I SA/Sz 932/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-02-10
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, spowodowane okresem urlopowym i problemami z odbiorem korespondencji z powodu braku aktualnego wypisu z KRS, może być uznane za zdarzenie nastąpione bez winy strony?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie nastąpiło bez winy strony. Strona sama ponosi odpowiedzialność za sposób organizacji swojej działalności, wybór adresu do korespondencji oraz termin złożenia wniosku. Organ prawidłowo doręczył wezwanie do uzupełnienia braków na wskazany przez stronę adres, a brak odbioru korespondencji z powodu urlopu lub braku aktualnego wypisu z KRS obciąża stronę. Obowiązek kontaktu telefonicznego nie wynika z przepisów prawa, a zasada pisemności postępowania administracyjnego jest fundamentalna.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych, który zawierał braki formalne. Organ dwukrotnie wzywał Spółkę do ich usunięcia, jednak pisma nie zostały odebrane z powodu okresu urlopowego i braku odbioru przez osobę upoważnioną. W konsekwencji wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Spółka wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, wskazując na problemy z rejestracją w KRS i organizacją. Organ odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor ARiMR utrzymał postanowienie w mocy. Spółka złożyła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A." Spółki z o.o. z siedzibą w U. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów oddala skargę
"A" Spółka z o.o. złożyła w dniu[...]r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w biurze powiatu k. wniosek
o wpis do ewidencji producentów.
We wniosku wpisała:
1) w części I- cel zgłoszenia –nadanie numeru identyfikacyjnego,
2) w części III-producent- osoba prawna,
3) w części IV-dane identyfikacyjne wnioskodawcy-nazwę "A" Spółka z o.o.
i nr regon,
4) w części V-miejsce zamieszkania i adres albo siedziba i adres wnioskodawcy-województwo [...], powiat K., gmina M., kod pocztowy, poczta M., miejscowość U., ulica [...] nr [...], numer telefonu komórkowego,
5) w części VI-adres do korespondencji/pełnomocnika- województwo pomorskie, powiat L., gmina L., kod pocztowy, poczta L., miejscowość L., ul. [...] nr [...], numer telefonu komórkowego,
6) w części VII-dane pełnomocnika/osoby uprawnionej do reprezentacji- P.M., numer PESEL,
7) w części VIII-miejsce zamieszkania adres pełnomocnika- województwo [...], powiat [...] i, gmina K., kod pocztowy, poczta K., miejscowość K., ulica [...], numer telefonu komórkowego.
Wniosek podpisał M.P. z datą [...]r.
Na wniosku w części XIV-adnotacje ARiMR- odnotowano, że beneficjent został poinformowany o brakach formalnych dniu [...]r.
Do wniosku Spółka dołączyła kopię aktu notarialnego z dnia [...]r.
z kancelarii notarialnej w T. notariusza J.C. Rep.A
nr [...] – akt założycielski "A" Spółki z o.o., kserokopię dowodu osobistego na nazwisko M.P. oraz zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...]r. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K., wezwał Spółkę do usunięcia braków formalnych we wniosku na adres w U. ul. [...]. Pismo zostało zwrócone Agencji przez pocztę z adnotacją nie podjęto w terminie.
Pismem z dnia [...]r. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K., wezwał Spółkę do usunięcia braków formalnych na podstawie art. 64 § 1 Kpa we wniosku na adres w L. (wskazany we wniosku adres korespondencyjny) w terminie 7 dni. Pismo zawierało pouczenie, iż nieuzupełnienie braków we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismo zostało zwrócone Agencji przez pocztę po dwukrotnym awizowaniu z adnotacją nie podjęto w terminie.
Pismem z dnia [...]r. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K. poinformował Spółkę, iż jej wniosek z dnia [...]r. został pozostawiony bez rozpoznania.
W dniu [...]r. Spółka złożyła do Agencji pismo- uzupełnienie wniosku z dnia [...]r. poprzez załączenie zaświadczenia NIP, zaświadczenia o numerze konta bankowego, aktualnego odpisu KRS. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia w/w załączników z uwagi, iż nie doręczono jej żadnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku, nikt z Agencji nie kontaktował się ze Spółką na podany numer telefonu. Nadto, dopiero teraz Spółka otrzymała postanowienie z KRS. Według Spółki, ewentualne uchybienia leżą po stronie Skarbu Państwa- Krajowego Rejestru Sądowego, zaś Spółka nie może ponosić z tego tytułu winy.
Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K. postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku Spółki, odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...]r.
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 58 Kpa. Nadto podał, że wezwanie o usunięcie braków formalnych wniosku zostało Spółce doręczone prawidłowo na podstawie art. 44 Kpa.
"A" Spółka z o.o. z siedzibą w U. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Spółka podała, że przedmiotowe wezwanie nie zostało jej doręczone, gdyż był okres urlopowy. Nadto, wskazała, że firma była w trakcie organizacji
i urzędy pocztowe odmawiają wydania poczty osobom nieumocowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zdaniem Spółki, opóźnienie w rejestracji firmy nastąpiło z winy KRS, tj. Skarbu Państwa, który jest też organem założycielskim ARiMR. Powyższe oznacza, według Spółki, że za wszystkie uchybienia zawinione przez organy podlegające Skarbowi Państwa nie odpowiada Spółka, a zatem jej wniosek
o przywrócenie terminu jest uzasadniony. Spółka powołała się również na czynnik społeczny, że nieprzywrócenie terminu przez Agencję spowoduje utratę dopłat unijnych, bankructwo firmy i utratę nowopowstałych miejsc pracy. Ponadto Spółka podniosła, że trzy inne gospodarstwa w podobnych okolicznościach uzyskały numery producentów.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 144 z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 11 ust.1 , art. 14 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r., Nr 10, poz.76) po rozpoznaniu zażalenia Spółki na postanowienie Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą
w K. z dnia 19 sierpnia 2010r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że Spółka nie uprawdopodobniła,
iż uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych złożonego przez nią wniosku w dniu [...]r. nastąpiło nie z jej winy. Organ podał, że Spółka wskazała w w/w wniosku adres dla korespondencji, na który Agencja wysłała jej przedmiotowe wezwanie, które zgodnie z art. 44 Kpa zostało uznane za doręczone. 7 dniowy termin do usunięcia braków formalnych w/w wniosku upłynął w dniu [...]r.
Organ stwierdził, że podnoszone przez Spółkę okoliczności zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jaki zażaleniu, nie mogą zostać uznane za okoliczności uprawdopodabniające brak winy Strony. Bezzasadnym jest twierdzenie Spółki, że winę za uchybienia ponosi Skarb Państwa. Organ wskazał, że Spółka wypełniając wniosek z dnia [...]r. określiła się jako osoba prawna, mimo,
iż jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do KRS. Organ podał, że nie uznał za niezawiniony przez Spółkę fakt braku odbioru wysyłanej jej korespondencji z powodu okresu urlopowego. Zdaniem organu, przyczyną tego był fakt złej organizacji, leżący po stronie Spółki. Zarzut, że organ nie kontaktował się ze Spółką na podany numer telefonu jest też niezasadny. Wezwanie o uzupełnienie braków formalnych jest kierowane do strony w formie pisemnej zgodnie z art. 14 § 1 Kpa oraz art. 64 § 2 Kpa.
Ponadto, organ podał, że zarzut Spółki, iż inne podmioty w podobnych sprawach otrzymały numery producentów jest też bezzasadny, bowiem każdy wniosek o wpis do ewidencji producentów rozpatrywany jest indywidualnie.
"A" Spółka z o.o. z siedzibą w U. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie oraz wniosła o jego zmianę i wydanie postanowienia przywracającego termin do wnioskowanej czynności.
Zdaniem Spółki, organ działał stronniczo i nie zakwalifikował uchybień podległej mu jednostki w K. na korzyść beneficjenta oraz pominął niewygodne dla siebie fakty. Spółka nie zaprzeczyła, że pisma o uzupełnienie złożonego przez nią wniosku mogły być awizowane. Strona podała, że ARiMR w K. wiedziała, iż Spółka jest w organizacji, co wynikało z dołączonych do wniosku dokumentów, w tym zaświadczenia o numerze REGON oraz wiedziała, że Spółka dokonuje rejestracji w KRS na warunkach, tzw. jednego okienka, co musiało skutkować długotrwałością i zawiłością procedury, a tym samym wymagało czasu, a także wiedziała, że poczta nie wyda korespondencji osobie nie mogącej wylegitymować się aktualnym wypisem z KRS, a tym samym nie będzie ona mogła skutecznie podjąć korespondencji. Według Spółki, ARiMR w K. powinna zawiadomić ją telefonicznie, że korespondencja nie jest podejmowana oraz o konieczności odbioru pism w biurze Agencji, a jeżeli nie byłoby możliwości natychmiastowego uzupełnienia braków wniosku, to organ winien pouczyć stronę o możliwości wystąpienia o przedłużenie terminu do uzupełnień. Spółka podniosła, że tak też postąpiło biuro ARiMR w K. w podobnej sprawie. Na okoliczność powyższego Spółka przedłożyła kserokopie nadania numerów gospodarstw D. i Ł. oraz wniosła o przesłuchanie świadków P.W.
i J.B.. Zdaniem Spółki, nie można jej zarzucić, iż we wniosku z dnia
[...]r. zaznaczyła, że jest osoba prawną, bowiem ustawodawca nie umieścił na nim dodatkowej kratki dla spółek, której są w organizacji.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W niniejszej sprawie, Spółka otrzymała w dniu [...]r. z Oddziału Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w S., odpis z Krajowego Rejestru Sądowego o nr [...]-odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców zawierający datę jej rejestracji w dniu [...]r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych z dnia [...]r. wraz z uzupełnieniem tych braków w dniu [...]r. Tym samym należało uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych został złożony przez Stronę w terminie.
Odnośnie uprawdopodobnienia przez Spółkę, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...]r. nastąpiło bez jej winy, Sąd podzielił stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Bezzasadnym jest twierdzenie przez Spółkę, iż jej działanie było niezawinione na skutek złej działalności organów państwowych: KRS i biura powiatowego ARiMR
w K. oraz obarczanie tych organów skutkami własnej działalności. Wskazać należy, że Spółka składając wniosek w dniu [...]r. o wpis do ewidencji producentów rolnych wypełniła go sama podając w nim różne informacje. Tym samym to Spółka, a nie Agencja ponosi winę za złożenie wniosku przez Stronę o określonej treści. Spółka zakreśliła we wniosku, że jest osobą prawną, pomimo, iż w formularzu odnośnie formy prawno-organizacyjnej podmiotu uwidoczniona była też jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (cześć III pkt 01 w/w wniosku). To Spółka, a nie organ decydował o tym, że chce ona być producentem rolnym wpisanym do rejestru takich podmiotów. Również o dacie złożenia takiego wniosku zdecydowała Strona, a nie żaden organ państwowy. Spółka była świadoma, że jej wniosek ma braki i wiedziała już o tym w dniu jego złożenia (adnotacja
w części XIV w/w wniosku). Organ nie ma wpływu na treść składanych do niego wniosków przez Strony, jak i nie może odmówić ich przyjęcia, nawet gdy są niezasadne, czy też mają braki formalne. Obowiązkiem organu jest przyjąć wniosek
i go rozpoznać, o ile nie zachodzą inne okoliczności wymienione w przepisach prawa. W przypadku wniesienia podania zawierającego braki formalne, organ zobowiązany jest na podstawie art. 65 § 2 Kpa do wezwania wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie z art. 54 Kpa,
w wezwaniu należy wskazać:
1) nazwę i adres organu wzywającego,
2) imię i nazwisko wzywanego,
3) w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany,
4) czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie,
5) termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia się wezwanego lub jego pełnomocnika,
6) skutki prawne niezastosowania się do wezwania.
Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.
Takie wezwanie z dnia [...]r. zawierające powyższe elementy zostało wysłane do Strony na adres wskazany przez nią do korespondencji (zaznaczyć, należy iż organ uznał wcześniejsze wezwanie z dnia [...]r. za błędne z uwagi na skierowanie wezwania o uzupełnienie braków na adres Spółki w U., też nie odebrane przez Stronę).
Bezzasadnym jest czynienie organowi zarzutów z tego, iż Spółka nie odbierała kierowanej do niej korespondencji na wskazany przez nią adres korespondencyjny
z powodu okresu urlopowego oraz że poczta i tak nie wydałaby korespondencji osobie, która nie legitymuje się wypisem z KRS upoważniającym do reprezentacji Strony. Uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych związane z w/w okolicznościami są przez Stronę zawinione, bowiem to na Spółce ciążył obowiązek takiego uregulowania swojej działalności i podania takiego adresu, tak by kierowane do niej pisma mogły być przez nią podjęte.
Niezasadny jest też zarzut Strony, że organ nie zawiadomił jej telefonicznie
o tym, że nie odbiera ona korespondencji. Takiego obowiązku nałożonego na organ nie przewidują przepisy prawa. Zdaniem Sądu, nie była to również sprawa nie cierpiąca zwłoki, gdzie zgodnie z art. 55 Kpa, organ może dokonać wezwania telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności,
z podaniem danych wymienionych w art. 54. Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości,
że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie. Wskazać należy, iż nawet w dacie wezwania o uzupełnienie braków (zarówno pierwszego
z dnia [...]r. jak i drugiego z dnia [...]r. wezwania) Spółka nie dysponowała jeszcze odpisem z KRS (otrzymała go w dniu [...]r.).
Nadto, zgodnie z art. 14 § 1 Kpa, organ administracji zobowiązany jest załatwiać sprawy przede wszystkim w formie pisemnej ( forma ustna dopuszcza jest wyjątkowo). Ma to znaczenie dla ochrony praw Strony, jak i w celu dowodowym. Zasada pisemności nakazuje załatwianie spraw administracyjnych w formie pisemnej. Pojęcie "załatwianie spraw" odnosi się w pierwszym rzędzie do rozstrzygania sprawy w formie decyzji, a zatem decyzje administracyjne (ugody) powinny mieć formę pisemną. Także inne czynności procesowe organu i stron (uczestników) postępowania powinny być zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, utrwalone na piśmie lub posiadać formę pisemną, np. wezwania (art. 54), protokoły i adnotacje (rozdział 2 k.p.a.), podania (art. 63), tym bardziej że w interesie stron leży "dopilnowanie utrwalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności w dokumentach sprawy" (art. 69 § 1 w zw. z art. 86). Odstępstwo od zasady pisemnego załatwienia sprawy, a zatem ustne załatwienie sprawy jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przemawia za tym interes strony,
a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie (art. 14 § 2).
Wskazać, należy także, że 7 dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych z art. 65 § 2 Kpa jest określony prawem i organ nie może go ani skrócić, ani wydłużyć, tak jak życzyłaby sobie tego Spółka w skardze.
Odnośnie wniosków dowodowych zawartych w skardze, Sąd je oddalił na podstawie art. 106 § 3 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W niniejszej sprawie, Spółka wniosła:
- o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym Regon z dnia [...]r. dotyczącego Strony. Sąd zauważył, iż taki dokument znajduje się już w aktach sprawy;
- o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym producentów rolnych "D." Spółka z o.o. w P. i "Ł." Spółka z o.o. w P. Sąd stwierdził, że powyższe dokumenty dotyczą innych podmiotów i nie są związane z działalnością Skarżącej;
- o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków P.W. i J.B. Sąd stwierdził, że nie jest uprawniony do przeprowadzenia tych dowodów z uwagi na treść art. 106 § 3 Ppsa.
Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło