I SA/Sz 898/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego p o s t a n a w i a: przyznać syndykowi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych S. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W., w odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł złożyła na urzędowym PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku S. podał, że spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, obecnie toczy się wobec niej postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku. Uzasadniając wniosek S. wskazał, że w masie upadłości brak jest środków, które mogłyby zostać przeznaczone na poniesienie kosztów sądowych. Skarżący podał, że według opisu i oszacowania przedsiębiorstwa w skład majątku upadłego wchodzi nieruchomość o wartości [...] zł, na której ustanowiono szereg hipotek, a których wartość przewyższa wartość tego mienia, co oznacza, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości będą przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie wierzycieli. Wskazano także, że w skład przedsiębiorstwa wchodzą wierzytelności o wartości [...] zł, od spółki prawa portugalskiego, które są przeterminowane i nieściągalne. Wykazano również ruchomości o wartości [...] zł oraz środki zgromadzone na rachunku bankowym i w kasie w łącznej wysokości [...] zł, wyjaśniając, że stan tych środków będzie się zmniejszał, ze względu na koszty postępowania upadłościowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący podał, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł, a zysk bilansowy za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] zł. S. wykazał dwa rachunki bankowe, których stan na dzień 1 października wynosił [...] zł oraz stan kasy na dzień 1 października 2012 r. w kwocie [...] zł. Ponadto S. zwrócił uwagę, że jest zobowiązany uiścić wpisy sądowe w innych sprawach sądowoadministracyjnych toczących się przed WSA w Gdańsku, których wysokość wynosi ponad dziesięciokrotność środków znajdujących się w masie upadłości, wskazując, że wnioski o przyznanie prawa pomocy tam złożone nie zostały rozpoznane. Zdaniem S., wyzbycie się wszystkich środków może doprowadzić do umorzenia postępowania upadłościowego ze szkodą dla roszczeń wierzycieli. Odmowa zwolnienia od kosztów będzie oznaczać rzeczywiste ograniczenie możliwości zainicjowania postępowania sądowego i będzie w sprzeczności z postępowaniem upadłościowym. Do wniosku zostały załączone: wyciągi z rachunków bankowych z ich stanem na dzień 1 października 2012 r., raport kasowy na dzień 1 października 2012 r., kopia opisu i oszacowania wartości przedsiębiorstwa na dzień 23 maja 2012 r., deklaracje VAT-7 za czerwiec, lipiec, sierpień 2012 r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu CIT-8 za 2011 r., bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2011 r., kopia sprawozdania finansowego za 2011 r., sprawozdanie rachunkowe sporządzone przez S. za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r., postanowienie Sądu Rejonowego z 1 października 2012 r. o zatwierdzeniu sprawozdania rachunkowego S., kopie zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisu w postępowaniach przed WSA w Gdańsku z 21 września 2012 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana "P.p.s.a." ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, że w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Nieopłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku dane, uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Analiza złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych prowadzi do wniosku, że strona skarżąca obecnie nie ma środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Podkreślić należy, że w dniu [...] r. została ogłoszona upadłość Spółki z o.o. S. z siedzibą w W. obejmująca likwidację jej majątku, co oznacza, że wskazany podmiot stał się niewypłacalny. Wszystkie wykazane przez S. w formularzu składniki majątkowe znajdują się w masie upadłości (nieruchomości, prawa majątkowe), a zadłużenie spółki przekracza wartość tego majątku (oszacowanego na kwotę [...] zł). Odnosząc się do zgromadzonych na rachunku bankowym i w kasie przedsiębiorstwa środków pieniężnych wskazać należy, iż S. wykazał, że środki te są niezbędne do zakończenia postępowania upadłościowego. Mając na uwadze wysokość tych środków (na dzień 1 października 2012 r. była to kwota [...] zł) zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.