I SA/Sz 908/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-01-13
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli tak, to czy może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarżący w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Niemniej jednak, skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, otrzymującą rentę inwalidzką, nieposiadającą znaczących oszczędności ani majątku, a jej dochody są niskie. Ponosi również wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem.Rozstrzygnięcie
1) odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K.czkowskiej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) przyznać A.K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy samej ustawy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe, złożony przez A. K. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Skarżąca podała wprawdzie we wniosku, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, jednak należy w tym miejscu wyjaśnić, że przepisy ustawy – p.p.s.a. nie przewidują możliwości przyznania stronie postępowania więcej niż jednego pełnomocnika w sprawie.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, wynika, co następuje.
Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka u mamy, źródłem jej utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości netto [...] zł (decyzja ZUS k.76).
Skarżąca oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, czy oszczędności.
A.K. przedstawiła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (k.77), orzeczenie lekarza orzecznika ZUS (k. 78) potwierdzające, że skarżąca jest częściowo niezdolna do pracy oraz dokumentację lekarską potwierdzającą pobyt w szpitalu w dniach 8-17 grudnia 2010 r., zły stan zdrowia oraz pozostawanie pod stałą opieką lekarską.
Skarżąca wskazała, że ponosi wydatki związane z leczeniem. Nadto wskazała, że miesięcznie ponosi wydatki związane z opłatami za mieszkanie [...]m zł), telefon i bilet komunikacji miejskiej.
Przedkładając wyciągi z rachunku bankowego skarżąca oświadczyła, że przez okres trzech miesięcy otrzymywała dochód na podstawie umowy – zlecenie( wpływy w kwocie średnio ok. [...] zł miesięcznie w okresie VIII-XI 2010 r. – k. 79-82), jednak ze względu na stan zdrowia i planowaną operację kręgosłupa zmuszona była zakończyć pracę.
Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła nadto okoliczności odnoszące się do przedmiotu zaskarżenia w sprawie, które to okoliczności nie mogą być przedmiotem oceny przez referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Analizując przedstawioną przez skarżącą sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności radcy prawnego, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246
§ 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w pkt II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło