I SA/Sz 91/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. i C. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący M. M. i C. M. wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. M. M. pozostaje bez pracy, a od sierpnia 2011 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na utrzymaniu skarżących pozostaje dwoje dzieci w wieku 14 i 20 lat. Wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez C. M. wydawane jest na opłaty oraz niezbędne środki do życia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwójką dzieci, a w oświadczeniu majątkowym, że nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych. W rubryce formularza dotyczącej dochodów wpisano dochody z umowy o pracę C. M. w wysokości [...] netto. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2012 r. skarżący zostali zobowiązani do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową i rodzinną w terminie dziesięciodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy. Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożyli żadnych dokumentów określonych ww. wezwaniem, nie ustosunkowali się także w żaden sposób do zobowiązania. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. W sprzeciwie skarżący wyjaśnili, że sytuacja była przez nich w złożonym wniosku szczegółowo opisana, a większości wymaganych wezwaniem dokumentów nie posiadali. Dodali że bez pomocy rodziny nie byliby w stanie się utrzymać. Mając na uwadze powyższe, w wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 7 maja 2012 r. ponownie zobowiązano skarżących do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających przedstawioną we wniosku sytuację finansową rodziny. W odpowiedzi na wezwanie skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego nadesłali: - odpisy rocznych deklaracji podatkowych skarżących za 2011 r., wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, z wykazanym rocznym dochodem małżonków w łącznej wysokości [...] zł, - wyciągów z rachunków bankowych skarżących i z kart kredytowych z wykazanym zadłużeniem ok.[...] . zł, - kopie decyzji potwierdzające, że rodzina skarżących korzystała w okresie od listopada do grudnia 2011 r. z pomocy społecznej (zasiłki rodzinne w wysokości [...] zł miesięcznie), - oświadczenie o ponoszonych wydatkach na utrzymanie w wysokości ok. [...] zł miesięcznie na opłatę wynajmowanego mieszkania, studiującego syna utrzymują dzięki pomocy rodziców (ok. [...] zł miesięcznie), - zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości wynagrodzenia w wysokości netto [...] zł, - dodatkowe oświadczenie skarżących o tym, że otrzymują finansową i rzeczową pomoc od rodziny, - zaświadczenie ze szkoły w której kontynuuje naukę syn S. z 15 maja 2012 r., potwierdzające, że w roku szkolnym 2011/2012 nie otrzymuje stypendium socjalnego, oraz decyzję Burmistrza B. z [...] r. o udzielonym stypendium szkolnym w okresie od września do grudnia 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, - decyzję z dnia [...] r. o przyznaniu M. M. przez Komisję Stypendialną uczelni stypendium socjalnego w wysokości [...] zł miesięcznie (na okres 4 miesięcy), - dokumenty potwierdzające zakończenie prowadzenia przez skarżących działalności gospodarczej z dniem 28 lutego 2009 r. - zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające, że skarżąca M. M. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; - oświadczenie skarżących o tym, że nie posiadają umów dotyczących sprzedaży pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiegają się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. T. - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Na wstępie należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie sprawy to wpis od skargi wynoszący [...] zł. Ze złożonego przez skarżących wniosku, uzupełnionego dodatkowymi dokumentami i oświadczeniami wynika, że prowadzą oni czteroosobowe gospodarstwo domowe, jedynym żywicielem rodziny jest C. M. uzyskujący wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto, rodzina nie posiada oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. Rodzina mieszka w wynajmowanym mieszkaniu o pow. [...] m kw., przekazując według oświadczenia czynsz w wysokości [...] zł. Skarżący otrzymują pomoc finansową od rodziny w kwocie od [...] do [...] zł miesięcznie oraz pomoc rzeczową. Rodzinę wspiera okresowo pomoc społeczna, dzieci otrzymują okresowo stypendia socjalne. Z zadeklarowanych przez skarżących dochodów za 2011 rok wynika, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny wyniósł ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżących w oświadczeniu, jak i wynikające z przedłożonych dokumentów okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Skarżący wykazali, iż w ich przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji