I SA/Sz 936/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K.o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 2 sierpnia 2012 r. nr [...] określającą J. K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie [...] zł. Decyzja organu II instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącego – doradcy podatkowemu M. W., w dniu 25 czerwca 2013 r. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 25 lipca 2013 r. W decyzji zawarto pouczenie, iż stronie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej. W dniu 1 sierpnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniósł na powyższą decyzję skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącego podniósł, iż jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego (doradca podatkowy), obsługująca jednocześnie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wiele postępowań (spraw) podatkowych i sądowoadministracyjnych, prowadzi ewidencję terminów procesowych w formie elektronicznej, która tworzona jest na bieżąco, tj. każdego dnia, na podstawie pism spływających do pełnomocnika od instytucji państwowych w tym urzędów skarbowych i sądów administracyjnych. Pełnomocnik jednocześnie każdego dnia, co najmniej dwukrotnie, osobiście weryfikuje (na podstawie ww. ewidencji) terminy procesowe prowadzonych postępowań, które zostały wprowadzone do ewidencji. Dostęp do bazy posiada wyłącznie pełnomocnik; znajduje się ona na jego komputerze osobistym. Jak wskazano dalej, w dniach 22-26 lipca 2013 r. temperatura powietrza w cieniu w S. w ciągu dnia oscylowała w granicach 30 stopni Celsjusza zaś w dnia 24 czerwca 2013 r. ok. g. 11:00, sprzęt komputerowy, którym się posługiwał pełnomocnik skarżącego odmówił posłuszeństwa, w związku z czym przekazano go do osoby profesjonalnie zajmującej się serwisem takich urządzeń. Jak podkreślił jednocześnie pełnomocnik skarżącego, takie awarie nigdy wcześnie nie zdarzały się w odniesieniu do personalnego komputera pełnomocnika. W momencie, w którym sprzęt odmówił posłuszeństwa pełnomocnik od razu rozpoczął przeglądanie papierowych wersji akt prowadzonych przez niego spraw w celu ustalenia, czy dnia 24 lipca 2013 r. na pewno nie upływa żaden z terminów procesowych. Przed zakończeniem tej manualnej weryfikacji, w godzinach wieczornych uszkodzony sprzęt został doprowadzony do stanu używalności i powrócił do rąk pełnomocnika, który niezwłocznie sprawdził ewidencję terminów procesowych (tak aby zdążyć złożyć jeszcze ewentualne i niezbędne pisma w sprawach), która wskazywała, że dnia 24 lipca 2013 r. żaden z nich nie upływał. Następnie, pełnomocnik kolejnego dnia, również w godzinach porannych (jak każdego dnia) sprawdził, czy nie upływa żaden z terminów procesowych, niemniej jednak baza tego nie wykazywała. Wskutek tego, pozostawał on w uzasadnionym przekonaniu, iż jego baza elektroniczna działa poprawnie i nie uzyskał informacji, iż dnia 25 lipca 2013 r. upływał termin do wniesienia skargi w sprawie J. K. Jeszcze tego samego dnia, tj. 25 lipca 2013 r. ok. g. 17:00 osobisty komputer pełnomocnika znów odmówił posłuszeństwa, co wiązało się z koniecznością ponownego skierowania go do specjalistycznego serwisu. Dopiero po przeprowadzeniu naprawy, która trwała w dniach 26 i 27 lipca 2013 r. okazało się, że bazy danych, którymi posługiwał się pełnomocnik w celu weryfikacji terminów procesowych prowadzonych spraw, już przy pierwszej usterce, tj. dnia 24 lipca 2013 r., uległy uszkodzeniu w ten sposób, iż nie wskazywały wszystkich pierwotnie umieszczonych w nich danych. Stąd też, pełnomocnik dopiero dnia 29 lipca 2013 r. w godzinach porannych, kiedy ponownie zweryfikował terminy prowadzonych spraw, wiedząc o zaistniałej sytuacji dowiedział się, że termin do wniesienia skargi w sprawie J. K. został uchybiony. Zewnętrzne czynniki atmosferyczne panujące w ostatnich dniach na terenie całego kraju - w tym także w S. - doprowadziły do uszkodzenia kluczowego narzędzia pracy pełnomocnika, tj. sprzętu komputerowego i elektronicznej bazy danych, której M. W. używa do ewidencjonowania terminów procesowych prowadzonych przez siebie spraw. Jak zaznaczył pełnomocnik, po awarii sprzętu bezzwłocznie przystąpił do manualnej weryfikacji terminów procesowych spraw, które obsługiwał. Następnie, odebrał "naprawiony" komputer pozostając w uzasadnionym przekonaniu, iż baza danych ewidencji terminów procesowych również działa poprawnie - nic nie wskazywało na inny scenariusz. Nie mógł zatem przypuszczać, iż doszło w tym wypadku do jej uszkodzenia. Nie zdiagnozowała tego również osoba naprawiająca sprzęt. W związku z powyższymi wyjaśnieniami, w ocenie pełnomocnika skarżącego, w sprawie nie doszło do zawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu. Jak podkreślił pełnomocnik, w jego dotychczasowej karierze nie uchybił do tej pory żadnemu terminowi procesowemu i zawsze rzetelnie i terminowo realizował obowiązki ciążące na nim z tytułu prowadzonych spraw w ramach występowania przed sądami administracyjnymi. Końcowo, pełnomocnik zaznaczył, iż za przywróceniem terminu powinna przemawiać również wysoka kwota zobowiązania, stanowiąca wartość przedmiotu zaskarżenia. Do wniosku dołączono oświadczenie informatyka W.O. z dnia 27 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 czerwca 2013 r., zatem termin do złożenia skargi upłynął z dniem 25 lipca 2013 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę w dniu 1 sierpnia 2013 r. Niesporne zatem jest, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę po terminie. Z uwagi jednak na złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, konieczne jest uprzednie jego rozpoznanie, stosownie do uregulowań wynikających z przepisów art. 86 i nast. p.p.s.a. Zgodnie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, wskazać należy, iż według oświadczenia pełnomocnika skarżącego przyczyna ta ustała w dniu 29 lipca 2013 r., tj. wówczas kiedy uzyskał on informację o niepoprawnym funkcjonowaniu elektronicznej ewidencji terminów procesowych, niemniej jednak z ostrożności procesowej gdyby uznano, że przyczyna ta ustała dnia następującego po terminie do wniesienia skargi, wnosi wniosek w ciągu 7 dni od dnia 26 lipca 2013 r. W tej sytuacji złożony w dniu 1 sierpnia 2013 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Argumenty podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu, dotyczące awarii komputera, na którym prowadzono elektroniczną ewidencję terminów procesowych, starania pełnomocnika w zakresie weryfikacji tych terminów poprzez przeglądanie akt prowadzonych spraw oraz pozostawanie w uzasadnionym przekonaniu, iż komputer został naprawiony, zasługują na uwzględnienie i stanowią przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga, iż pełnomocnik strony skarżącej przedstawił oświadczenie informatyka W.O., z którego jasno wynika, iż komputer pełnomocnika skarżącego został oddany do naprawy w dniu 24 lipca 2013 r. (uszkodzony był system chłodzący), po czym następnego dnia, tj. 25 lipca 2013 r., ponownie oddano komputer do naprawy, zaś dokładna analiza wykazała, że uszkodzeniu uległ sektor na dysku twardym, którego wymiana i odtworzenie zajęło trzy dni, przy czym bezpowrotnie utraceniu uległo cześć danych znajdujących się na dysku twardym, w tym plik w formacie Excel "terminy procesowe.xlsx". Mając powyższe na względzie sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i - na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.