I SA/Sz 938/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-11-08

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę zobowiązań, ale jednocześnie umożliwiają wygospodarowanie części środków na koszty postępowania sądowego, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jeśli sytuacja materialna strony pozwala na wygospodarowanie części środków na koszty postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. dotyczącą podatku akcyzowego. Skarżący przedstawił swoje dochody, wydatki, zadłużenie oraz brak majątku. Referendarz sądowy, analizując przedstawione dokumenty, uznał, że skarżący jest w stanie ponieść część kosztów postępowania, co skutkowało przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad określoną kwotę oraz ustanowieniem adwokata.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu sądowego ponad określoną kwotę i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 2) ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2013 r. p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od wpisu sądowego ponad kwotę [...] zł i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie 2) ustanowić adwokata. Skarżący J.M. ([...] lat), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie adwokata A.N. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że źródłem jego utrzymania jest dochód w wysokości [...] zł, który wystarcza jedynie na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb, tj. koszty utrzymania mieszkania (ok. [...] zł), wyżywienie, ubiór, bilet miesięczny. Posiada zadłużenie wobec ZUS oraz banku (rata kredytu ok. [...] zł). Z oświadczenia skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Odnośnie do majątku skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych oraz oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał: - zeznanie podatkowe PIT-37 za 2015 rok z zadeklarowanym dochodem z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł wraz z PIT-11 za 2015 r. dotyczącym ww. źródła przychodu, wystawionym przez I. Sp. z o.o. we W. , - kopię zaświadczenia pracodawcy (I. Sp. z o.o. we W.) z dnia 28 października br. o zatrudnieniu skarżącego na podstawie umowy zlecenia w okresie od 10 sierpnia 2015 r. do 9 sierpnia 2016 r. z którego wynika, że średnie wynagrodzenie netto skarżącego za okres od lutego do sierpnia br. wynosiło [...] zł oraz było wolne od obciążeń i zajęć sądowych, - płacową kartotekę za okres sierpień- wrzesień 2016 r., z której wynika, że skarżący jest zatrudniony w "D." Spółce z o.o. w G. na stanowisku "pakowacz wykrawacz" na czas określony od dnia 10 sierpnia 2016 r. do 9 sierpnia 2018 r., z wynagrodzeniem netto za sierpień oraz wrzesień br. w wysokościach odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Uwzględniając wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia (netto [...] zł, brutto [...] zł – wolne od obciążeń egzekucyjnych), okoliczność braku osób trzecich na utrzymaniu, wysokość wydatków skarżącego związanych z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytu w łącznej wysokości ok. [...] zł i konieczność ponoszenia innych wydatków związanych z utrzymaniem, należało uznać, że skarżący nie znajduje się aktualnie w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ocena sytuacji skarżącego prowadzi do wniosku, że jest on w stanie ponieść część kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W ocenie referendarza, sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie jemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie referendarza, skarżący znajduje się w sytuacji, która pozwala na wygospodarowanie kwoty [...] zł na uiszczenie części należnego w sprawie wpisu od skargi, który wynosi [...] zł. Pokrycie przez stronę tytułem wpisu sądowego kwoty [...] zł jest możliwe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego i jednocześnie wypełni obowiązek współuczestniczenia w kosztach wszczętego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Podjęte w pkt 1 postanowienia rozstrzygnięcie: "zwolnić skarżącego od wpisu sądowego ponad kwotę [...] zł i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie" oznacza, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia kwoty [...] zł, a poza tym ciężarem nie poniesie w granicach tej sprawy, żadnych obciążeń finansowych w postaci opłat i wydatków sądowych. Referendarz sądowy uznał także, że sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia poniesienie kosztów pomocy profesjonalnego pełnomocnika, dlatego, w pkt 2, postanowienia ustanowił na jego rzecz adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. W odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku o wyznaczenie pełnomocnikiem skarżącego adwokata A.N., wyjaśnić należy, że wyznaczenie konkretnego adwokata pełnomocnikiem strony należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej (art. 253 p.p.s.a.), a stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a. właściwa okręgowa rada adwokacka wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło