa pomocy) o niemal tożsamej treści, nie stosując się jednak do wezwań i pouczeń Sądu zdaje się nie dążyć do zakończenia postępowania w przedmiocie choćby przyznania jej prawa pomocy. Wobec powyższego, orzec należało jak na wstępie.