I SA/Sz 939/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-11-29

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej bez prawa do zasiłku, utrzymującej się z pomocy rodziców, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest bezrobotna bez prawa do zasiłku i której środki utrzymania są ograniczone do pomocy rodziców, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże, zwolnienie w całości od wszelkich kosztów sądowych może być uznane za przedwczesne na obecnym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Do wniosku dołączyła zaświadczenia o bezrobotności swojej i męża bez prawa do zasiłku. Skarżąca podała, że utrzymuje się z pomocy rodziców, wspólnie z mężem i dwójką dzieci, nie posiada majątku ani środków pieniężnych. Referendarz sądowy uznał, że przedstawione okoliczności przemawiają za zasadnością wniosku w zakresie wpisu sądowego, ale odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie jako przedwczesnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie- -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dominiki A. (poprzednio O.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca D.A. (poprzednio O.), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...], złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku skarżąca dołączyła: - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w S. z 7 listopada 2012 r. potwierdzające, że K.A. (37 lat) jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 1 czerwca 2010 r., od dnia 8 czerwca 2011 r. nie posiada prawa do zasiłku, - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w S. z 7 listopada 2012 r. potwierdzające, że D.A. (32 lat) jest zarejestrowana jako bezrobotna od dnia 6 września 2011 r., od dnia 14 września 2012 r. nie posiada prawa do zasiłku. Uzasadniając wniosek D.A. podała, że sytuacja, w jakiej znalazła się od momentu wszczęcia postępowania celnego i podatkowego przez organ celny, aż do momentu wydania decyzji obciążających kwotą należności celno-podatkowych ulega ciągłemu pogorszeniu. Stan taki spowodował, że w rzeczywistości działania organów celnych spowodowały całkowitą utratę wcześniej osiąganych dochodów . Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje dzieci w wieku 1 i 7 lat. Zarówno skarżąca, jak i jej mąż, są bezrobotni bez prawa do zasiłku (zaświadczenia k.27,28). Według oświadczenia skarżącej, cała jej rodzina utrzymuje się dzięki wsparciu finansowemu rodziców. Odnośnie do majątku podała, że nie posiada nieruchomości oraz innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych zasobów pieniężnych. Oświadczyła, że rodzice udostępnili rodzinie skarżącej nieodpłatnie swoje mieszkanie. Koszty utrzymania mieszkania (czynsz, telefon, energia elektryczna) i wyżywienia w łącznej wysokości ok. [...] pokrywają rodzice. Skarżąca wskazała też na źródła utrzymania rodziców (emerytura, wynajem lokalu użytkowego, praca poza granicami Polski). Skarżąca podała nadto, że nie mogła wrócić do pracy po urodzeniu dziecka z uwagi na likwidację zakładu pracy, a małżonek poszukuje pracy. Rodzice zdecydowali się na pomoc finansową do czasu znalezienia pracy i uzyskania stałego dochodu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne. Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności, w szczególności okoliczność posiadania przez skarżącą i jej męża statusu bezrobotnych bez prawa do zasiłku, potwierdzone przedłożonymi zaświadczeniami, przemawiają za tym, że wniosek jest zasadny. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...], bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji. Referendarz sądowy zwraca przy tym uwagę, że jak wynika z akt sprawy skarżąca i jej mąż są osobami młodymi ( 32 i 37 lat), poszukującymi pracy. Z uwagi na to, zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych (w całości) na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne i dlatego w pozostałym zakresie wniosku, to jest w zakresie innych, poza wpisem od skargi, kosztów sądowych, których ewentualny obowiązek zapłaty powstanie na kolejnych etapach postępowania, odmówiono przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło