I SA/Sz 915/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2020 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - zwanej w skrócie "K.p.a."), w związku żart. 83 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm. - w skrócie "u.s.u.s."), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także "Zakład", "ZUS") utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].07.2020 r., którą odmówiono Wnioskodawczyni - E. K. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W uzasadnieniu Zakład wyjaśnił, że wnioskiem z [...] r. E. K. (dalej "Strona", "Skarżąca") zwróciła się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wskazując na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie umorzenia ww. decyzją z [...].07.2020 r. nr [...] odmówił Stronie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ: - nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. - Strona nie wykazała zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych Pani gospodarstwa domowego; - nie wskazała Strona, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; - nie wykazała Strona, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły Stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności; Następnie Zakład wyjaśnił, że art. 83 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo wniesienia do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy K.p.a. dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 32 u.s.u.s., do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W dniu 04.08.2020 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wykazanych w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].07.2020 r. nr [...]. Strona oświadczyła, że w uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał szereg przesłanek uniemożliwiających przyznanie wnioskowanej pomocy. Strona dodała, że stwierdzono, że nie płaciła Strona składek za zatrudnianych przez Stronę pracowników, co nie jest prawdą, a dowodzą tego potwierdzenia dokonanych przez Stronę wpłat, których kopie Strona dołączyła. Podkreśliła Strona, że nigdy nie była "dużym" przedsiębiorcą i o ile zatrudniała, to tylko do pomocy jednego pracownika i to też nie na cały etat. Dodała Strona, że w decyzji trafnie wskazano, że przysługuje Jej comiesięczne świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł netto, pomniejszone o zajęcie wynikające z egzekucji komorniczej, w następstwie czego uzyskuje z tego źródła dochód miesięczny pomniejszony o kwotę [...]zł. Dodała, że równie celnie stwierdzono, że z prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej uzyskuje dochód rzędu [...] zł - [...] zł miesięcznie, co daje łączną kwotę [...]zł - [...] zł miesięcznie. Stwierdziła, że w ocenie organu nie są to środki, których wysokość można uznać za niewystarczającą do normalnej egzystencji człowieka, a egzekucja tej egzystencji nie zagrozi. Stwierdziła, że w Jej ocenie jest to błędne przekonanie, ponieważ co prawda, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, za próg ubóstwa relatywnego w gospodarstwie domowym 1-osobowym, uważa się dochód miesięczny w kwocie nie wyższej niż [...] zł (dane aktualne na IV kwartał 2019 r.), natomiast próg ubóstwa ustawowego występuje dla tej samej grupy przy miesięcznym dochodzie nie przekraczającym [...] zł. Jednakże, również według GUS, w tym samym okresie, strefa niedostatku dla pracowników pracujących na własny rachunek, wynosiła [...] zł. a dla emerytów [...] zł. Zatem Strona stwierdziła, że przyjąć należy, że Jej dochody plasują się pomiędzy stanem ubóstwa relatywnego a strefą niedostatku. Dodała, że Jej stałe, comiesięczne wydatki, zapewniające zakwaterowanie, leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb w zakresie ubrań, chemii gospodarczej i kosmetyków, wynoszą około [...] zł. Tym samym miesięczne środki finansowe pozostałe na artykuły spożywcze, zamykają się w kwocie ok. [...] zł, co daje dzienną stawkę żywieniową na poziomie [...] zł - [...] zł. Podkreśliła, że środki te wystarczają zaledwie na zakup podstawowych artykułów spożywczych i to tych o niższej niż przeciętna jakości. Dodała, że w takiej sytuacji zmuszona jest korzystać z pomocy przyjaciół i dalszej rodziny, którzy starają się wspierać Stronę w niedostatku. Wskazała, że jest osobą całkowicie samotną, mąż, rodzice i jedyny brat nie żyją, a dzieci nie ma. Następnie zwróciła uwagę na fakt, że w decyzji wskazano, że nie udowodniła złej sytuacji materialnej przez dołączenie niezrealizowanych recept. Wyjaśniła, że faktycznie nie uczyniła tego. Leki musi Strona przyjmować regularnie i systematycznie do końca życia, a niestety nie są one refundowane. Dodała, że gdyby ich nie wykupiła, doprowadziłaby do stanu zagrażającego życiu, dlatego też tak istotne jest dla Niej uzyskanie od Państwa pomocy de minimis. Strona podsumowała, że mając na uwadze argumenty dotyczące poziomu życia, ponad wszelką wątpliwość należy przyjąć, iż odmowne rozpatrzenie wniosku z 30.01.2020 r. skutkuje zagrożeniem Jej egzystencji. Strona wskazała, że w uzasadnieniu decyzji zarzucono relatywizm, wyrażający się tym, że spłaca przeterminowane zadłużenie w kwocie [...]zł rozłożone na raty po [...] zł, pomijając przy tym spłatę należności istniejących wobec Skarbu Państwa statio fisci Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Użyto nawet zdania, że traktowała ZUS gorzej, niż inne podmioty. Oświadczyła, że jest to twierdzenie chybione i w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że na bieżąco i bez opóźnień opłaca Strona aktualne składki. Gdyby Strona nie płaciła omawianych należności w kwocie [...]zł, to doprowadziłaby do kolejnych egzekucji komorniczych, czego z przyczyn oczywistych nie chce. Ponadto, składki ZUS (należność główną) ma Strona opłaconą. Wyjaśniła, że niestety składki ZUS płaciła nieterminowo. Mimo, że cały czas od roku 2017 opłaca systematycznie składki, poza tym komornik z wniosku ZUS prowadzi egzekucję komorniczą KM [...]; KM [...]; KM [...]; KM [...]; KM [...], to zadłużenie Strony zamiast się zmniejszać, ciągle rośnie, a cały czas płaci odsetki od odsetek. Dodała Strona, że w decyzji zarzuca się Jej niejednoznaczność sytuacji finansowej oraz brak dokumentów potwierdzających wydatki. Poinformowała, że w toku toczącego się postępowania, kontaktowała się telefonicznie z urzędnikami ZUS w S. , prosząc o wskazówki w zakresie wymaganych dokumentów, mających stanowić załącznik do wniosku Strony. W odpowiedzi usłyszała, że wymagane dokumenty są już w posiadaniu ZUS, a dołączanie kolejnych jest zbędne dla rozpoznania rzeczonego wniosku. Z tego też powodu, żadnych dodatkowych dokumentów Strona nie dostarczała, jednakże czyniąc zadość oczekiwaniom organu, dołącza je do niniejszego wniosku. Następnie Strona stwierdziła, że zarzucono Jej również brak opóźnień w uiszczaniu bieżących składek i innych opłat związanych z egzystencją. Stwierdziła, że w Jej ocenie zarzut ten nie ma prawa bytu. Stwierdziła, że faktycznie w miarę swoich możliwości, stara się płacić wszelkie rachunki terminowo. Ponadto, nie płacąc za eksploatację lokalu wynajmowanego od STBS, ryzykowałaby wypowiedzeniem umowy, a następnie wytoczeniem powództwa o opróżnienie mieszkania i egzekucją komorniczą, która niewątpliwie pociągnęłaby za sobą bezdomność, na którą w Jej stanie zdrowia pozwolić sobie nie może. Strona dodała także, że organ uznał, że nie korzystając z pomocy społecznej, ani innych form pomocy skierowanej do osób znajdujących się w niedostatku, sama dowodzi faktu, że jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby bez pomocy Państwa. Zaznaczyła, że jest to chybione twierdzenie. Zapytała, czym jest bowiem wniosek o pomoc de minimis, jeśli nie prośbą o wsparcie ze strony Państwa? Stwierdziła, że faktem jest, że nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jednak dodała, że nie czyni tego dlatego, że ma świadomość, że w Jej mieście żyją inni ludzie potrzebujący takiego wsparcia, natomiast środki MOPS, są mocno ograniczone. Dodała, że w decyzji padło stwierdzenie: "Każdy przejściowo może wykazać, że ma trudną sytuację, lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie.". Zaznaczyła, że tym samym organ stwierdza, że Jej sytuacja jest trudna wyłącznie przejściowo, natomiast ZUS rozpatrując wniosek, powinien się kierować racjonalnością i dokładnością. Wskazała, że o ile braku dokładności zarzucić ZUS nie może, to brak racjonalności w ocenie Strony sytuacji już tak. Wyjaśniła, że biorąc pod uwagę Jej dochody, nawet przyjmując, że każdego miesiąca zarabiałaby dodatkowe [...] zł i Strony dochody wraz ze świadczeniem emerytalnym, wynosiłyby nawet około [...] zł, to przy zadłużeniu na poziomie [...] zł, przy założeniu, że nie wydawałaby żadnych środków na zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb, choćby czysto egzystencjalnych, spłata zadłużenia trwałaby 91 miesięcy, czyli ponad siedem i pół roku. Dodała, że wszelkie Jej dotychczasowe wpłaty pokrywają odsetki, a Jej zadłużenie rośnie. Podkreśliła, że w tej sytuacji, chcąc ocenić Jej możliwości finansowe oraz zasadność udzielenia pomocy przez umorzenie zaległości z zachowaniem racjonalności, nie sposób nie zauważyć, że jedyną możliwością dla Strony jest uzyskanie od Państwa pomocy de minimis. Strona stwierdziła, że w uzasadnieniu zarzuca się Jej, że nadal prowadzi działalność, która jest mało zyskowna. Stwierdziła, że jedynym powodem, dla którego to czyni jest konieczność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Podkreśliła, że sama emerytura by na to nie pozwoliła. Wskazała, że w szkole przepracowała kilkadziesiąt lat i chciałaby parę lat życia, które Jej zostały, przeżyć godnie. Wskazała, że organ zawarł w decyzji zdanie: "Niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych powinna być brana pod uwagę przy umarzaniu zaległości, jeśli wynika ona z przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym strona nie jest w stanie się przeciwstawić, mimo podjętych starań". Oświadczyła, że przytoczone powyżej zdanie rozumie, jako uszczypliwą uwagę pod swoim adresem, że nie dokładała wystarczających starań do poprawy własnej sytuacji finansowej. Stwierdziła, że autor decyzji zapomniał dodać, że starania takie powinny być adekwatne do możliwości dłużnika. Możliwościami takimi jest m.in. wiek i stan zdrowia i oba czynniki są organowi znane. Wskazała, że nie może się zgodzić ż twierdzeniem, że umorzenie zaległości stanowiło "kredytowanie", czy też "wsparcie socjalne". Umorzenie to bowiem stanowiłoby pomoc de minimis, czyli jednorazowe wsparcie obywatela w wyjściu z trudnej sytuacji materialnej i umożliwienie mu powrotu do normalności oraz stanowiłoby szansę na regulowanie bieżących danin publicznych. Oświadczyła, że organ słusznie uznał, że stan zdrowia nie może być samoistną przesłanką do umorzenia zadłużenia wobec Skarbu Państwa, dlatego też nigdy nie podnosiła takich twierdzeń. Wyjaśniła, że zły stan zdrowia utrudnia Jej pracę w większym wymiarze i osiąganie z tego tytułu wyższych dochodów, jak również generuje dodatkowe koszty związane z leczeniem (badania, zabiegi, medykamenty). Zatem, przyjąć należy, że Jej choroba jest przyczyną niemożności osiągania wyższych dochodów, co zasługuje na uwzględnienie organu. Wskazała, że w decyzji zawarto zdanie, że "umorzenie należności jest zarezerwowane dla sytuacji nadzwyczajnych, gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań, a także nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji". W ocenie Strony, to zdanie ma kluczowe znaczenie. Podkreśliła, że w Jej przypadku zachodzą wszystkie z wymienionych w tym zdaniu okoliczności: jest w wieku emerytalnym (ma 69 lat), zdrowie znajduje się w złym stanie i brak jest jakichkolwiek perspektyw na poprawę albo choćby zmianę sytuacji. Dodała, że poza tym składki ZUS ma opłacone, a cała ta niewyobrażalna dla Strony kwota zadłużenia, to są odsetki, które ciągle rosną. Dodała, że już tylko z ostrożności wskaże, że nie posiada samochodu marki Opel Kadet, wyprodukowanego w 1982 roku. Wyjaśniła, że nigdy nie miała prawa jazdy i po śmierci męża, pojazd ten został zezłomowany w około 2005 roku i nie rozumie, dlaczego istnieje w ewidencji. Dodała, że nie jest również właścicielką mieszkania, w którym zamieszkuje - posiada je na podstawie umowy najmu, zawartej z STBS. Strona dodała, że przytoczone powyżej argumenty w zupełności dowodzą, że nie ma żadnej możliwości uregulowania należności z tytułu składek. Wyjaśniła, że nigdy nie była "dużym" przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą. Dodała, że działalność, którą prowadzi, to jednoosobowa działalność edukacyjna, a jedynym powodem dla którego to czyni, jest konieczność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i możliwości przeżycia, a nie stania się na starość osobą bezdomną - dlatego też wnosi jak na wstępie. Poprosiła też o wskazanie, jakich jeszcze dokumentów potwierdzających Jej sytuację ZUS oczekuje. Do wniosku Strona dołączyła pismo przewodnie i dowody wpłat składek ZUS od 2010 roku do 2020 roku - 163 szt. Pismem z dnia 11.09.2020 r. ZUS zawiadomił Panią o zakończeniu postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Korespondencja została odebrana 15.09.2020 r. Wyżej opisaną zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2020 r., w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o analizę materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyjaśniają, że dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej Strony, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie wszystkich uzyskanych i przedłożonych do sprawy w toku postępowania pierwszej i drugiej instancji dokumentów. Wyjaśnił, że z przedłożonego przez Stronę oświadczenia z 25 lutego 2020 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości wynika, że: - jest wdową od [...] września 2003 r.; - jest mikroprzedsiębiorcą; - w 2017 r. uzyskała przychód w wysokości [...] zł, poniosła koszty w wysokości [...] zł, zatem uzyskała dochód w wysokości [...] zł; - w 2018 r. uzyskała przychód w wysokości [...] zł; - w latach 2017, 2018 i 2019 wszyscy lub prawie wszyscy klienci realizowali płatności w terminie, firma nie była w strukturze grupy kapitałowej, grupa kapitałowa nie była jednym z jej kluczowych odbiorców i firma nie otrzymała grantów, ani-dotacji; - nie pracuje zarobkowo; - pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto, [...] zł netto; - nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, ani nie korzysta z innych form pomocy; - ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem: - z tytułu miesięcznych opłat w wysokości [...] zł, - z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości około [...] zł, - z tytułu kosztów związanych z leczeniem w wysokości minimum [...] zł; - prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe; - posiada inne zobowiązania finansowe do października 2020 r. w kwocie [...]zł, które spłaca w formie układu ratalnego w miesięcznej racie w wysokości [...] zł; - posiada mieszkanie o powierzchni 43 m˛ położone na ulicy [...] w S. ; . - posiada komputer, telewizor, lodówkę i pralkę o łącznej wartości [...] zł; - nie posiada innych praw majątkowych, ani wierzytelności; - nie ma możliwości poprawy swojej sytuacji materialnej ze względu na zły i ciągle pogarszający się stan zdrowia i niestabilną sytuację na rynku usług edukacyjnych. Dalej ZUS wyjaśnił, że w celu rozpatrzenia sprawy wykorzystano dane wygenerowane z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych: - Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; - Centralnej Ewidencji Pojazdów; - Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Analizując powyższą dokumentację Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął powyższe dokumenty jako dowód w przedmiotowej sprawie i stwierdził, że: - Strona prowadzi działalność gospodarczą Z. C. K. U. "U. " E. K. w zakresie pozostałych pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowanej, którą od [...].07.2020 r. zawiesiła; - pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości [...] zł i jest wypłacana kwota [...]zł; - nie widnieje jako właścicielka nieruchomości, ani samochodu mogących być przedmiotem egzekucji; - wobec Strony Dyrektor Oddziału ZUS w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne w ramach którego dokonał zajęcia Jej świadczenia emerytalnego i przekazał tytuły wykonawcze do Komornika Sadowego; - dotychczas nie zwracała się Strona z wnioskiem o rozłożenie przedmiotowego zadłużenia na raty. Następnie ZUS dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 708) i stwierdził, że Strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pozostałych pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowanych. Jest przedsiębiorcą (przedsiębiorca - każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym o charakterze niezarobkowym, bez względu na jego formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania), w związku z tym dokonano analizy wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r.) decydujących o uznaniu przedmiotowego wsparcia finansowego za pomoc publiczną. Wsparcie udzielane przedsiębiorstwu jest uznawane za pomoc publiczną, o ile spełnione są łącznie następujące warunki: 1. udzielane jest przez państwo lub ze środków państwowych, 2. ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo, produkcję określonych towarów), 3. jest udzielane na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku, 4. zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Odnośnie do przesłanki określonej w pkt 1, Zakład wskazał, że z uwagi na fakt, że należności z tytułu składek stanowią środki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.) Zakład uznał, że przesłanka ta jest spełniona. Odnosząc się zaś do przesłanki określonej w pkt 2 Zakład wyjaśnił, że ze względu na to, że umorzenie następuje w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego podmiotu, a decyzja w sprawie przyznania pomocy zależy od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przesłankę tę Zakład uznał za spełnioną. Odnośnie do przesłanki określonej w pkt 3 Zakład wskazał, że za pomoc publiczną uznawane jest wsparcie udzielane przedsiębiorcy na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku. Przesłankę tę uznaje się za spełnioną, jeżeli przedsiębiorca otrzymuje pomoc, której nie uzyskałby w normalnych warunkach rynkowych. Z kolei odnosząc się do przesłanki określonej pkt 4 Zakład podniósł, że udzielony przez ZUS środek może zakłócać lub grozić zakłóceniem konkurencji bądź wpływać negatywnie na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza, to pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane. Strona działa na rynku otwartym na konkurencję, zatem wsparcie Strony udzielone może mieć wpływ na ryzyko zakłócenia konkurencji na rynku wspólnotowym. W związku z tym Zakład uznał, że została spełniona przesłanka zakłócenia konkurencji na rynku wewnątrzwspólnotowym UE. Następnie ZUS wyjaśnił, że pomoc de minimis stanowi szczególną kategorię wsparcia udzielanego przez państwo, gdyż uznaje się, że ze względu na swą małą wartość nie powoduje ona zakłócenia konkurencji w wymiarze unijnym. W związku z tym, nie stanowi ona de facto pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, w konsekwencji nie podlega obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej. Zasady udzielania pomocy de minimis określa Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013). Zdaniem ZUS, zgodnie z przedłożoną dokumentacją nie można uznać, że działalność znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE C 244 z dnia 1 października 2004 r.). Aktualna sytuacja finansowa wskazuje na przejściowe kłopoty finansowe, ponadto, umorzenie długu w ramach pomocy de minimis, byłoby pomocą, jakiej nie uzyskałaby Strona w normalnych warunkach rynkowych. Udzielenie pomocy de minimis jest możliwe wówczas, gdy łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta. nie przekroczyła równowartości 200 tys. euro w okresie 3 lat budżetowych. Z akt sprawy wynika, że w ciągu ostatnich trzech lat nie otrzymała Strona pomocy de minimis, zatem ewentualna pomoc nie przekroczyłaby ustalonego pułapu 200 tys. euro. W związku z powyższym ZUS stwierdził, że ewentualne umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek stanowiłaby pomoc de minimis. ZUS wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 2, z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Całkowita nieściągalność ma miejsce wówczas, gdy: 1. zobowiązany zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 ), 3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), 4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 4b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, 5. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jak wskazał ZUS, przytoczone powyżej przesłanki stanowią zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Zaznaczył przy tym, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek automatycznie nie powoduje podjęcia decyzji o umorzeniu należności, ponieważ przepisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s. określają jedynie warunki, w których zaległości mogą być umorzone. Nie oznacza to, że spełnienie jednego z tych warunków skutkuje umorzeniem należności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.04.2005 r. sygn. akt III SA W-wa 180/05). Ponadto, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 04.02.2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, "nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona została całkowita nieściągalność należności, czy trudna sytuacja majątkowa, organ może odmówić ich umorzenia". W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w przypadku Strony: - przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; - przesłanki określone w art. 28 pkt 2, 4 i 4b nie zachodzą, ponieważ nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; - przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 3 nie zachodzi, ponieważ: - 01 lipca 2020 r. Strona zawiesiła działalność gospodarczą, co nie jest równoznaczne z zaprzestaniem jej wykonywania, ponieważ działalność może zostać w każdej chwili wznowiona i stanowić źródło dochodu; - ZUS nie wyczerpał okresu dochodzenia należności, - nie nastąpiło stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ustawodawca dopuszczając możliwość umorzenia należności publicznoprawnej ze wskazanej w nim przyczyny wprowadza obowiązek równoczesnego ustalenia, że wystąpiły dodatkowe okoliczności, wykluczające możliwość ściągnięcia należności, w tym poprzez rozszerzenie kręgu podmiotów, wobec których można dochodzić należności składkowych (następcy prawi, małżonek, osoby trzecie); - przesłanka określona w art. 28 pkt 4a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie Strona wnosi, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; - przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 5 nie zachodzi, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani Komornik Sądowy, nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, wprawdzie postanowieniem z [...].01.2014 r. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. - J. O. umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na bezskuteczność, jednak postanowienie to nie może stanowić przesłanki do umorzenia, ponieważ obecnie sytuacja Strony uległa zmianie - uzyskała prawo do świadczenia emerytalnego, które w chwili obecnej stanowi skuteczne źródło egzekucji. - przesłanka opisana w art. 28 pkt 6 nie zachodzi, ponieważ: - Strona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości brutto [...] zł, - postępowanie egzekucyjne w stosunku do Strony prowadzone jest przez Dyrektora Oddziału ZUS w S.; w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego Strony oraz przekazał tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. - J. O. (egzekucja jest skuteczna - w ciągu ostatnich 6 miesięcy udało się wyegzekwować kwotę [...]zł), - ZUS nie wyczerpał okresu dochodzenia należności, - nie nastąpiło stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, w związku z tym, że postępowanie egzekucyjne nadal trwa i jest skuteczne, nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15.12.2009 r. (sygn. akt V SA/Wa 969/09), postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. ZUS wskazał przy tym, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym (por. teza wyroku NSA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 14/99). Należy podkreślić, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Nieściągalność należności z tytułu składek bowiem związana jest generalnie z całkowitym aktualnym i przyszłym brakiem możliwości skutecznego ich dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania. Zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 - zwanego dalej "rozporządzeniem"), należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Jak dalej wskazał, o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.12.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2450/06, "nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy". Zdaniem Zakładu, zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przez "zdarzenie nadzwyczajne", o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), należy rozumieć zdarzenie trudne do przewidzenia, leżące poza prowadzoną działalnością gospodarczą i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia. Będą to zdarzenia niepowtarzalne, w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi. Ponadto, wystąpienie tych zdarzeń musi wiązać się ze stratami, które są na tyle dotkliwe, że w takiej sytuacji regulowanie należnych składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Obligatoryjność opłacania składek - jak dalej wskazał ZUS - dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Zgodnie z zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej, rozpoczęcie wszelkich działań powinno być poprzedzone planem finansowym opartym na wnikliwej analizie rynku w danej branży oraz możliwościach finansowych osoby podejmującej działalność. Zarobkowy charakter działalności gospodarczej oznacza, że jest to działalność obliczona na osiąganie zysku. Nastawienie na zysk nie musi oznaczać, że ten zysk rzeczywiście się osiąga. Działalność zarobkowa może nie przynosić zysku, a nawet powodować straty, mimo to pozostaje działalnością zarobkową. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Priorytetem dla przedsiębiorcy winno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika. Jak wskazał ZUS, w dniu [...].07.2020 r. Strona zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Strona oświadczyła, że z tego tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w miesiącach styczeń i luty 2020 r. uzyskała średniomiesięczny dochód w wysokości [...] zł - [...] zł. Ponadto, [...] r i [...] r. zostało Stronie przyznane świadczenie postojowe w wysokości [...] zł. Strona pobiera również świadczenie emerytalne w wysokości brutto [...] zł, z którego dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości [...] zł i jest wypłacana kwota [...]zł. Oświadczyła również, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Oświadczyła Strona także, że ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości około [...] zł (w tym: [...] zł z tytułu miesięcznych opłat; około [...] zł z tytułu opłat eksploatacyjnych; minimum [...] zł z tytułu kosztów związanych z leczeniem). Nadto, Strona oświadczyła, że posiada inne zobowiązania finansowe do października 2020 r. w kwocie [...]zł, które spłaca w ramach układu ratalnego w miesięcznej racie w wysokości [...] zł. Jak wyjaśnił ZUS, minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego ustalone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych za I kwartał 2020 r. wynosi [...] zł. Dochód Strony w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł, tj. emerytura netto przed potrąceniami. Zatem, dochód Strony jest niższy od kwoty minimum socjalnego. Jednak należy pamiętać również o kwocie minimum egzystencji, również ustalone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, które dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego za I kwartał 2020 r. wynosiło [...] zł. Zatem, dochód Strony jest wyższy od ww. kwoty minimum egzystencji. W związku z czym nie można w niniejszej sprawie stwierdzić zaistnienia sytuacji ubóstwa. Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że Strona spłaca swoje inne zobowiązania finansowe. Należy podkreślić, że należności z tytułu nieopłaconych składek są zobowiązaniami publicznoprawnymi i mają co do zasady charakter priorytetowy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może rezygnować z dochodzenia należności z tytułu składek tylko dlatego, że Strona preferuje spłatę swoich innych zobowiązań finansowych. ZUS zaznaczył, że instytucja umorzenia przewidziana jest dla przypadków szczególnie drastycznych, gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne obiektywne, niezależne od dłużnika okoliczności nie jest możliwe uzyskiwanie przez niego dochodów. Sytuacja Strony nie nosi znamion wyjątkowości. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie widzi w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia należności. Należy podkreślić, że kontynuacja prowadzenia egzekucji ze świadczenia emerytalnego Strony nie zagrozi Jej egzystencji ze względu na ustawowe ograniczenia, które mają na celu zabezpieczenie egzystencji dłużników. W toku postępowania powołała się Strona na swoje problemy zdrowotne. Przedłożyła orzeczenie o swoim umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał stan zdrowia Strony za udokumentowany i nie neguje go. Jednak nie może on stanowić przesłanki do umorzenia, ponieważ Strona uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego przyznanego na stałe niezależnie od stanu zdrowia. Zatem, oczywistym jest, że stan zdrowia nie uniemożliwia Stronie uzyskiwania dochodu. Nie powołuje się Strona na sprawowanie opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny. W związku z tym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przesłanka ciężkiej choroby zobowiązanego lub opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny całkowicie uniemożliwiająca uzyskiwanie dochodu. ZUS wyjaśnił, że wspomniany stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy, gdyż przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu uniemożliwiającego opłacanie należności. Stanowisko takie ZUS opiera na orzecznictwie sądów wyrażonym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19.08.2019 r., sygn. akt. I SA/GI 628/19. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności. ZUS przy tym podniósł, że Strona może podjąć się spłaty zadłużenia w formie układu ratalnego z ratą dostosowaną do możliwości płatniczych. Podkreślił, że rozłożenie należności z tytułu składek na raty wymaga złożenia stosownego wniosku i jest rozpoznawane w odrębnym postępowaniu. Zawarcie umowy o rozłożenie na raty należności stwarza następujące korzyści: - umożliwia uregulowanie należności w dłuższym okresie czasu, - nienaliczanie odsetek za zwłokę od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi, - od składek, które rozłożono na raty, ZUS zobowiązany jest do każdej raty naliczyć opłatę prolongacyjną wynoszącą połowę odsetek za zwłokę, - ograniczenie negatywnych konsekwencji wynikających z przymusowego ich dochodzenia w trybie egzekucji (w okresie obowiązywania umowy ratalnej ZUS nie wszczyna postępowań egzekucyjnych, a wszczęte egzekucje ulegają zawieszeniu z mocy prawa). ZUS także wyjaśnił, że decyzja odmawiająca umorzenia nie nakłada na Stronę żadnych dodatkowych obowiązków, które nie ciążyły na do tej pory i których nałożenie spowodowałoby pogorszenie obecnej sytuacji materialnej i osobistej. Rozstrzygnięcie organu odmawia natomiast przyznania "przywileju" polegającego na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek. Umorzenie w konsekwencji oznaczałoby uprzywilejowanie względem innych podmiotów, które regulują zobowiązania wynikające z nieopłaconych w terminie składek. W niniejszej sprawie ZUS zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego dla Strony, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 K.p.a. Biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy oraz publicznoprawny charakter należności ZUS nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...].07.2020 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję ZUS z dnia [...].09.2020 r. Strona wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności decyzji w całości, w związku z zaistnieniem okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a., 2) w trybie art. 145a § 1 P.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem Skarżącej z dnia [...].01.2020 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie jej zasadności. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz.2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."). Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonych aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) co do ich zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, by doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Poza tym, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma sprawie niniejszej zastosowania). W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu określają przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266 – zwanej w skrócie "u.s.u.s."), które w sposób ścisły przewidują sytuacje dające możliwość ubiegania się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania tych należności zostały określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 - zwane "rozporządzeniem"). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy: 1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wskazać przy tym należy, że w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, że pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Nadto, art. 32 u.s.u.s. stanowi, że do składek m.in. na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Podkreślić więc należy, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.). W orzecznictwie i piśmiennictwie akcentuje się, że podejmując decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 K.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011, str. 396-397). I tak, w wyroku z dnia 18.01.2011 r., sygn. akt II GSK 60/10, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Wynika to z faktu, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny. Z kolei, w wyroku z dnia 28.01.2011 r., sygn. akt II GSK 181/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów, tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym". Wskazuje się także, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie, przy umarzaniu tych składek - niezależnie od wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności - zawsze należy oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.03.2014 r., sygn. akt II GSK 22/13). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności, tak z przepisami K.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które nakazywałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. W badanej sprawie Zakład uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności (za osobę ubezpieczoną będącą jednocześnie płatnikiem składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy w latach 2000 - 2019). Zakład dokonał analizy przypadków całkowitej nieściągalności, wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., przy czym wyjaśnił, że obecnie toczy się w stosunku do Skarżącej postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w S., w ramach którego dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego Skarżącej; przekazano tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. , egzekucja ta jest skuteczna - w ciągu ostatnich 6 miesięcy udało się wyegzekwować kwotę [...]zł; nie wyczerpano okresu dochodzenia należności; nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a w związku z tym, że postępowanie egzekucyjne nadal trwa i jest skuteczne, nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. ZUS przy tym trafnie przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.12.2009 r., sygn. akt V SA/Wa 969/09, wskazując, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Z uwagi na to, że wnioskowane o umorzenie należności dotyczą składek na ubezpieczenie własne, Zakład rozpoznał również sprawę w kontekście wystąpienia okoliczności, o których mowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 - zwanego dalej "rozporządzeniem"), po czym mając na uwadze, że brak jest dowodów, które wskazywałyby, że zadłużenie Skarżącej powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych (niezależnych od Strony), zaś Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości [...] zł i Skarżącej wypłacana jest kwota [...]zł oraz, że Skarżąca oświadczyła, iż posiada inne zobowiązania finansowe do października 2020 r. w kwocie [...]zł, które spłaca w ramach układu ratalnego w miesięcznej racie w wysokości [...] zł - ZUS podniósł, że minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego ustalone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych za I kwartał 2020 r. wynosi [...] zł, zaś dochód Skarżącej w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł, tj. emerytura netto przed potrąceniami. Zatem, dochód Skarżącej jest niższy od kwoty minimum socjalnego, jednakże kwota minimum egzystencji, ustalona przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, która dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego za I kwartał 2020 r. wynosiła [...] zł, jest niższa od dochodu Skarżącej. ZUS podkreślił przy tym, że mimo tej trudnej sytuacji, Skarżąca jednak swoje inne zobowiązania finansowe spłaca. ZUS, badając sytuację osobistą, majątkową i zdrowotną Skarżącej, uwzględnił, że Skarżąca udokumentowała orzeczeniem umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe (niesporne), przy czym wyjaśnił, że wprawdzie sytuacja Skarżącej jest trudna, jednak nie nosi znamion wyjątkowości, a w związku z tym nie widzi w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia należności. Podkreślił, że kontynuacja prowadzenia egzekucji ze świadczenia emerytalnego Skarżącej nie zagrozi Jej egzystencji ze względu na ustawowe ograniczenia, które mają na celu zabezpieczenie egzystencji dłużników. ZUS uznał, że stan zdrowia Skarżącej nie może jednak stanowić samodzielnej przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ niezależnie od stanu zdrowia, Strona uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego przyznanego na stałe. Nadto, ZUS uwzględnił, że Skarżąca nie powoływała okoliczności co do sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny. Mając powyższą sytuację Skarżącej na uwadze, ZUS podniósł, że Strona może podjąć się spłaty zadłużenia w formie układu ratalnego dostosowując wysokość raty do możliwości płatniczych Skarżącej. Wyjaśnił przy tym, że rozłożenie należności z tytułu składek na raty wymaga złożenia stosownego wniosku i jest rozpoznawane w odrębnym postępowaniu. Wyjaśnił także Skarżącej, że zawarcie umowy o rozłożenie na raty należności stwarza dla zobowiązanej następujące korzyści: - umożliwia uregulowanie należności w dłuższym okresie czasu, - brak naliczania odsetek za zwłokę od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi, - od składek, które rozłożono na raty, ZUS zobowiązany jest do każdej raty naliczyć opłatę prolongacyjną wynoszącą połowę odsetek za zwłokę, - ogranicza negatywne konsekwencje wynikające z przymusowego ich dochodzenia w trybie egzekucji (w okresie obowiązywania umowy ratalnej ZUS nie wszczyna postępowań egzekucyjnych, a wszczęte egzekucje ulegają zawieszeniu z mocy prawa). W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Organu, albowiem ustalenia w tym zakresie zostały oparte są na niekwestionowanych i udokumentowanych ustaleniach ZUS-u oraz na oświadczeniach samej Skarżącej, które wykazały, że sytuacja Skarżącej rzeczywiście jest trudna i złożona. Wprawdzie Skarżąca ma [...] lat, posiada na stałe umiarkowany stopień niepełnosprawności, jednak przysługuje jej świadczenie emerytalne, z którego można egzekwować należności. Ustalono bowiem, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącej, egzekucja ta jest skuteczna, a niezależnie od tego Skarżąca spłaca również inne swoje zobowiązanie - jak wynika z akt - wynikające z wyroku Sądu Rejonowego [...] w S. Wydział IX Gospodarczy z dnia [...].10.2019 r., [...]. Te okoliczności dowodzą, że brak jest podstaw do umorzenia wnioskowanej należności, co leży w interesie społecznym, nie wyklucza to jednak możliwości rozłożenia tej należności na raty w wysokości dogodnej dla Strony, co leży z kolei w interesie Strony. Organ, wobec tego w sposób uprawniony odmówił Skarżącej umorzenia należności uznając, że w sytuacji Skarżącej, gdy przysługuje Jej stałe świadczenie emerytalne, samo powołanie się na trudną sytuację osobistą, finansową oraz zdrowotną nie może stanowić samoistnej podstawy do umorzenia należności, skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Skarżącej jest skuteczne, a nadto, Skarżąca spłaca również swoje inne zobowiązania. W ocenie Sądu, wyrażone w powyższym zakresie stanowisko Organu mieści się w ramach uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, odmowę umorzenia należności z tytułu składek Zakład trafnie uzasadnił w istocie wskazując, że Skarżąca nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej spłatę wnioskowanej należności, chociażby w układzie ratalnym, gdyż przysługuje Jej stałe świadczenie emerytalne. Zatem, Skarżąca ma możliwość spłaty swojego zadłużenia wobec ZUS przez ustalenie wysokości raty dogodnej dla samej zobowiązanej. Stąd, trudna pod względem finansowym i zdrowotnym sytuacja Skarżącej oraz jej wiek nie mogą stanowić samodzielnej podstawy umorzenia zaległych należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 09.09.2020 r., I SA/Bk 137/20, wyjaśnił, że: "Zawarte w przepisach normujących umarzanie należności z tytułu składek, tj. przepisach art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sformułowanie "mogą być umarzane" oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Od oceny organu zależy więc czy wydana zostanie decyzja umarzająca należności w całości lub w części albo też czy organ odmówi umorzenia należności.". Obowiązkiem natomiast Sądu jest dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, przeprowadzono postępowanie i czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast Sąd nie rozstrzyga o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, bowiem o tym uprawniony jest decydować tylko organ administracji publicznej (tutaj ZUS) w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Zakład uwzględnił całokształt okoliczności występujących w sprawie, w tym złożoną sytuację Skarżącej. Wnioski wyprowadzone zostały w sposób przekonujący i znajdują swój wyraz w treści uzasadnienia decyzji. Dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej (art. 80 K.p.a.). Zarówno wnioski te, jak i wyrażona ocena nie budzą też zastrzeżeń Sądu z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego. Natomiast fakt, że – wbrew oczekiwaniom Skarżącej – wnioski te przemawiają za odmową umorzenia należności, nie może stanowić przesłanki determinującej konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Końcowo, odnosząc się do zarzutu skargi co do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w związku z zaistnieniem okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zdaniem Sądu, argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi nie odnosi się do przyczyn stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 K.p.a., lecz do oceny prawnej Organu co do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Stąd, Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z wyżej powołanymi przepisami prawa stanowiącymi podstawę jej wydania w kontekście wniosku Skarżącej z dnia 29.01.2020 r. o umorzenie zobowiązań (wpływ do ZUS O/Szczecin w dniu 30.01.2020 r.) W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.