I SA/Sz 921/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania, jeśli decyzja organu pierwszej instancji, od której strona chciała się odwołać, nie została jej prawidłowo doręczona, w szczególności z naruszeniem zasad doręczenia zastępczego oraz obowiązku kierowania korespondencji na aktualny adres strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przywrócenia terminu do złożenia odwołania była niezasadna, ponieważ decyzja podatkowa nie została skutecznie doręczona stronie. Organ pierwszej instancji wysłał decyzję na błędny adres, mimo posiadania aktualnego adresu strony, a procedura doręczenia zastępczego z art. 150 O.p. nie została prawidłowo zastosowana (brak dwukrotnego awizowania). W konsekwencji, strona nie ponosi winy za uchybienie terminu do złożenia odwołania.
Stan faktyczny
H. K. złożył odwołanie od decyzji Burmistrza T. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok, jednocześnie wnioskując o przywrócenie terminu. Podatnik twierdził, że decyzja została wysłana na błędny adres (pustostan) i nie została mu prawidłowo doręczona, mimo że organ posiadał jego właściwy adres zamieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej H. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

0Sygn. akt I SA/Sz 921/16 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej H. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej zwane: "Kolegium") odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza T. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia H. K. wysokości zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy. Ww. decyzją z dnia [...] r. Burmistrz T. określił H. K. (dalej zwanemu: "stroną", "skarżącym" lub podatnikiem) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015. Przedmiotową decyzję wysłano podatnikowi na adres ul. [...] . Organ uznał, iż wskazana decyzja wobec podwójnego awizowania, a następnie zwrotu do organu po została doręczona podatnikowi w trybie art. 150 O.p. W dniu 2 maja 2016 r. podatnik złożył odwołanie od decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2010-2015, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podatnik podał, że w dniu 25 kwietnia 2016 r. w Urzędzie Miasta w T. dowiedział się, że w dniu 21 grudnia 2015 r. odebrał decyzje organu I instancji, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Podatnik wskazał, że jest to niezgodne z prawdą, gdyż decyzja została skierowana na błędny adres, tj. do odbiorcy przy ul. [...], zaś z pisma A. M. do Urzędu Miasta w T. wynika, że omyłkowo odebrała list polecony skierowany do podatnika i odesłała go listem poleconym z wyjaśnieniem zaistniałej pomyłki. Podatnik wskazał, że A.M. zamieszkuje w W. przy ul.[...] i jest upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do E. K. zamieszkałego w W. przy ul. [...]. We wniosku podatnik wskazał także, że kopię decyzji odebrał w dniu 25 kwietnia 2016 r, a w aktach jest oryginał decyzji przesłanej przez A. M. Wyjaśnił także, że w korespondencji z organem widnieją dwa adresy do doręczeń tj.: T. ul. [...] i W. al. [...], jako adres zamieszkania. Zdaniem strony korespondencja powinna być kierowana na ten pierwszy adres. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń do wniosku został dołączony szereg dokumentów. W piśmie z dnia 16 maja 2016 r. podatnik uzupełniając wniosek wyjaśnił, że adres, na który omyłkowo została skierowana decyzja ul. [...] to pustostan, gdzie nie ma żadnej skrzynki pocztowej, nadto organ podatkowy został poinformowany o dostarczaniu wszelkiej korespondencji na adres T., ul. [...]. Wskazał też, że organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził już uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie uwzględniając, że podatnik od maja 2015 r. i nadal jest na zwolnieniu lekarskim, często jest hospitalizowany, a także, iż decyzja została doręczona faktycznie na adres [...] i to osobie trzeciej, która ma 89 lat. Strona wniosła o grafologiczne zbadanie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji dotyczącego doręczenia z dnia 21 grudnia 2015 r. lub o przesłuchanie A. M. albo jej prawowitego opiekuna. Postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm., dalej zwanej : "O.p.") stwierdził, że wniosek podatnika jest niezasadny, gdyż nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazano, że decyzja została doręczona podatnikowi pod adresem: ul. [...] w drodze doręczenia zastępczego (art. 150 O.p.), po dwukrotnym awizowaniu i zwrocie do nadawcy. Jedynym zaś argumentem skarżącego za przywróceniem terminu było pismo A. M., z którego wynika iż pod adresem [...] znajdują się ruiny hotelu i nikt tam nie mieszka, zaś pozostałe argumenty dotyczą decyzji wymiarowej za lata 2010-2014 i pozostają obojętne dla niniejszej sprawy. Kolegium wskazało nadto, iż podatnik nie wykazał, aby w sprawie [...] zawiadamiał organ pierwszej instancji o zmianie adresu dla doręczeń. Wskazano, że podatnik wcześniej nie zarzucał organowi wadliwości doręczeń pism, ani nie informował organu o nie zamieszkiwaniu pod adresem [...] w W. Kolegium zauważyło także, że również w innych sprawach z udziałem podatnika prowadzono z nim korespondencję pod ww. adresem. Wobec powyższego, Kolegium uznało za nieprawdziwe i niewystarczające do przywrócenia terminu oświadczenia podatnika, w zakresie nieprawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Kolegium z dnia [...] r. nr [...] skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności: a) art. 7, 8 oraz 80 K.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego w tych przepisach określonych, co przejawiało się wybiórczą a nie swobodną oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie zarówno przez organ I jak i II Instancji, zaniechaniem dokonania analizy okoliczności związanych z faktycznym miejscem zamieszkania skarżącego oraz nieprawidłowości po stronie organu jak i doręczyciela w doręczeniu decyzji; b) art. 162 O.p. poprzez uznanie, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło z winy skarżącego, podczas gdy w aktach postępowania administracyjnego widnieje inny adres zamieszkania skarżącego (Al. [...]) i inny adres do doręczeń (ul. [...]) i na te adresy organ wcześniej kierował korespondencję do skarżącego bez żadnych przeszkód, a mimo to decyzję w sprawie skierował na adres ul. [...], zdając sobie sprawę z tego, iż skarżący tam nie zamieszkuje oraz, iż znajdują się tam jedynie pustostany, bez skrzynki pocztowej - co przemawia za uznaniem, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie doszło z winy skarżącego; c) art. 150 O.p., poprzez uznanie, że wskutek podwójnego awizowania korespondencji zawierającej decyzję nastąpiło jej prawidłowe doręczenie, w sytuacji gdy tego rodzaju przyjęcie jest jedynie domniemaniem, a skarżący w sposób wystarczający wykazał, że organowi znany był inny jego adres, na który winien był mu doręczyć korespondencję. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu stwierdziło dodatkowo, że strona skarżąca w przeciągu wielu lat w korespondencji do organów podatkowych używała trzech różnych adresów, ale nigdy nie wskazała, na który z tych adresów należy przesyłać korespondencję urzędową. Korespondencja była więc przesyłana na adres, który pojawiał się na pismach skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kwestią sporną była prawidłowość doręczenia stronie decyzji Burmistrza T. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015. Zdaniem organu nastąpiło to skutecznie w trybie art. 150 O.p., natomiast zdaniem strony doręczenie to nie było skuteczne albowiem nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, ani nie wskazywała go jako adresu dla doręczeń, a jako taki wskazywała inny adres. Zgodnie z art. 150. § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2015 r. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. W myśl § 1a ww. przepisu adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl § 2 tego przepisu zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Sąd po zbadaniu akt sprawy zauważa, że organ I instancji prowadził wobec podatnika dwa odrębne postępowania. Pierwsze postępowanie dotyczyło lat 2010-2014, drugie zaś roku 2015. Postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego za lata 2010-2014 zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r. doręczonym pod adresem ul. [...]. Korespondencja pod wskazanym adresem w tej sprawie była odbierana, odebrano bowiem nie tylko wskazane postanowienie, ale także postanowienie z dnia [..,] r. o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Strona w piśmie z dnia 12.12.2015 r. wypowiedziała się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego i wprost przyznała, iż otrzymała postanowienie z dnia [...] r (wysłane na adres [...]). Tymczasem w będącym przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie postepowaniu za rok 2015, nie doręczano stronie postanowienia o wszczęciu postepowania, ani postanowienia o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wyżej wymienione pisma dotyczyły bowiem innego postępowania, tj. postępowania za lata 2010-2014. Pierwszym pismem organu w postępowaniu w sprawie podatku za 2015 rok była decyzja z dnia [...] r. Należy przy tym zauważyć, że w sprawie zobowiązania za rok 2015 strona złożyła w dniu 14.12.2015 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości oraz informację w sprawie podatku rolnego, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy kopii ww. informacji, opatrzonych pieczątką potwierdzającą wpływ tzw. prezentatą Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego w T. z datą 14.12.2015 r. We wskazanych informacjach dotyczących zobowiązań za 2015 rok, strona podała adres zamieszkania: [...]. Tymczasem mimo powyższych informacji, które niewątpliwie znalazły się w posiadaniu organu, w dniu następnym tj. [...] r. wydano decyzję za 2015 rok, w której wskazano inny adres strony tj. ul.[...] i pod ten adres ją wysłano, uznając następnie, że mimo nieodebrania wskazanej przesyłki została ona doręczona w trybie art. 150 O.p. Z powyższym stanowiskiem Sąd nie może się zgodzić. Po pierwsze aby doręczenie w rozumieniu art. 150 O.p. mogło być skuteczne, jego próba winna była nastąpić na adres zamieszkania strony zawarty w informacji dotyczącej podatku za 2015 r. Po drugie i przede wszystkim wskazać należy, że z przedłożonej Sądowi kserokopii koperty, mającej potwierdzić prawidłowość doręczenia decyzji z dnia [...] r., dotyczącej zobowiązania za 2015 rok - w trybie art. 150 O.p. - wynika, iż przesyłka nie była dwukrotnie awizowana. Na przedłożonej Sądowi kserokopii przesyłki znajduje się pieczątka "Awizowano powtórnie 29.12.2015 r.", brak natomiast informacji o fakcie oraz dacie pierwszego awizowania wskazanej przesyłki. Nie sposób zatem także na podstawie kserokopii ww. koperty ustalić, czy pismo przechowywano przez okres 14 dni w placówce pocztowej, ani kiedy miałby nastąpić skutek doręczenia. Tym samym nie zostały spełnione ściśle określone w art. 150 O.p. warunki pozwalające na uznanie doręczenia decyzji za skuteczne w myśl art. 150 O.p., a prawa strony w tym względzie zostały naruszone. Nie sposób wobec powyższego winić strony, iż złożyła odwołanie od decyzji dopiero w dniu 2 maja 2016 r. Przywrócenie terminu do jego złożenia, niewątpliwie pozwoli stronie na zachowanie jej praw, a organowi odwoławczemu także na odniesienie się do kwestii prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] r. oraz wywiedzenie z tego właściwych skutków. W świetle powyższego należało skargę uznać za zasadną. Wobec powyższego, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a., organy uwzględnią powyższe wskazania Sądu i ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło