I SA/Sz 938/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu [...] lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. M. R. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione. W dniu [...] sierpnia 2021 r. strona skierowała do SKO pismo zatytułowane "odwołanie", które zostało zakwalifikowane przez organ jako ponaglenie dotyczące Burmistrza [...] prowadzącego postępowanie w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W piśmie strona wskazała, że organ I instancji do dnia wniesienia ponaglenia nie wydał żadnej decyzji w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu [...] października 2021 r. SKO wydało postanowienie, w którym uznało ponaglenia za nieuzasadnione. W uzasadnieniu SKO powołało przepisy prawa, w tym, art. 141 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm.), dalej: "O.p." oraz dokonało wykładni tych przepisów. Podsumowując SKO stwierdziło, że ponaglenie nie jest uzasadnione, bowiem organ nie naruszył żadnych przepisów prawa procesowego i materialnego, a czynności organu I instancji były zgodne z prawem. W końcowej części uzasadnienia SKO pouczyło stronę, że na postanowienie nie służy zażalenie. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. zatytułowanym "odwołanie" strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w treści postanowienia SKO, oprócz ustosunkowania się do kwestii ponaglenia, rozstrzygnęło merytorycznie problem w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący podkreślił, że pomimo merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez SKO, pozbawiony został jednak ważnej decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego okoliczności te uzasadniały wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. SKO wskazało natomiast, że skarżący może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem przez sąd dopuszczalności jej wniesienia, w tym oceną, czy zaskarżone działanie podlega kontroli sądu administracyjnego z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w S., które zostało wydane na podstawie art. 141 § 1 i § 2 O.p. Zgodnie z art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia; 2) dyrektora izby administracji skarbowej, jeżeli sprawa dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego; 3) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej. Natomiast art. 141 § 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zauważa (zgodnie z - P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 141.), że ponaglenie jest swoistym środkiem prawnym, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego. Przedmiotem ponaglenia jest niezałatwienie sprawy we właściwym terminie ustawowym lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. Jest to więc prawny instrument umożliwiający stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienia sprawy. Jeżeli organ rozstrzygający ponaglenie uzna je za bezzasadne, okoliczność tę należy zakomunikować stronie. Uznanie ponaglenia przez organ wyższego stopnia za bezzasadne stanowi rozstrzygnięcie kwestii merytorycznej co do bezczynności organu. Ponadto Sąd podkreśla, że przepis art. 141 § 2 O.p. nie określa, w jakiej formie winien działać organ podatkowy rozpatrujący ponaglenie. Uznaje się jednak, że właściwą formą załatwienia sprawy (zarówno uznającej ponaglenie za uzasadnione, jak i za nieuzasadnione) jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Ponadto postanowienie takie nie stwarza po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień czy obowiązków, a tym samym nie kwalifikuje się do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Sąd podkreśla również, że analizowane przepisy nie zawierają odesłania do odpowiedniego stosowania przez organ rozpatrujący ponaglenie przepisów dotyczących odwołań oraz nie przyznaje temu organowi uprawnień organu odwoławczego. W szczególności organ ten nie może zatem rozpoznać merytorycznie sprawy. Sąd w pełni podziela obowiązujące stanowisko, zgodnie z którym wniesienie ponaglenia nie uruchamia postępowania, którego sposób zakończenia postanowieniem mógłby stanowić samodzielny przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Zatem skarga wniesiona w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.