I SA/Sz 93/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2008 r. wniosku K.N. o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu 2. przyznać K.N. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca, wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, referendarz sądowy wezwaniem z 11 lutego 2008 r. (doręczonym skarżącej 14 lutego 2008 r.) zobowiązał skarżącą do wypełnienia i podpisania przekazanego jej formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca złożyła w dniu 21 lutego 2008 r. (za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S.) urzędowy formularz wniosku wraz z dodatkowymi dokumentami, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego – przesyłka dotarła do Sądu w dniu 22 lutego 2008 r. Uznając, że formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został przez skarżącą złożony do Sądu w dniu 22 lutego 2008 r. z uchybieniem 7-dniowego terminu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 3 marca 2008 r. (doręczonym skarżącej w dniu 7 marca 2008 r.) pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, natomiast w dniu 12 marca 2008 r. skarżąca złożyła sprzeciw od tego zarządzenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek wymienionych w art. 87 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Uznając, że, w odniesieniu do złożenia wymaganego wezwaniem formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy za pośrednictwem organu, nie doszło do naruszenia wyznaczonego tym wezwaniem 7-dniowego terminu (skarżąca złożyła pismo do organu w ostatnim dniu w/w terminu ), wskazać należy, że postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tak też NSA w postanowieniu z 8 grudnia 2004 r. OZ 841/04 niepubl. ), czemu dano wyraz w pkt 1 postanowienia. Odnosząc się z kolei do złożonego sprzeciwu w sprawie wskazać należy, stosownie do przepisu art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzając już uprzednio, że złożenie wymaganego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dokonane zostało w wyznaczonym 7-dniowym terminie, wskazać należy, że złożenie sprzeciwu spowodowało, iż wniosek skarżącej podlega rozpoznaniu przez sąd. Jak wynika z uzasadnienia złożonego wniosku oraz dołączonych przez skarżącą dokumentów (k. 16-33), skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 6-letnią córką oraz matką; we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje również siostrzeniec skarżącej – P. Z. (w rodzinie zastępczej u matki skarżącej). K. N. oświadczyła, że jej sytuacja materialna i finansowa jest bardzo trudna, samotnie wychowuje 6-letnie dziecko, które często choruje, a dochody jakie posiada służą wyłącznie na utrzymanie i sytuacja ta sprawia, że skarżąca korzysta z pomocy społecznej. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód ze stosunku pracy skarżącej w wysokości netto 463 zł (praca w wymiarze ½ etatu na stanowisku sprzedawca), zasądzone alimenty na rzecz córki w wysokości 300 zł miesięcznie, zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł, otrzymywana przez matkę skarżącej i jej siostrzeńca renta rodzinna w wysokości po 663,66 zł brutto. Siostrzeniec skarżącej otrzymuje nadto alimenty w wysokości 220 zł , a matka skarżącej pomoc pieniężną z miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie na częściowe pokrycie kosztów utrzymania 19-letniego P. Z., w wysokości 370,33 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika nadto, że matka skarżącej korzysta z dodatku mieszkaniowego w wysokości 130,63 zł, a skarżąca korzysta z pomocy w postaci zakupu posiłków dla córki w szkole. Odnośnie do wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie, skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania w wysokości średnio 484 zł ponosi wspólnie z mamą (każda w ½ części należnych opłat ). K. N. oświadczyła, że koniecznym wydatkiem jest również opłata za telefon komórkowy w wysokości 50 zł miesięcznie z uwagi na potrzebę kontaktu z córką i matką chorą na cukrzycę. Z przedłożonych faktur wynika, że poniesione w ostatnim czasie wydatki na opłatę czynszu (za mieszkanie o powierzchni 53,59 m²), gazu i energii elektrycznej stanowiły kwotę średnio 635,19 zł. Skarżąca podała nadto w uzasadnieniu wniosku, iż posiada zaległości podatkowe w wysokości 35.387,60 zł, zaległości w PTK Centertel na kwotę 4.397,64 zł, kredyt "za tatę" w kwocie 5.082,55 zł i przedstawiła w załączeniu wniosku wydane w dniu 9 stycznia 2008 r. ponaglenie do zapłaty kwoty 4.397,64 zł (k. 32) oraz nakaz zapłaty na kwotę 5.082,55 zł (k. 31). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ). Ocena przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, z uwzględnieniem wysokości uzyskiwanych miesięcznie dochodów czteroosobowej rodziny, w tym stanowiących znaczną ich część alimentów oraz świadczeń z pomocy społecznej (łącznie ok. 2.975,00 zł miesięcznie), ponoszonych miesięcznie wydatków oraz ciążących na skarżącej zaległości pieniężnych, prowadzi do wniosku, że K. N. wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Dlatego należało, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić doradcę podatkowego, czemu dano wyraz w pkt 2 postanowienia.