I SA/Sz 929/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-01-18

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012, jeśli postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte po upływie 5 lat od doręczenia tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zmienić ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte z urzędu lub na wniosek po upływie 5 lat od dnia doręczenia tej decyzji. W niniejszej sprawie ostateczna decyzja dotycząca roku 2012 została doręczona w 2002 r., a postępowanie w celu jej zmiany zostało wszczęte w 2017 r., co narusza art. 256 O.p.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012. Organ I instancji, po wznowieniu postępowania, zmienił ostateczną decyzję z 2012 r., podwyższając podatek, uznając, że lokal mieszkalny był zajęty na działalność gospodarczą polegającą na krótkotrwałym zakwaterowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących opodatkowania lokali mieszkalnych zajętych na działalność gospodarczą oraz brak rozpoznania istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2017 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 rok B. B. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") na kwotę [...]zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Ostateczną decyzją z dnia 30 stycznia 2012 r. nr [...] Organ I instancji ustalił Stronie, jako właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w K. przy ul. [...], wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł. Następnie, ww. decyzją z dnia 15 maja 2017 r. wydaną na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 6 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716; dalej: "u.p.o.l.") Organ I instancji zmienił Stronie wysokość podatku od powyższej nieruchomości za 2012 r. poprzez ustalenie nowej kwoty podatku w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. organ I instancji zwrócił się do [...] M. J. i M. W. S.j. (dalej: "Spółka") m.in. o dostarczenie listy lokali wraz z podaniem imion i nazwisk właścicieli lokali, z którymi Spółka podpisała umowy najmu/dzierżawy, wraz z czasookresami trwania umowy. W odpowiedzi Spółka przedstawiła żądane informacje wskazując, że zawarła ze Stroną jako wynajmującym umowę najmu ww. lokalu na okres od dnia 16 grudnia do 28 lutego 2017 r. Następnie pismem z dnia 28 września 2016 r. organ I instancji wezwał Stronę do przedłożenia korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w celu uchylenia/zmiany wymiaru podatku od nieruchomości od dnia zawarcia umowy najmu ze Spółką, której przedmiotem jest ww. lokal, a także kopii umowy najmu. W treści pisma odwołał się do informacji, iż ww. lokal stanowi przedmiot najmu na prowadzenie działalności gospodarczej w ramach tzw. programu [...] Organ I instancji wezwał również Spółkę do dostarczenia pisemnej informacji w zakresie sposobu zajęcia ww. lokalu nr [...]. W odpowiedzi z dnia 16 listopada 2016 r. Spółka przesłała informację, z której wynikało, że ww. lokal będący własnością Strony, zgodnie z umową najmu został przekazany Spółce do korzystania i pobierania pożytków (podnajmu), w zamian za czynsz naliczany za całomiesięczny najem (jego wysokość nie zależy od długości pobytu w nim podnajemców Spółki). Spółka wskazała, że dotychczasowy podnajem oparty był o krótkotrwałe zakwaterowanie. Do odpowiedzi Spółka załączyła zestawienie pobytów w lokalu Strony. Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. organ podatkowy ponownie wezwał Stronę do złożenia korekty ww. informacji oraz kopii umowy najmu zawartej ze Spółką wraz z kopią protokołu przekazania lokalu. W odpowiedzi Strona wskazała, że nie widzi podstaw prawnych do złożenia korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz podtrzymuje dotychczas złożoną w tym zakresie informację (pismo Strony z dnia 14 grudnia 2016 r.). Kopię umowy najmu ww. lokalu Strony w ramach programu [...] – wraz z aneksami - złożyła Spółka. Spółka przedłożyła również, na wezwanie organu, zestawienie pobytów Strony w ww. lokalu w czasie trwania umowy najmu. Postanowieniami z dnia 1 lutego 2017 r. organ I instancji: wznowił z urzędu postępowania podatkowe "w przedmiocie uchylenia (zmiany) wymiaru" Stronie podatku od ww. nieruchomości na 2013-2016 r. w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, włączył jako dowód do prowadzonego postępowania wznowieniowego za lata 2013-2016 dokumenty zgromadzone dotychczas w zakresie najmu ww. lokalu Strony i wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Postanowienia powyższe zostały doręczone Stronie w dniu 13 lutego 2017 r. Decyzją z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] organ I instancji zmienił Stronie wymiar podatku od nieruchomości na rok 2012 za ww. nieruchomość z kwoty [...]zł na kwotę [...]zł. W treści uzasadnienia organ I instancji powołał przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 6 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 3 ust. 5 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Na wstępie organ I instancji wskazał, iż w toku prowadzonych czynności sprawdzających względem innego podatnika, wyszło na jaw, że Spółka zawierała umowy najmu lokali, w tym ww. lokalu nr [...] należącego do Strony. W związku z tym pojawiła się przesłanka do wznowienia postępowania. Organ wskazał również, że postanowieniami z dnia 1 lutego 2017 r. jako dowód włączył do postępowania podatkowego cały materiał dowodowy zebrany w toku czynności sprawdzających oraz wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, ze zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.,tj. przed dniem wydania decyli ustalającej podatek od nieruchomości Strona zawarła umowę najmu ww. lokalu, który zajęty został przez Spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania. Organ uznał, że zawarcie umowy najmu na lokal mieszkalny i przekazanie go przez Stronę w posiadanie przedsiębiorcy, którego działalność gospodarcza polega na udostepnieniu lokalu turystom powoduje, że lokal ten zostaje zajęty przez tego przedsiębiorcę. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że zajęcie lokalu mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej, rozpoczęło się od dnia 6 kwietnia 2012 r. Natomiast przedmiotem postępowania decyzji jest okres od 1 maja 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Dodatkowo organ I instancji wyjaśnił, że wyłączył z opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości pełne miesiące, w których (w żadnym dniu) nie przebywali turyści oraz w których pobyt podatników rozpoczynał się w danym miesiącu i kończył w miesiącu następnym, wówczas pobyt ten przerywał ciągłość wykorzystania (zajęcia lokalu na działalność gospodarczą). W końcowej części uzasadnienia organ I instancji powołał treść art. 254 § 1 O.p. i uznał, że mając na uwadze art. 6 ust. 8 u.p.o.l., w związku z zaistniałymi zmianami mającymi wpływ na wysokość opodatkowania, naliczony podatek uległ zmianie. Strona zaskarżyła odwołaniem decyzję organu I instancji, żądając uchylenia decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie, że za rok 2012 podatek od nieruchomości wynosić powinien [...] zł. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1a ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 210 § 4 O.p., art. 122 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p. i art. 191 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 180 § 1 O.p. oraz art. 181 O.p. Strona zarzuciła również wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z: odpisu zupełnego z księgi wieczystej o nr [...], odpisu zupełnego z księgi wieczystej o nr [...], wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], umowy sprzedaży oraz umowy darowizny z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...], umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży nr [...] z dnia 16 grudnia 2011 r. - na okoliczność stwierdzenia statusu przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz jego położenia w budynku o statusie budynku mieszkalnego posadowionego na terenach mieszkaniowych. Zaskarżoną do tutejszego Sądu ww. decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K utrzymało w mocy decyzję organuI instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało w pierwszej kolejności, że działanie organu I instancji było zgodne z treścią art. 120 – 122, art. 187 i 191 O.p. Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny oraz na podstawie obowiązujących i prawidłowo zinterpretowanych przepisów prawa. Organ uznał, że spełniona została przesłanka do wydania decyzji zmieniającej w trybie art. 254 § 1 O.p., gdyż Strona do czasu wszczęcia postępowania wznowieniowego przez organ I instancji nie ujawniła, że sporny lokal był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej od 6 kwietnia 2012 r. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że Strona, jako właściciel ww. lokalu, wynajęła go Spółce, wyłącznie do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej polegającej na wynajmie w celu krótkotrwałego zakwaterowania – czego Strona miała pełną świadomość. Zdaniem organu odwoławczego, skoro lokal zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej, to uzasadnione było ustalenie w tej części podwyższonej stawki podatku od nieruchomości określonych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości za dany rok, ustalał i ewentualnie uwzględniał czasokresy, które nie spełniały przesłanki z art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 1, 4, 5 art. 6 u.p.o.l. Wyjaśnił, że organ I instancji zamierzał wyłączyć z opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości pełne miesiące, w których (w żadnym dniu tego miesiąca) nie przebywali turyści oraz w których pobyt Strony rozpoczynał się w danym miesiącu i kończył się w miesiącu następnym, wówczas bowiem pobyt ten przerywałby ciągłość wykorzystania (zajęcia lokalu na działalność gospodarczą). W 2012 r. – po 1 maja 2012 r. - żaden z miesięcy nie podlegał wyłączeniu, gdyż każdorazowo Strona przebywała w ww. lokalu najwyżej kilka dni w tych miesiącach, w których lokal Strony był wykorzystywany również przez turystów, wynajmujących ww. lokal od Spółki, co spowodowało, że nie została przerwana ciągłość miesięcy w zajęciu lokalu na działalność gospodarczą. Zgodnie z powyższymi okolicznościami, w ocenie organu odwoławczego, lokal Strony podlegał opodatkowaniu najwyższą stawką podatku za okres od 1 maja do 31 grudnia 2012 r., ponieważ obowiązek podatkowy ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, a nie liczby dni. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów podatkowych i jest zgodna ze stanem faktycznym sprawy, a ponadto została wydana na podstawie wiążących dokumentów urzędowych i innych dowodów. W skardze do tutejszego Sądu, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego, zaskarżonej decyzji zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, ewentualnie błędną wykładnię, a to przyjęcie, że podwyższoną stawkę należną od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stosuje się także w przypadku, gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu położonym w takim budynku, a tylko posiadacz zależny (najemca); b) art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l i w zw. z jej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 pkt 2 lit. b), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie faktu, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, pomimo że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznał, iż lokal należący do Skarżącego jest lokalem mieszkalnym; c) art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie Skarżącemu stawki podatku od nieruchomości jak dla budynków lub ich części pod działalność gospodarczą, podczas gdy podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów i budynków, z których z kolei wynika, że należąca do Skarżącego nieruchomość jest lokalem mieszkalnym; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 122 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p. i art. 191 O.p. poprzez zupełne nieustosunkowanie się do większości zarzutów Skarżącego wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co sprowadza się do zarzutu nie rozpoznania istoty sprawy. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący powtórzył argumentację zamieszczoną w odwołaniu oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2017 r., poz. 1369 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Sąd wskazuje, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 O.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w O.p. Jednym z nich jest zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 254 O.p. Zgodnie z treścią art. 254 § 1 O.p. decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania,podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. W myśl § 2 zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego. Z treści powyższego przepisu prawa wynika, że jedyną przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej jest taka zmiana stanu faktycznego, która dotyczy faktów prawotwórczych wpływających na wysokość zobowiązania podatkowego. Uregulowano w nim szczególny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, odmienny od trybów nadzwyczajnych określonych w przepisach art. 240-246 O.p. (wznowienie postępowania) i art. 247-252 O.p. (stwierdzenie nieważności decyzji). Regulacja art. 254 § 1 O.p. jednoznacznie wskazuje, że zmiana decyzji ostatecznej, ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego, może nastąpić jedynie na skutek zmiany okoliczności faktycznych, skutki wystąpienia których zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przesłanką zmiany decyzji ostatecznej jest zatem zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie, które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów, obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt II FSK 381/07, z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 1012/10). W judykaturze zauważa się, że przepis art. 254 O.p. ma charakter wyjątkowy, a jednocześnie nie ma charakteru samodzielnego, gdyż jego stosowanie zależy od istnienia innych przepisów prawa podatkowego, przede wszystkim materialnego, w których określone są okoliczności faktyczne, mające wpływ na obliczenie wysokości zobowiązania podatkowego. Dopiero zmiana faktów prawotwórczych wpływających na zmianę wysokości zobowiązania podatkowego daje podstawę, by na podstawie art. 254 O.p. dokonać zmiany decyzji wymiarowej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 971/09). Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 O.p. jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach (H. Dzwonkowski, Decyzje aktualizujące wysokość zobowiązania podatkowego, Przegl. Pod. z 2002 r., nr [...], s. 50) ( zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 roku II FSK 1763/14). Sąd podkreśla ponadto, że zgodnie z art. 256 § 1 O.p. organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od jej doręczenia. Termin określony w ww. § 1 stosuje się również do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (§ 2). Przepis art. 256 O.p. wprowadza zakaz wszczynania i prowadzenia postępowań w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji w oparciu o art. 253, 253a, 254 i 255 O.p., jeżeli organ, który wydał decyzję, otrzymał wniosek po upływie 5 lat od doręczenia decyzji. Po tym terminie decyzje korzystają z bezwzględnej trwałości. Oznacza to, że po upływie powyższego okresu następuje w równym stopniu zwiększenie trwałości decyzji dotkniętych wadą kwalifikowaną, jak i mniejszej wagi. Nie sposób dostrzec związku terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 O.p.). Wniesienie przez stronę żądania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej obliguje organ podatkowy do ustalenia, czy upłynął 5-letni okres liczony od dnia doręczenia decyzji. W razie ustalenia, że żądanie zostało wniesione po terminie, organ nie dokonuje już żadnych innych ustaleń - jego obowiązkiem jest wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania. Po upływie terminu 5-letniego nie jest możliwe również wszczęcie postępowania z urzędu w powyższej sprawie, na co wyraźnie wskazuje art. 256 § 2 O.p. (por. Krzysztof Teszner komentarz do art. 254 O.p. "Komentarz. Ordynacja Podatkowa" L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner. WKP 2017). Jak wynika z powyżej wskazanych regulacji prawnych wszczęcie postępowania w trybie art. 254 O.p. możliwe jest z urzędu lub na wniosek przy czym w każdym z tych przypadków postępowanie to nie może być wszczęte po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji stronie. Sąd wskazuje również, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybach przewidzianych w Dziale IV Postępowanie podatkowe, Rozdziale 19 Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej O.p. wymaga przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, w sposób gwarantujący poszanowanie zasad postępowania podatkowego, w tym w szczególności praw strony oraz umożliwiający kontrolę – w tym sądową - zapadłych w tych postępowaniach rozstrzygnięć. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 254 O.p., choć zauważyć należy, że uzasadnienie decyzji organu I instancji wskazuje na brak konsekwencji organu w przedmiocie wyboru trybu wzruszenia ww. ostatecznej decyzji ustalającej Stronie wymiar podatku za 2012 r. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 30 stycznia 2012 r. ustalająca Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. doręczona została Skarżącemu dnia 8 lutego 2002 r. A zatem wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 256 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 12 § 4 O.p., możliwe było jedynie do dnia 8 lutego 2007 r. Decyzja organu I instancji w przedmiocie zmiany ww. decyzji ostatecznej wydana została natomiast w dniu 15 maja 2017 r., a zatem po upływie ponad 3 miesięcy od ww. terminu. Sąd zauważa jednak, że z uzasadnienia decyzji organów zarówno I jak i II instancji nie wynika w jakiej dacie wszczęte zostało postępowanie w sprawie zmiany ww. decyzji ostatecznej dotyczącej 2012 r. Również akta rozpoznawanej sprawy nie zawierają jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte oraz, że było ono prowadzone z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania i praw Skarżącego. Z akt sprawy, w tym uzasadnień rozstrzygnięć organów I jak i II instancji, nie wynika bowiem jakie dowody organ włączył do postępowania podatkowego w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia Skarżącemu wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. Z akt sprawy nie wynika również, czy Skarżącemu wyznaczony został 7-o dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed zakończeniem postępowania przed organem I instancji. Odniesienia zawarte w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji organów odnoszą się jedynie do postępowania wznowieniowego, które jak wynika z akt sprawy dotyczyło kolejnych lat podatkowych, tj. lat 2013-2016, i które nie może być utożsamiane z postępowaniem w rozpoznawanej sprawie dotyczącym roku podatkowego 2012 r. i prowadzonym w trybie art. 254 O.p. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu uznać by należało, że Skarżący dowiedział się o prowadzeniu przez organ postępowania w rozpoznawanej sprawie dopiero z chwilą doręczenia decyzji organu I instancji, co z kolei może prowadzić do dalej idącego wniosku, tj., że postępowanie w rozpoznawanej sprawie naruszało zasadę dwuinstancyjności postepowania wyrażoną w art. 127 O.p. Sąd podkreśla bowiem, że niedopuszczalne jest uznawanie przez organy, że czynności procesowe, w tym wszczęcie postępowania, włączenie dowodów, wyznaczenie stronie 7-o dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy, dokonane w postępowaniach prowadzonych za określone lata podatkowe (w rozpoznawanej sprawie lata 2013 -2016) odnoszą automatyczny skutek również w odniesieniu do postępowania za odmienny rok podatkowy. Powyższe okoliczności uniemożliwiają Sądowi kontrolę zastosowania przez organ przepisu art. 256 § 2 O.p., w szczególności wobec faktu, że w aktach sprawy brak jest również dokumentów i informacji o prowadzeniu przez organ postępowania w rozpoznawanej sprawie. Zgromadzona w sprawie dokumentacja postępowania podatkowego dotyczy wyłącznie okresu 2013 -2016, tj. nieobjętego przedmiotowym postępowaniem, brak zaś podstaw prawnych do uznania, że wszczęcie postępowań wznowieniowych za lata 2013 – 2016 i dokonywanie w nich poszczególnych czynności procesowych przez organ wywołują również skutek w odrębnym postępowaniu dotyczącym 2012 r. prowadzonym na podstawie art. art. 256 O.p. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 210 § 4 O.p., art. 120, 121, 122, 123 § O.p. a także art. 127, 187 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien uwzględnić rozważania zwarte w przedmiotowym uzasadnieniu, w tym w szczególności dokonać ustalenia kiedy, w jakim trybie i czy w ogóle wszczęto postępowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczącej roku 2012 i ocenić jego skuteczność przez pryzmat art. 256 § 1 i 2 O.p. Organ powinien również ustalić jakie inne – poza wszczęciem postępowania - czynności procesowe zostały poczynione w rozpoznawanej sprawie (włączenie dowodów, zawiadomienia Strony o czynnościach procesowych, w tym wszczęciu postępowania i włączeniu określonych dowodów, wyznaczenie Skarżącemu 7-o dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego) i dokonać oceny tych czynności lub ich braku przez pryzmat poszanowania podstawowych zasad postępowania (w tym zasady dwuinstancyjności postępowania) i praw Strony i ich wpływu na wynik sprawy. Ustalenia i rozważania organu winny zostać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaś dokumenty będące ich podstawą winny znajdować się w aktach sprawy umożliwiając m.in. sądową kontrolę zapadłego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis od skargi w kwocie [...] zł, koszty zastępstwa procesowego [...] zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1) lit. a) w zw. z § 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804. ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło