I SA/Sz 933/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-08-27

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który powinien złożyć stosowne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym. Ocena wystarczalności oświadczenia należy do referendarza sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata z urzędu, w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, wskazując na niskie dochody, wielodzietność, zadłużenie oraz prowadzone postępowanie egzekucyjne. Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z Jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu Skarżący P. S., w związku ze skargą na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania, wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez wypełnienie i złożenie urzędowego formularza PPF. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano skarżącego, że ze względu na przedmiot sprawy (sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych), zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) dalej zwanej P.p.s.a., skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania zarówno przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji oraz że wniosek w tym zakresie nie zostanie rozpoznany. W dniu 11 sierpnia 2014 r. skarżący przedłożył formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, że sytuacja jego rodziny jest dramatyczna. Z dochodów z świadczenia pielęgnacyjnego i opiekuńczego w kwocie [...] zł, utrzymuje się rodzina pięcioosobowa w tym troje dzieci, a jedno z nich jest niepełnosprawne. Z ww. dochodów opłacane są podatek od nieruchomości, energia elektryczna, gaz, oda, lekarstwa, środki czystości, kupowany jest opał na zimę. Skarżący wskazał także, że jest zadłużony na kwotę [...] zł wobec ZUS oraz banku. Wyjaśnił nadto, że nie uzyskuje żadnego dochodu z gruntów rolnych, zajęciu komorniczemu podlega dotacja do rolnictwa. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, posiada 25-letni samochód, który wymaga remontu. W oświadczeniu o stanie majątkowym wpisał nieruchomości: budynek o pow. [...] m kw., w tym budynku mieszkanie o pow. [...] m kw., grunty o pow. [...] ha. Wskazał także, że posiadane mieszkanie i budynki gospodarcze są w 90 % zniszczone i wymagają kapitalnego remontu. Z akt sprawy dodatkowo wynika, że wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS w dniu 23 maja 2014 r. prowadzona jest egzekucja, zajęciu podlega rachunek bankowy posiadany przez skarżącego w [...], a nadto w związku z zadłużeniem posiadana nieruchomość została obciążona hipotecznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ciężar wykazania powyższych okoliczności obciąża wnioskodawcę, a wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Biorąc pod uwagę przedstawioną przez stronę jej sytuację materialną i rodzinną (brak dochodów z pracy, dysponowanie niewielkimi środkami pieniężnymi z zasiłków otrzymywanych z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, brak wolnych środków pieniężnych po opłaceniu koniecznych kosztów utrzymania, wielodzietność rodziny i związane z tym koszty kształcenia dzieci, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie wynagrodzenia profesjonalnego zastępcy procesowego, zadłużenie i prowadzone postępowanie egzekucyjne) uznać należało, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uzasadnia przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło