I SA/Sz 927/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-10
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił i obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, nie wykazując adekwatności tych kosztów do rzeczywistego nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14)?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny nie wykazał, czy określone koszty egzekucyjne pozostają w rozsądnej proporcji do czynności podjętych przez organ, co jest niezgodne z wymogami konstytucyjnymi wynikającymi z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. W konsekwencji postanowienia organów zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika Ł. W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela G. K. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności, w tym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, jednak egzekucja okazała się nieskuteczna i została umorzona. Wierzyciel został obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, które zakwestionował, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i brak adekwatności naliczonych opłat.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej G. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
10 października 2018 r., nr: [...];
[...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 12 września 2018 r.,
nr: [...], w sprawie obciążenia wierzyciela, tj. G. K. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), kosztami postępowania egzekucyjnego
w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego
o nr [...] z dnia 27 listopada 2013 r. wobec zobowiązanego Ł. W., w łącznej kwocie [...]zł.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Ł. W. na podstawie ww. tytułu wykonawczego wystawionego przez Stronę będącą wierzycielem.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny w dniu 11 września 2014 r. skierował egzekucję do wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] S.A. Z odpowiedzi udzielonej przez Bank wynika,
że istniały przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków
na rachunku, oraz że do zajętego rachunku nastąpił zbieg wielu organów egzekucyjnych. Na dalszym etapie, organ egzekucyjny po czynnościach zmierzających do przeprowadzenia egzekucji (czynności w terenie, poszukiwanie majątku dłużnika
w dostępnych systemach internetowych, postępowanie o wyjawienie majątku, zajęcia wierzytelności), zadecydował o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi
na nieskuteczność, co znalazło wyraz w ostatecznym postanowieniu z dnia 5 lipca
2018 r. nr [...]
Następnie zawiadomieniem z dnia 1 sierpnia 2018 r., nr [...] organ egzekucyjny poinformował Stronę o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek Strony, wydał postanowienie z dnia
12 września 2018 r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami ww. postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...]zł, na którą składały się kwoty: [...] zł opłaty manipulacyjnej ustalonej na podstawie
art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz.U.2018.1314 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.e.a."); [...] zł opłaty egzekucyjnej za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego ustalonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4) u.p.e.a.
Strona zaskarżyła postanowienie organu I instancji zażaleniem wnosząc
o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu Strona odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 28 czerwca 2016 r., [...] i wskazała, że przez okres 5 lat organ
nie wyegzekwował nawet [...] zł na poczet zaległości i naliczył koszty egzekucyjne
za zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków. Strona stwierdziła,
że adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł względem poziomu skomplikowania i ilości czynności w przedmiotowej sprawie nie mają jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia zaś organ w żaden sposób powyższej adekwatności nie wykazał. Organ bowiem, wbrew ww. wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, mechanicznie zastosował ww. przepisy u.p.e.a. nie uwzględniając rzeczywiście poniesionych kosztów i nakładu pracy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ww. postanowieniem z dnia 10 października 2018 r., znak jw. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu
I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,
że sporna jest wysokość opłat za dokonane czynności egzekucyjne
w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r.,
SK 31/14 i braku skuteczności egzekucji.
Organ wskazał, że art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nadal obowiązują w systemie prawa, nie utraciły mocy, jednak od chwili wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
28 czerwca 2016 r., SK 31/14 musząc być traktowane jako niezgodne z Konstytucją, ale tylko w granicach, zakresie określonym w ww. wyroku. W pozostałym zakresie muszą być nadal stosowane przez ich adresatów.
Zdaniem organu odwoławczego orzeczona powołanym wyrokiem niekonstytucyjność art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nie może się odnosić do stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż okoliczności związane z następstwami braku ograniczeń w zakresie ustalania maksymalnej wysokości opłat, na które zwraca uwagę w swym orzeczeniu Trybunał, nie znajdują odzwierciedlenia w jej ramach. W poddanym ocenie TK przypadku, w odróżnieniu od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zobowiązany który został obciążony kosztami egzekucyjnymi, w ramach zawartego porozumienia - dobrowolnie wykonał zobowiązanie podatkowe. Co więcej, w sytuacji gdy wykonał zobowiązanie w następstwie porozumienia został obciążony kosztami
w kwocie [...]zł.
Jak wskazał dalej organ II instancji, chociaż postępowanie egzekucyjne
w rozpoznawanej sprawie nie przyniosło oczekiwanego rezultatu (zaspokojenia wierzyciela) jednak z akt sprawy wynika, że organ podejmował szereg działań, które zmierzały do osiągnięcia tego celu. Oprócz wspomnianego wcześniej zajęcia w [...] BP S.A., organ następnie występował do Banku o udzielenie informacji o obrotach
na rachunku bankowym (23.05.2017 r.), kilkakrotnie przeprowadził czynności w terenie (11.12.2015 r., 23.12.2016 r. 26.05.2017 r., 29.06.2017 r., 08.06.2018 r.), skierował
do Sądu sprawę o wyjawienie majątku zobowiązanego (19.02.2016 r.), przeszukiwał dostępne systemy i rejestry (CEIDG, Centralną Informację Ksiąg Wieczystych, zapytanie do ZUS), skierował zajęcia do wynagrodzenia za pracę w [...]
sp. o.o. (06.10.2016 r., ponaglenie z 16.11.2016 r.) w [...]. z o.o.
(31.08.2017 r., ponaglenie z 21.11.2017 r.) oraz zajęcia innych wierzytelności z dnia 19.09.2017 r.
Zatem okoliczności tej sprawy, zdaniem organu II instancji uzasadniają przyjęcie, że nie dochodzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością naliczonych opłat za dokonane czynności.
Ponadto – jak wskazał organ - skoro w niniejszej sprawie przeszkodą
w prowadzeniu egzekucji był brak środków na rachunku i z akt sprawy wnika,
że wraz z pierwszą czynnością doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego to uzasadnionym jest naliczenie opłaty za zajęcie a w realiach niniejszej sprawy obciążenie tą opłatą wierzyciela. Organ powołał się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie I SA/Sz 1092/17
i wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., II FSK 578/12.
W konsekwencji organ uznał, że stanowisko opierające się na założeniu, że w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym nie dochodzi do zajęcia rachunku bankowego jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a.
Strona zaskarżyła rozstrzygnięcie organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia
oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/4, poprzez zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów, na podstawie których naliczono wysokość opłat egzekucyjnych obciążających wierzyciela.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że ani organ I instancji
ani II instancji nie poinformowały wierzyciela za jakie faktycznie czynności i w jakich wysokościach do poszczególnych czynności został obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego. Skarżąca uznaje, że dokonane w sprawie czynności egzekucyjne polegały faktycznie na wysyłaniu pisma (zajęć, zapytań) listem poleconym (7 zł-10 zł) zaś wskazane w postanowieniu organu II instancji przeszukiwanie dostępnych systemów faktycznie polega na uruchomieniu systemu elektronicznego np. [...], umożliwiającego organom egzekucyjnym pozyskanie z banków informacji na temat rachunków bankowych wskazanych dłużników czy systemu ksiąg wieczystych, które
to czynności nie wymagają nakładów finansowych.
Skarżąca wskazała, że nie kwestionuje skuteczności zajęcia wierzytelności
z rachunku bankowego zobowiązanego, na co zasadniczo wskazuje organ II instancji
w zaskarżonym postanowieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem do zbadania,
czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania w sprawie jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującego w mocy orzeczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego określającego Skarżącej jako wierzycielowi wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym
na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 27 listopada 2013 r.
w łącznej kwocie [...]zł, na którą składają się kwoty: [...] zł opłaty manipulacyjnej ustalonej na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. i [...] zł opłaty egzekucyjnej ustalonej
na podstawie art. 64 § 1 pkt 4) u.p.e.a.
W skardze Strona zarzuciła niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1
pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które TK orzeczeniem z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 uznał za niekonstytucyjne oraz zaniechanie wyjaśnienia czy określone koszty wynikające z postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniem organu egzekucyjnego.
Analiza akt sprawy, przeprowadzona z uwzględnieniem brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede wszystkim - wskazań wynikających z powołanego wyżej orzeczenia TK potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyjaśnienia
czy określone koszty egzekucyjne pozostają konsekwencją podjętych przez organ egzekucyjny czynności. Sąd wskazuje bowiem, że wyjaśnienia w ww. zakresie zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić uzupełnienia rozstrzygnięć wydanych
przez organy w rozpoznawanej sprawie i poddanych kontroli Sądu.
Na wstępie wskazać zatem należy, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r.,
SK 31/14, Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi, że:
1) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą
z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku
z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;
2) art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3. uzasadnienia) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji.
Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca
ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika,
że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji
jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny
być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat
w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.
W przeciwnym razie, rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.
Ponadto, Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed
jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Trybunał uznał, że, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują
w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.
Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy wyprowadzić zatem wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo
przed jej nadmierną wysokością.
Nadto, Trybunał - wyjaśniając skutki swojego orzeczenia - wskazał, że dla właściwej jego realizacji konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z tego wyroku, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1
pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie.
Mając na uwadze wnioski wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy wskazać, że w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wyliczono koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł, na którą składają się kwoty: [...] zł opłaty manipulacyjnej ustalonej na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. i [...] zł opłaty egzekucyjnej ustalonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4) u.p.e.a.
Według organu odwoławczego, koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłata manipulacyjna zostały naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu odpowiednio stawek 5% egzekwowanych należności w związku z zajęciem prawa majątkowego, a także stawki 1% egzekwowanych należności przy określeniu opłaty manipulacyjnej.
Organ ten wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał
ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz omówił jego skutki jak też jego wpływu
na możliwość dalszego orzekania w kwestii kosztów egzekucyjnych w rozpoznawanej sprawie, jednak błędnie uznał, że ww. wyrok pozostaje bez wpływu na jej rozstrzygnięcie i tym samym bezzasadnie nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w tej konkretnej sprawie oraz adekwatności tych kosztów do kosztów i nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, jak również nie odniósł się do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, ale przy zachowaniu racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie sprowadzały
się do swoistej kary.
Za takie bowiem rozważenie nie można uznać stanowiska organu odwoławczego, który w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia dokonał jedynie wskazania jakie to czynności organ egzekucyjny podejmował w ramach ww. postępowania egzekucyjnego
bez jednoczesnego odniesienia się do stopnia ich skomplikowania oraz związanych
z nimi kosztami a zatem i bez ustalenia adekwatności nałożonych na Skarżącą kosztów w stosunku do kosztów i skomplikowania podejmowanych przez organ czynności
w ramach ww. postępowania egzekucyjnego.
Sąd zauważa również, że kontrolą sądową objęte zostały wydane przez organy rozstrzygnięcia, a zatem dokonane w odpowiedzi na skargę de facto rozszerzenie/uzupełnienie argumentacji organu uzasadniającej wysokość ustalonych Skarżącej kosztów egzekucyjnych w świetle ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie wydane w rozpoznawanej sprawie.
Ponadto Sąd zauważa, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2019 r., I GSK 2863/18 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., I SA/Sz 299/18 tym samym uznając
za nieuzasadnione zdanie odrębne zgłoszone do tego wyroku, na które powołuje
się organ w odpowiedzi na skargę, wykazując bezzasadność zarzutów skargi.
Zgodzić zatem należy się z zarzutami skargi, że organ egzekucyjny nie wykazał
za jakie faktycznie czynności i w jakich wysokościach do poszczególnych czynności Skarżąca obciążona została kosztami postępowania egzekucyjnego. Sąd zauważa wprawdzie, że wbrew stanowisku Skarżącej, organ dokonywał większej ilości czynności
w ramach ww. postępowania egzekucyjnego aniżeli przyznaje Skarżąca
w uzasadnieniu zarzutów skargi w m.in. kilkakrotnie przeprowadził czynności w terenie (11.12.2015 r., 23.12.2016 r. 26.05.2017 r., 29.06.2017 r., 08.06.2018 r.)
czy też skierował do Sądu sprawę o wyjawienie majątku zobowiązanego. Niemniej jednak Sąd uznał, że samo wyliczenie czynności egzekucyjnych (nakładu pracy organu) jest niewystarczające do uznania, że organ w rozpoznawanej sprawie dokonał ustalenia kosztów dokonanych czynności i odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w tej konkretnej sprawie.
Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego, sposób ustalenia kwoty należnych kosztów egzekucyjnych w sprawie nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, bowiem analiza akt sprawy, przeprowadzona, z uwzględnieniem brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede wszystkim - wskazań wynikających z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyjaśnienia, czy określone koszty egzekucyjne pozostają w rozsądnej proporcji działań podjętych przez organ egzekucyjny.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
i art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające
je postanowienie organu I instancji, gdyż naruszają one przepisy art. 61 § 1 pkt 4
i art. 64 § 6 u.p.e.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. sąd wskazuje, że wobec braku dotychczas interwencji ustawodawcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego (jak też ewentualnie
do czasu ponownego orzekania w sprawie), zadaniem organów będzie w pierwszym rzędzie ponowna odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto, przystają
do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji i czy oraz ewentualnie w jakim zakresie na gruncie tej sprawy należy je miarkować. Organy powinny zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organu,
za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu, które to okoliczności winny być wskazane
w rozstrzygnięciu. Brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej. Ponadto okoliczność,
że ustawodawca nadal nie wykonał wyroku TK z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14,
nie może stanowić podstawy do określania kosztów egzekucyjnych bez wykazania
ich rzeczywistego poniesienia.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis
od skargi w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło